ŚwiatOdejście Nazarbajewa – symbol zmian w Azji Środkowej

Odejście Nazarbajewa – symbol zmian w Azji Środkowej

Stolica Kazachstanu - Astana
Stolica Kazachstanu - Astana / Źródło: Flickr / Ken and Nyetta - Central Downtown Astana, Kazakhstan/CC BY 2.0
Dodano 16
Dzisiaj, 19 marca 2019 z orędziem do narodu zwrócił się prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew, który ogłosił, że ustępuje z zajmowanego stanowiska. Jak powiedział w swym, transmitowanym przez wszystkie stacje telewizyjne wystąpieniu „podjął niełatwą decyzję o złożeniu pełnomocnictw prezydenta republiki”.

Jak zaznaczył w tym roku mija 30 lat, kiedy sprawuje swój urząd i teraz nastał czas, kiedy do władzy „winno przyjść nowe pokolenie”. Podkreślił też, że nie wycofuje się całkowicie z życia publicznego. Pozostanie on nadal przewodniczącym Rady Bezpieczeństwa, przewodniczącym rządzącej partii Nur Otan oraz członkiem Rady Konstytucyjnej. Za główne swe zadanie ustępujący prezydent uznał doprowadzenie do przekazania władzy wskazanemu następcy, którym zgodnie z konstytucją ma być przewodniczący Senatu, który do końca kadencji ma sprawować funkcje pełniącego obowiązki. Następnie w ustawowym terminie mają nastąpić wybory.

Odejście Nazarbajewa nie będzie tym bardziej definitywne, że zgodnie z zapisami przyjętej specjalnie dla niego ustawy „O pierwszym prezydencie Republiki Kazachstan – Ełbasy” zachowa on specjalne uprawnienia, takie jak prawo bezpośredniego zwracania się do narodu, występowania do organów państwowych z inicjatywą zmiany obowiązujących regulacji w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej oraz bezpieczeństwa państwa. Zdaniem obserwatorów nie oznacza to, że formalnie ustępując ze swego stanowiska Nazarbajew, który był prezydentem Kazachstanu od 1991 roku, a wcześniej za czasów Gorbaczowa, premierem i pierwszym sekretarzem lokalnej partii komunistycznej, zostanie kimś na kształt „superprezydenta”. Jego obecną funkcję i rolę, którą będzie odgrywał należałoby raczej porównywać do pozycji ojca chińskich reform Deng Xiaopinga.

Pełniącym obowiązki prezydenta kraju został urodzony w 1953 roku, Kasym-Żomart Tokajew, który był już na przełomie tysiącleci premierem Kazachstanu i ministrem spraw zagranicznych oraz uchodzi za bliskiego współpracownika Nazarbajewa. Jest on zawodowym dyplomatą, absolwentem moskiewskiego MGiMO. Jego kariera zawodowa i polityczna rozpoczęła się od pracy, za czasów sowieckich, w służbie dyplomatycznej najpierw w przedstawicielstwie w Singapurze, następnie przez kilka lat w Pekinie. Tokajew, był również wiceprzewodniczącym ONZ. Biegle mówi po chińsku i angielsku, co zdaniem komentatorów jest w pewnym sensie symboliczne.

Kazachstan w ostatnich latach uprawia politykę równego dystansu w polityce międzynarodowej, lawirowania między wielkimi graczami – z jednej strony Stanami Zjednoczonymi, z którymi blisko współpracuje na polu wojskowym, z drugiej Chinami, zwiększającymi swą gospodarczą i polityczną obecność w regionie i nadal silną w Azji Środkowej Rosją. Kazachstan nadal pozostaje członkiem zorientowanej na Moskwę Unii Celnej oraz formalnie jest w wojskowym bloku stworzonym przez Rosję po rozpadzie ZSRR. Jednak w ostatnich latach wiele razy władze kraju i sam prezydent Nazarbajew, przynajmniej kilkakrotnie zaznaczali swą niezależność, odmawiając np. wysłania pokojowego kontyngentu wojskowego do Syrii, na co nalegała Moskwa niezadowolona z faktu, iż jednostki kazachskie znajdowały się w Afganistanie na zaproszenie Amerykanów. Równie wielkie niezadowolenie Rosji wywołały decyzje Nazarbajewa o odejściu od cyrylicy i przejściu na alfabet łaciński oraz ostatnia, podjęta już w tym roku, o usunięciu napisów rosyjskich z banknotów tenge – kazachskiej waluty.

To, że Nazarbajew ogłosił swoją decyzję w dzień po tym, jak Putin świętował aneksję Krymu też należy uznać za symboliczne. Przede wszystkim z tego względu, że zdecydowany kurs na niezależność Nazarbajew rozpoczął właśnie po rosyjskiej interwencji na Ukrainie. Obserwatorzy są zdania, iż zdecydowały o tym obawy kazachskiej elity, że kraj, w którym szczególnie na północy znajdują się zwarte skupiska ludności rosyjskojęzycznej może stać kolejną moskiewską zdobyczą.

Czytaj także:
Niespodziewana decyzja. Prezydent Kazachstanu podał się do dymisji

/ Źródło: DoRzeczy.pl
/ zdą

Czytaj także

 16
  • Bumar SA IP
    1 Wedle "testamentu politycznego" pisarza Sołżenicyna, podzielanego przez twardych Wielkorusów, szeroki pas północnego Kazachstanu nie należy się Kazachom i dawno powinien zostać przygarnięty przez Rosję. A jednak ten satrapa Nazarbajew tak długo i umiejętnie głaskał kazachskich Rosjan oraz władców Kremla - że prawdopodobnie opcja krymska nie ma tam już szans na powtórzenie. I już to samo jest jego sukcesem. Prawdopodobnie . . .

    2 W roku 2017 kazachski PKB / 1 mieszk. (PPP) wyniósł $26,306. To nie jest wprawdzie rekord świata, ale to jest więcej, niż u któregokolwiek z sąsiadów, z wyjątkiem Rosji. To jest wynik porównywalny z takimi państwami jak: Litwa, Bahamy, Estonia, Trynidad i Tobago, Portugalia, Polska, Węgry, Malezja, Rosja, Grecja, Łotwa, Turcja, Panama, Chorwacja, Rumunia, Chile, Urugwaj, Mauritius, Bułgaria, Argentyna, Iran. No cóż, pomógł wielki obszar państwa, w tym dość duży obszar nadający się pod uprawę, liczba ludności niska w stosunku do tego obszaru, dość bogate zasoby naturalne. Ale dość duża stabilność polityczna - też chyba trochę pomogła. Oraz to, że gość zapewniający ową stabilność - choć z całą pewnością nie do końca demokrata - jednak nie okazał się szaleńcem zaś jego polityka ekonomiczna na ogół mieściła się w granicach zdroworozsądkowych. Facet nie szalał, jak na przykład ci goście z Wenezueli.

    3 Nazarbajew oczywiście nie jest żadnym prawdziwym liberałem czy demokratą. Naturalnie, że nieraz musiał się też układać z władcą Kremla i starał się "nie fikać". Ale Anschlussu Krymu przez Rosję do dziś nie uznał (podobnie jak białoruski Łukaszenka, zresztą). No i ta decyzja o docelowym odejściu od ruskich bukw na rzecz liter łacińskich.
    PS Że nie wspomnę o takim drobiazgu, jak wzmożony import polskich jabłek po ogłoszeniu rosyjskiego embargo (Białoruś też dużo wtedy importowała). Ciekawe, ile procent zaimportowanych jabłek została zjedzona przez samych Kazachów?
    Dodaj odpowiedź 6 0
      Odpowiedzi: 0
    • lk5_123 IP
      Czyżby Rosja postanowiła oficjalnie zwasalizować Kazachstan? Ja nie mogę wyjść z podziwu, jak Putin sobie pogrywa. Źle to wróży Rzeczypospolitej.
      Dodaj odpowiedź 1 4
        Odpowiedzi: 0
      • Superdziad IP
        Urocze I tajemnicze nazwiska niczym te z bajki o Ali Babie I 40 Rozbojnikach.Tam wciaz sa Polacy I to rzekomo jeszcze potomkowie zeslancow z Powstania Styczniowego.Polsi Konsulat powinien tam codziennie wyruszac w teren ze swieca albo latarka I szukac owych nieszczesnikow, ktorzy rzekomo juz z rozpaczy wyjezdzaja do Rosji, ktora ich przyjmuje z otwratymi ramionami, bo ludjej u niej brak.Podobno w taki sposob wyjechalo stamtad do Rosji 20 tysiecy Polakow.20 Tysiecy to juz jedna mala miescina gdzies w Zachodnio-pomorskim wyludniajaca sie w potepie geometrycznym.Z tym sprowadzaniem do Polski, karta Polaka to tylko pic na wode. Biedne ludziska przyjezdzaja do calkiem dla nich obcego Swiata.Jedna parafia w opolskiem przyjela taka Rodzine, wszystko im zapewniono wlacznie ze samochodem.Jednej nocy spakowali sie I wyjechali podarowanym autem z powrotem do Kazachstanu.Nikomu do glowy nie przyszlo zeby tych biednych, pewnie wystrasonych I przerazoneych a przede wszystkim zupelnie wyobcowanych, ludzi oswoic nieco.No nic tyle o tamtejszych rodakach.Nasz prezydent juz nawet rozmawiala z Nazarbajewem o szlaku jedwabnym, ze niby nasz kraj ma byc docelowym dla Chinczykow.Nic bardziej mylnego.W jednym programie jakonskeij telewizji o szlaku jedwabnym w rozmowie z jednym chinczykiem mozna bylo uslzyszec: najpierw srodkowa Azja, potem Rosja a potem juz jest....Amsterdam.Polski nawet nie wspomnial.
        Dodaj odpowiedź 6 0
          Odpowiedzi: 0
        • Piotr IP
          Astana....wystarczy 2 litery zmienić i mamy Satana. Głupota illuminatów jest ogromna.
          Dodaj odpowiedź 1 7
            Odpowiedzi: 1
          • Zadruga IP
            Biali, słowiańscy Rosjanie powinni ponownie podbić te ziemie. Za dużo tam islamu.
            Dodaj odpowiedź 4 9
              Odpowiedzi: 0
            • Pan M*rzyński - Filipiński IP
              Iwan Groźny też zrezygnował z władzy. Chciał wiedzieć którzy z bojarów chcą zasiąść na jego tronie. Potem "dał się uprosić" tym wiernym i powrócił na tron by przywrócić porządek w państwie.
              Co stało się z tymi którzy chcieli objąć władzę nie ma potrzeby pisać. Ich krótki pobyt na kartach historii zakończył się w sposób definitywny.
              Nawet biorąc pod uwagę zwyczaje panujące w tamtych czasach, nie był to zbyt przyjemny koniec.
              Dodaj odpowiedź 8 1
                Odpowiedzi: 0
              • Młody IP
                Włodek mu doradzał przez telefon,żeby odszedł,bo jak nie,to miał wysłać kadyrowców.Ciekawe kogo tam wyśle na gubernatora?Ludności nie za dużo,ale obszar ogromny.
                Dodaj odpowiedź 11 2
                  Odpowiedzi: 0
                • Ninel IP
                  Kaczybajew powinien wziąć przykład z Nazarbajewa!
                  Dodaj odpowiedź 5 15
                    Odpowiedzi: 2
                  • brawo prezydencie IP
                    Przez te 30 lat rządów Nazarbajewa Kazachstan wypiękniał. Stolica kraju Astana zaskakuje swoją architekturą.
                    Dodaj odpowiedź 21 1
                      Odpowiedzi: 0
                    • o tym mówią światowe media IP
                      A "Wybiórcza" podała, że Polska i Kazachstan mają utworzyć unię realną - i stąd dymisja Nazarbajewa. I Nazarbajew ma zostać naczelnikiem unii obu państw: Polski i Kazachstanu.
                      Dodaj odpowiedź 12 6
                        Odpowiedzi: 1
                      • Robek IP
                        Ja tez bym ustąpił....
                        Dodaj odpowiedź 5 3
                          Odpowiedzi: 0
                        • Batko IP
                          Ustępuje ,gdyż jest świadom że dalej nie podoła.Gdyż nie JEST wstanie poprowadzić Ojczyzny w XXI wieku.
                          Dodaj odpowiedź 13 3
                            Odpowiedzi: 0

                          Czytaj także