Włochy grożą wyjściem z SAFE. Meloni stawia warunki
W liście do przewodniczącej KE Ursuli von der Leyen szefowa włoskiego rządu zaapelowała o rozszerzenie tzw. klauzuli wyjścia, która obecnie umożliwia państwom UE zwiększenie deficytu budżetowego o 1,5 proc. PKB rocznie do 2028 r. w celu finansowania wydatków obronnych.
Rzym chce, by podobna elastyczność objęła również wydatki związane z rosnącymi kosztami energii, wywołanymi wojną USA i Izraela z Iranem oraz blokadą cieśniny Ormuz.
Meloni argumentowała, że bez takiego rozwiązania włoskiemu rządowi trudno będzie uzasadnić społeczeństwu korzystanie z programu SAFE przy jednoczesnym braku wsparcia dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw dotkniętych kryzysem energetycznym.
Włochy stawiają KE warunki ws. unijnego programu
Komisja Europejska odrzuciła jednak włoskie postulaty. Rzecznik KE podkreślił, że państwa członkowskie powinny korzystać z istniejących instrumentów finansowych, takich jak fundusze polityki spójności czy program Next Generation EU, zamiast zmieniać obecne ramy budżetowe.
Według Reutersa rozszerzenie wyjątków fiskalnych na sektor energetyczny mogłoby umożliwić Włochom uruchomienie programów pomocowych o wartości przekraczającej 30 mld euro, ale jednocześnie utrudniłoby realizację celu sprowadzenia deficytu poniżej unijnego limitu 3 proc. PKB jeszcze w tym roku.
Pożyczka SAFE. Polska pierwsza podpisała umowę
SAFE, czyli Security Action for Europe, to uruchomiony przez Unię Europejską program mający zwiększyć bezpieczeństwo państw członkowskich w obliczu rosnących napięć geopolitycznych i wojny na Ukrainie. Inicjatywa ma również wspierać rozwój europejskiego przemysłu zbrojeniowego oraz zwiększyć zdolności obronne krajów UE.
Polska jako pierwsza w UE podpisała 8 maja w Warszawie umowę z Komisją Europejską dotyczącą pożyczki do 43,7 mld euro w ramach programu SAFE na zakupy zbrojeniowe. Premier Donald Tusk ocenił, że to przełomowy moment dla Polski i dla UE.
Umowa została podpisana mimo weta prezydenta Karola Nawrockiego do ustawy wdrażającej SAFE.