Szokujący raport USA: Komisja Europejska ingerowała w proces wyborczy w państwach UE
We wtorek Komisja Sądownictwa Izby Reprezentantów USA opublikowała drugi raport poświęcony – jak to ujęto – kwestii cenzury w Europie. Z dokumentu wynika, że od momentu wejścia w życie Aktu o usługach cyfrowych (DSA) w 2023 roku Komisja Europejska miała od lat naciskać na platformy internetowe, by ograniczały publikację określonych treści przed wyborami krajowymi w Słowacji, Holandii, Francji, Mołdawii, Rumunii i Irlandii oraz przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w czerwcu 2024 roku.
"Niepubliczne dokumenty przedstawione komisji na mocy wezwania sądowego pokazują, w jaki sposób KE regularnie wywierała presję na platformy przed wyborami państwowymi w krajach członkowskich UE, aby działać na niekorzyść partii politycznych o poglądach konserwatywnych lub populistycznych" – przekazała Komisja Sądownictwa.
Co mówi raport? Proceder trwał od lat
Amerykański raport opisuje wieloletnie działania Komisji Europejskiej, które – według jego autorów – miały prowadzić do stopniowego przejęcia wpływu na globalne zasady moderacji treści w internecie. Początku tych działań upatruje się już w 2015 roku, kiedy Komisja zaczęła tworzyć różnego rodzaju "kodeksy" i "fora" współpracy z platformami cyfrowymi. Formalnie miały one charakter dobrowolny i opierały się na konsensusie, w praktyce jednak – jak wskazano – służyły wywieraniu presji na firmy technologiczne, by zaostrzały moderację treści, w tym wypowiedzi politycznych i innych legalnych przekazów. Według relacji firm Komisja ustalała harmonogram działań i wymuszała dostosowanie się do oczekiwań, pozostawiając platformom niewielkie pole manewru.
Kluczowym narzędziem wpływu miały stać się "wytyczne społeczności" platform, czyli zasady określające, jakie treści są dopuszczalne w globalnej debacie – nie tylko w Europie, ale również w Stanach Zjednoczonych.
Zarzuty pod adresem von der Leyen
Działania te miały rozpocząć się na długo przed wejściem w życie Aktu o usługach cyfrowych (DSA). Już w 2020 roku przewodnicząca KE Ursula von der Leyen oraz wiceprzewodnicząca Vera Jourova miały rekomendować platformom usuwanie treści podważających dominujące narracje dotyczące pandemii COVID-19 i szczepień.
W latach 2022–2024, w ramach Kodeksu Dezinformacji, Komisja odbyła ponad 90 spotkań z przedstawicielami platform, podczas których naciskano na zmianę globalnych zasad moderacji. Po wejściu w życie DSA firmy zostały ostrzeżone, że muszą prowadzić ''ciągły przegląd wytycznych społeczności", aby pozostać w zgodzie z nowymi regulacjami.
Ingerencja w procesy wyborcze
Jako przykład bezpośredniej ingerencji w debatę wyborczą w USA raport wskazuje list komisarza Thierry’ego Bretona, w którym ostrzegał platformę X przed konsekwencjami regulacyjnymi za przeprowadzenie wywiadu na żywo z Donaldem Trumpem w sierpniu 2024 roku.
Analogiczne działania miały dotyczyć wyborów w Europie. Od 2023 roku, przed co najmniej ośmioma głosowaniami w sześciu krajach, Komisja spotykała się z platformami, by – jak opisano – naciskać na ograniczanie treści politycznych tuż przed dniem wyborów. Z wewnętrznych dokumentów platform miało wynikać, że po takich spotkaniach TikTok usuwał treści określane jako typowe konserwatywne twierdzenia dotyczące kwestii transpłciowości, w tym hasło "istnieją tylko dwie płcie".
Pojawił się również wątek rumuńskich wyborów. Przywołano niepubliczne dokumenty, z których wynika, że TikTok miał poinformować Komisję, iż nie znalazł "żadnych dowodów" na skoordynowaną rosyjską kampanię wspierającą zwycięskiego kandydata Calina Georgescu. Późniejsze doniesienia medialne miały wskazywać, że działania na platformie były finansowane przez inną rumuńską partię polityczną.