Święty Stanisław. Patron Polski. Dlaczego król kazał go zabić?

Święty Stanisław. Patron Polski. Dlaczego król kazał go zabić?

Dodano: 
"Biskup Stanisław Szczepanowski rzucający klątwę na króla Bolesława Śmiałego" - obraz Juliusza Knoora z ok. 1840 roku
"Biskup Stanisław Szczepanowski rzucający klątwę na króla Bolesława Śmiałego" - obraz Juliusza Knoora z ok. 1840 roku Źródło: Wikimedia Commons
Święty Stanisław ze Szczepanowa to, obok świętego Wojciecha, jeden z patronów Polski. Biskup Stanisław przeszedł do historii głównie przez swoją tragiczną śmierć – został zabity z rozkazu króla Bolesława Szczodrego. Dlaczego król kazał zamordować Stanisława?

Stanisław ze Szczepanowa urodził się około 1030 roku w Szczepanowie. Pochodził prawdopodobnie z rodu Turzyna, był synem Wielisława i Bogny.

Stanisław był wszechstronnie wykształcony. Najpewniej kształcił się za granicą, we Francji lub Belgii. Po powrocie do Polski zamieszkał w Krakowie. Pracował w kancelarii biskupa krakowskiego Lamberta. Po jego śmierci w roku 1072 roku, Stanisław został jego następcą. Kandydaturę Stanisława poparł książę Bolesław Szczodry.

Święty Stanisław, biskup

Stanisław był świetnym organizatorem i zręcznym zarządcą. Dzięki jego staraniom wskrzeszona została metropolia gnieźnieńska, co pozwoliło na uniezależnienie Kościoła w Polsce od Magdeburga. Stanisław dążył także do koronacji królewskiej Bolesława Szczodrego, czego udało się dokonać w roku 1076.

Śmierć biskupa Stanisława

O konflikcie pomiędzy biskupem Stanisławem a Bolesławem Szczodrym wiemy z Kroniki Anonima zwanego Gallem. W jego relacji „za bunt [Bolesław] skazał biskupa na obcięcie członków”. Wypowiedź jest lakoniczna. Kronikarz dodaje jeszcze tylko: „Ani więc biskupa-buntownika nie uniewinniamy, ani króla mszczącego się tak szpetnie nie zalecamy” – tymi słowami Anonim odsuwa od siebie konieczność wskazania winnego, a nam pozostawia domysły, co było przyczyną tak okrutnego potraktowania biskupa, choć sam najpewniej dokładnie znał sprawę.

Przyczyną coraz ostrzejszego sporu pomiędzy biskupem a królem było prawdopodobnie złe prowadzenie się monarchy, które miało gorszyć poddanych. Stanisław miał upominać króla, że źle traktuje swoich poddanych. W końcu zagroził mu ekskomuniką.

Zabójstwo świętego Stanisława - obraz Jana Matejki

Według Wincentego Kadłubka przyczyną konfliktu było okrutne potraktowanie przez króla niewiernych żon jego rycerzy, którzy brali udział w wyprawie kijowskiej. Choć mężowie wybaczyli im zdradę, to król, nie zważając na to, wymierzył im podobno srogą karę. Kiedy biskup Stanisław stanął w ich obronie, król postanowił się na nim zemścić. Ta wersja, choć malownicza, nie wydaje się jednak prawdziwa.

Zdaniem historyka Tadeusza Wojciechowskiego, pomiędzy królem a biskupem wybuchł spór na tle organizacji państwa. Stanisław, być może, sprzymierzył się z bratem Bolesława Szczodrego, Władysławem Hermanem, stając w opozycji wobec króla, co zostało potraktowane jako zdrada państwa. Biskup został za to skazany na śmierć poprzez obcięcie członków. Inni badacze są zdania, że król stał się nieufny wobec Stanisława, kiedy ten zaczął go nadmiernie krytykować za nieetyczne postępowanie. Ta krytyka została poczytana jako „zdrada”, a biskup zgładzony.

Polska rozbita

W kolejnych latach, kiedy Polska uległa rozdrobnieniu w wyniku rozbicia dzielnicowego, niektórzy twierdzili, że kraj rozpadł się na wiele członków, tak jak na wiele członków zostało pocięte ciało biskupa Stanisława. Miała być to kara za świętokradczą zbrodnię króla Bolesława Szczodrego.

Kanonizacja Stanisława miała miejsce 8 września 1253 roku w bazylice świętego Franciszka w Asyżu w Rzymie. W Polsce kanonizacja została ogłoszona 8 maja 1254 roku.

Kult Stanisława ze Szczepanowa rozwijał się w Polsce od połowy XII wieku. Król Władysław Jagiełło twierdził, że to dzięki niemu polsko-litewskie rycerstwo zwyciężyło Krzyżaków w bitwie pod Grunwaldem. Kolejni polscy królowie byli koronowani w katedrze wawelskiej przed sarkofagiem świętego Stanisława. W roku 1963 święty Stanisław, obok świętego Wojciecha i Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, został ogłoszony pierwszorzędnym Patronem Polski.

Czytaj też:
Bitwa pod Legnicą. Polska wobec nawały Mongołów
Czytaj też:
Brunon z Kwerfurtu. Misjonarz, męczennik, przyjaciel Bolesława Chrobrego
Czytaj też:
Bolesław Chrobry, ruska nałożnica i jego wszystkie żony

Źródło: DoRzeczy.pl
 0
Czytaj także