Matczak znowu ostro o działaniach w TK. "Karkołomne i nielegalne"
Prof. Marcin Matczak odniósł się do argumentów, którymi uzasadniane są ostatnie działania w Trybunale Konstytucyjnym. Zwrócił uwagę, że część ich zwolenników odwołuje się do pojęcia "stanu wyższej konieczności". Jak przypomniał, takim określeniem posłużyli się zarówno sędzia Anna Korwin-Piotrowska, jak i dziennikarz "Gazety Wyborczej" Bartosz Wieliński.
Zdaniem prawnika warto jednak zastanowić się, czy rzeczywiście można w ten sposób uzasadnić działania podejmowane w TK.
Matczak o "stanie wyższej konieczności"
Profesor wyjaśnił, że w prawie stan wyższej konieczności polega na poświęceniu dobra o mniejszej wartości w celu ochrony dobra ważniejszego. Posłużył się przy tym przykładem kierowcy, który utknął na przejeździe kolejowym między zamkniętymi szlabanami. – Wyjedźcie stamtąd i wyłamcie ten szlaban. To będzie stan wyższej konieczności – tłumaczył.
W takim przypadku uszkodzenie cudzej własności może być usprawiedliwione koniecznością ratowania życia. Matczak zastanawiał się jednak, jakie dobro poświęcane jest obecnie w sporze o Trybunał Konstytucyjny i co miałoby uzasadniać takie działanie. Wskazał przede wszystkim na stabilność i przewidywalność prawa.
Prawnik skrytykował konstrukcję prawną wykorzystaną do czasowego odsunięcia od wykonywania obowiązków prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. – Karkołomna, moim zdaniem nielegalna, ale wytworzona ad hoc. Pierwszy raz w naszej historii konstrukcja w odniesieniu do sędziów Trybunału Konstytucyjnego – ocenił.
Następnie odniósł się do sporu o kworum Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK. Chodzi o przyjętą przez grupę ośmiorga sędziów interpretację, zgodnie z którą możliwe było podejmowanie uchwał bez udziału dziesięciu członków Trybunału.
– Dzisiaj mamy drugą konstrukcję, według której 10 to znaczy 8, jeżeli właściwie się policzy. Konstrukcja równie karkołomna i nielegalna, dlatego że ona właściwie pozwala ominąć wymóg kworum – stwierdził Matczak.
W jego ocenie stosowanie takich interpretacji może prowadzić do osłabienia zaufania do obowiązujących reguł prawnych.
Policja w Trybunale. "Niektóre rzeczy trzeba robić siłą"
Profesor zwrócił również uwagę na wydarzenia związane z obecnością funkcjonariuszy policji na terenie Trybunału Konstytucyjnego. Jego zdaniem szczególnie niebezpieczne jest osłabianie przekonania, że konflikty polityczne i instytucjonalne powinny być rozwiązywane na podstawie prawa. – Poświęca się też coś, co jest ważne dla demokracji. Przekonanie, że problemy i konflikty można rozwiązywać regułami, aktami prawnymi – mówił.
– Policja, która wchodzi na teren Trybunału Konstytucyjnego, to jest pokazanie, że niektóre rzeczy trzeba robić siłą. To się poświęca – podkreślił.
Dalej prawnik postawił pytanie o cel całej operacji dotyczącej Trybunału Konstytucyjnego. – Ale pytanie jest takie: co się zyskuje? Chcę zrozumieć, co się zyskuje. No bo musi być jakieś dobro wyższe – zastanawiał się.
Matczak zauważył, że zwolennicy obecnych działań mogą argumentować, iż ich celem jest zastąpienie dotychczasowego Trybunału nowym składem. Jego zdaniem samo przejęcie kontroli nad instytucją nie wystarczy jednak do przywrócenia jej prawidłowego funkcjonowania. – Czy celem tego całego ćwiczenia nie jest posiadanie Trybunału niezależnego, szanowanego? – pytał.
Prawnik porównał sytuację do zmian przeprowadzonych w mediach publicznych. – Bo Trybunał to nie jest Telewizja Polska, którą się przejęło i ona zaczęła nadawać, no i już pełniła swoją funkcję – powiedział.
– Trybunał niczego nie nadaje. Trybunał musi mieć autorytet – podsumował Matczak.