Największa taka decyzja w historii USA. 548 skazanych nie trafi na egzekucję

Gubernator Kalifornii Gavin Newsom poinformował o rozpoczęciu procedury złagodzenia wyroków wszystkich 548 więźniów skazanych w tym stanie na karę śmierci.

Zgodnie z jego decyzją najwyższą karę ma zastąpić dożywotnie pozbawienie wolności bez możliwości ubiegania się o warunkowe zwolnienie. Jak podkreśla "New York Times", jest to największa grupowa zamiana wyroków śmierci we współczesnej historii USA.

Newsom wyjaśnił decyzję w liście otwartym skierowanym do mieszkańców Kalifornii. "Zabijanie usankcjonowane przez państwo jest niezgodne z wartościami Kalifornii, podważa fundamenty naszego systemu prawnego i umniejsza każdego z nas" – napisał gubernator.

Demokrata od lat należy do przeciwników kary śmierci. W 2019 roku, niedługo po objęciu urzędu, wprowadził moratorium na wykonywanie egzekucji. W praktyce Kalifornia nie wykonała żadnego wyroku śmierci od 2006 roku.

Sąd musi zatwierdzić większość zmian wyroków

Nie wszystkie wyroki mogą zostać złagodzone wyłącznie na podstawie decyzji gubernatora. Zgodnie z konstytucją Kalifornii zamiana kary wobec osób wielokrotnie skazanych za przestępstwa wymaga zgody stanowego Sądu Najwyższego.

Jak podaje agencja Associated Press, dotyczy to 382 spośród 548 więźniów, czyli około 70 proc. przypadków. Oznacza to, że pełna realizacja zapowiedzi Newsoma zależy również od rozstrzygnięć sądu.

Gubernator nie zniósł samej kary śmierci w Kalifornii. Nadal pozostaje ona przewidziana w prawie stanowym, a sądy mogą ją orzekać w określonych sprawach.

Newsom kończy drugą kadencję gubernatora Kalifornii w styczniu 2027 roku. Polityk jest wymieniany wśród potencjalnych kandydatów Partii Demokratycznej w wyborach prezydenckich w 2028 roku.

"New York Times" zauważa, że decyzja może mieć znaczenie dla jego politycznej przyszłości. Sprzeciw wobec kary śmierci może spotkać się z poparciem części liberalnego elektoratu Demokratów, ale także wywołać krytykę ze strony zwolenników najwyższej kary.

W Stanach Zjednoczonych kwestia kary śmierci pozostaje przedmiotem wieloletniego sporu. Jej przeciwnicy wskazują między innymi na ryzyko pomyłek sądowych oraz nierówności w wymierzaniu sprawiedliwości. Zwolennicy podkreślają natomiast wagę odpowiedzialności za najcięższe przestępstwa i prawa rodzin ofiar.