Przyszłość Polonii pod lupą. Międzynarodowa konferencja w Warszawie

W poniedziałek, 12 października, w Centralnym Przystanku Historia IPN im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie odbędzie się konferencja zamykająca VI Kongres Światowego Stowarzyszenia "Republika Polonia". Spotkanie potrwa od godz. 9 do 17.30.

Wydarzenie ma być okazją do dyskusji o przyszłości polskich społeczności za granicą, ich potrzebach oraz możliwościach skuteczniejszego wspierania działalności edukacyjnej i społecznej.

W otwarciu konferencji zapowiedziano udział m.in. zastępcy prezesa IPN dr. hab. Karola Polejowskiego, prezes Światowego Stowarzyszenia "Republika Polonia" dr Marii Szonert-Biniendy, podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Agnieszki Jędrzak oraz prof. Wojciecha Roszkowskiego.

Polonia 2030. Trzy debaty o pieniądzach, organizacjach i młodym pokoleniu

Ważną częścią wydarzenia będzie blok "POLONIA 2030", obejmujący trzy panele dyskusyjne. Poprowadzi je Andrzej Wojciech Kempa, prezes Federacji Polaków w Austrii i członek zarządu Światowego Stowarzyszenia "Republika Polonia".

Pierwsza debata, zaplanowana na godz. 11.30–12.30, odbędzie się pod hasłem "Publiczne pieniądze – publiczna odpowiedzialność". Uczestnicy porozmawiają o przejrzystości finansowania działalności polonijnej, równym dostępie do dotacji oraz zasadach rozliczania środków publicznych.

W dyskusji wezmą udział Lilia Luboniewicz z Fundacji Wolność i Demokracja, Ilona Gosiewska ze Stowarzyszenia Odra-Niemen oraz Jacek Waldhaus reprezentujący Sztabkę a.s.b.l. i Help Centre Belgium.

Kolejny panel, w godz. 14.40–15.30, poświęcony zostanie organizacyjnym strukturom Polonii. Pod hasłem "Czy Polonia ma wspólny głos?" eksperci zastanowią się nad możliwościami współpracy stowarzyszeń oraz stworzenia dobrowolnej mapy kompetencji organizacji polonijnych.

Wśród panelistów znajdą się dr hab. Jacek Gołębiowski, prof. KUL, dr Maria Anna Furtak, prof. KUL, oraz dr Mateusz Marek z IPN.

Trzecia debata, zaplanowana na godz. 15.40–16.20, dotyczyć będzie młodego pokolenia Polonii, roli rodziny w przekazywaniu języka i tożsamości narodowej oraz budowania trwałych więzi z Polską. Wezmą w niej udział poseł Marek Jakubiak z koła Rozwój Plus oraz Katarzyna Panek z Polonijnej Szkoły Podstawowej.

"Pytanie nie brzmi, czy Polonia ma potencjał"

Andrzej Kempa podkreśla, że najważniejszym wyzwaniem jest nie tylko zapewnienie finansowania polskim środowiskom za granicą, ale również stworzenie warunków do ich skuteczniejszej współpracy.

"Na działalność polonijną trafiają publiczne pieniądze, działają setki organizacji, a za granicą dorasta kolejne pokolenie Polaków. Pytanie nie brzmi, czy Polonia ma potencjał, tylko czy potrafimy go połączyć? O tych i innych problemach będę rozmawiał z moimi wyjątkowymi gośćmi. Zapraszam na całą konferencję, także na panele prowadzone przez Lidię Sokołowską-Cybart o Polskich Szkołach Kopernikańskich i polskiej oświacie multilingwalnej" – mówi prezes Federacji Polaków w Austrii.

Program konferencji obejmuje również dwa panele poświęcone bezpośrednio edukacji polonijnej. Pierwszy, "Oświata polonijna – Polskie Szkoły Kopernikańskie: od immersji do strategii Rzeczypospolitej", skoncentruje się na rozwiązaniach wspierających nauczanie polskich dzieci za granicą. Drugi, zatytułowany "Oświata polonijna – Polska oświata multilingwalna: ujęcie porównawcze", dotyczyć będzie wielojęzycznego modelu edukacji. Obie dyskusje poprowadzi Lidia Sokołowska-Cybart.

Dokument końcowy VI Kongresu "Republika Polonia"

Zwieńczeniem konferencji będzie przedstawienie projektu Dokumentu Końcowego VI Kongresu Światowego Stowarzyszenia "Republika Polonia".

W godz. 16.40–17.20 dokument zaprezentują Lidia Sokołowska-Cybart, Jerzy Kwaśniewski oraz Andrzej Kempa. Następnie odbędzie się debata, po której zaplanowano jego przyjęcie.

Konferencja "Edukacja polonijna. Od diagnozy do działania" odbędzie się 12 października 2026 roku w siedzibie Centralnego Przystanku Historia IPN im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego przy ul. Marszałkowskiej 107 w Warszawie. Początek wydarzenia zaplanowano na godz. 9.

Organizatorami są Instytut Pamięci Narodowej oraz Światowe Stowarzyszenie "Republika Polonia". Wydarzenie odbywa się pod patronatem Kancelarii Prezydenta RP.