Znudzone żony, zdrada i tortury. Skandal z wieży Nesle podpalił Francję
  • Anna SzczepańskaAutor:Anna Szczepańska

Znudzone żony, zdrada i tortury. Skandal z wieży Nesle podpalił Francję

Dodano: 1
Wieża Nesle, Paryż. Widok z początku XVII wieku
Wieża Nesle, Paryż. Widok z początku XVII wieku / Źródło: Wikimedia Commons / Mbzt; kolekcja Musée Carnavalet. CC 3.0
Dwie niewierne żony królewskich synów doprowadziły do jednej z największych afer w dziejach Francji. Skandal z wieży Nesle był szokiem dla panującego domu Kapetyngów i sporej części Europy.

Skandal z wieży Nesle był prawdopodobnie największą aferą w okresie panowania króla Francji Filipa IV Pięknego. Wszystko działo się w czasie, kiedy Filip Piękny walczył z templariuszami i miał – wydawało się – już i tak wystarczająco problemów.

Pierwsze pogłoski na temat skandalu pojawiły się w 1313 roku. Wtedy to córka Filipa Pięknego, a zarazem żona króla Anglii Edwarda II, Izabela zwana „Wilczycą z Francji” (przydomek bardzo trafnie określał jej temperament) dowiedziała się o zdradach, jakich miały dopuścić się jej szwagierki.

Izabela miała trzech braci: Ludwika X Kłótliwego, Filip V Wysokiego i Karola IV Pięknego. Ich żonami były zaś (w kolejności): Małgorzata Burgundzka, Joanna II Burgundzka i Blanka Burgundzka. Blanka i Joanna były jednocześnie siostrami.

Wszystkie trzy małżeństwa były inne. Ludwik zaniedbywał podobno Małgorzatę, przedkładając czas spędzany z żoną nad uprawienie sportu. Filip był w swojej Joannie zakochany, przez wiele lat pisał do niej nawet piękne listy miłosne i robił jej różne prezenty. Ostatni z braci, Karol nie zapisał się szczególnie na kartach historii jako mąż; kronikarze podkreślili jedynie, że małżeństwo z Blanką było „zwyczajne”.

„Trudne sprawy” XIV-wiecznego dworu

Jak wspomniano, Izabela, córka Filip IV usłyszała plotki na temat niewierności żon swoich braci w roku 1313. Chodziło, gwoli ścisłości, o dwie z nich: Małgorzatę i Blankę, które miały od miesięcy regularnie zdradzać swoich mężów. Izabela była przeczulona na punkcie zdrad. Jej własny mąż, król Edward II, od jej łoża wolał intymny związek ze swoim przyjacielem. Królowa Anglii o tym wiedziała, ale była zmuszona ten fakt akceptować, choć z jej wybuchowym charakterem nie było to łatwe.

Filip IV Piękny król Francji, wizerunek z połowy XVI wieku

Izabela wielokrotnie rozmawiała ze swym ojcem Filipem IV na temat Edwarda chcąc nawet anulować swoje małżeństwo, ale dla Francji jej związek miał zbyt wielkie znaczenie polityczne, aby mogła to zrobić. Izabela znosiła więc upokorzenia w milczeniu przez kolejne lata, aż w końcu osobiście doprowadziła do śmierci niewiernego męża (to temat na osobną opowieść).

Tymczasem w roku 1314, po kilku miesiącach od chwili, kiedy usłyszała o skandalu z udziałem żon swoich braci, Izabela ponownie znalazła się w Paryżu. Przez kilka miesięcy szukała dowodów na cudzołóstwo Małgorzaty i Blanki. Kiedy je uzyskała niezwłocznie poinformowała o wszystkim ojca, króla Filipa IV.

Obie przyszłe królowe dały się złapać w dość słabą pułapkę. Otóż Izabela wręczyła im w prezencie zdobione sakiewki. W 1314 roku, kiedy Izabela wydawała w Londynie uroczysty obiad, spostrzegła te same sakiewki w rękach dwóch rycerzy, którzy przybyli do Anglii z Francji. „Wilczyca” doszła do wniosku, że jej szwagierki mogły wręczyć tak bogate prezenty tylko komuś z kim łączy je szczególna zażyłość. Jak się okazało, Izabela się nie myliła.

Skandal z wieży Nesle

Kiedy Filip IV Piękny dowiedział się o zdradach swoich synowych rozkazał szpiegować podejrzanych kochanków. Tropy doprowadziły do wieży Nesle, starej wieży strażniczej w Paryżu nad brzegiem Sekwany.

Plotki okazały się prawdą. Całym francuskim dworem wstrząsnął skandal. Małgorzata i Blanka, żony następców tronu Francji, Ludwika X i Karola IV regularnie, od dawna, zdradzały swoich mężów z dwójką rycerzy Gautierem i Filipem z Aunay. Niektórzy zarzucali im znacznie większą ilość zdrad, a nawet organizowanie orgii. Miejscem schadzek była wieża Nesle. Ostatnia z królewskich synowych, Joanna prawdopodobnie nie brała udziału w „zdradzaniu” męża, ale śledztwo wykazało, że o wszystkim wiedziała i ukrywała prawdę.

Po zakończeniu śledztwa i licznych przesłuchaniach król Filip IV zdecydował się podać szczegóły skandalu z wieży Nesle do publicznej wiadomości. Wszyscy zamieszani w aferę zostali aresztowani. Gautier i Filip zostali poddani okrutnym torturom i skazani na śmierć. Małgorzata, Blanka i Joanna zostały ogolone na łyso. Pierwsze dwie skazano na dożywotnie uwięzienie. Joanna również trafiła do lochu na pewien czas. Wszystkie trzy kobiety zamknięto na zamku Gaillard.

Plan Paryża z około 1550 roku

Joanna wyszła na wolność niedługo później dzięki wstawiennictwu męża. Małgorzata zmarła w podejrzanych okolicznościach w roku 1315, prawdopodobnie zamordowana z rozkazu swego męża Ludwika X, który właśnie zasiadł na tronie Francji i chciał ponownie się ożenić.

Blanka dalej mieszkała z Gaillard, gdzie nawiązała nawet romans ze strażnikiem więziennym. W 1322 roku Karol IV wystarał się o unieważnienie małżeństwa z Blanką. Ona sama ostatnie lata życia spędziła w klasztorze, gdzie zmarła w roku 1326.

Skutki

Skandal z wieży Nesle utwierdził w przekonaniu francuskie rycerstwo o konieczności pozostania przy prawie salickim i możliwości dziedziczenia tylko w linii męskiej. Reputacja kobiet została nadszarpnięta.

Kiedy Karol IV Piękny, ostatni syn Filipa IV umarł w 1328 roku nie pozostawiwszy męskiego potomka o tron zaczął ubiegać się syn Izabeli (córki Filipa IV) i zarazem król Anglii Edward III. Francja nie chciała się zgodzić na władcę dziedzicznego po żeńskiej linii, ale Edward nie zamierzał prosić o akceptację, tylko wywalczyć tron siłą.

Walka o sukcesję francuską dała początek wojnie stuletniej pomiędzy Francją i Anglią. Skandal z wieży Nesle, choć oczywiście nie bezpośrednio, przyczynił się jednak w pewien sposób do wybuchu tego konfliktu.

Czytaj też:
Filip IV Piękny i klątwa templariuszy
Czytaj też:
Bitwa pod Poitiers 1356. Klęska Francji, która pogrążyła ją na kolejne lata
Czytaj też:
Jak nie uczyć się na błędach. Bitwa pod Azincourt i kolejna wielka klęska Francji

Źródło: DoRzeczy.pl
 1
Czytaj także