Nowe zasady dot. zapasów paliw. Rząd zwiększa nadzór nad firmami
– Bezpieczeństwo paliwowe państwa wymaga nie tylko odpowiedniego poziomu zapasów ropy naftowej i paliw, ale także sprawnych i szczelnych zasad ich utrzymywania. Musimy mieć pewność, że system działa w każdych warunkach – również wtedy, gdy na rynku pojawiają się zakłócenia lub przerwy w dostawach. Przyjęte przez rząd rozwiązania wzmacniają ten mechanizm, porządkują obowiązki przedsiębiorców i zwiększają możliwości reagowania państwa. Chodzi o to, by krajowe zapasy były rzeczywistym zabezpieczeniem, a odpowiedzialność za ich utrzymywanie była jasno określona – powiedział minister energii Miłosz Motyka, cytowany w komunikacie.
Projekt przewiduje ujednolicenie zasad obejmowania przedsiębiorców obowiązkiem tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych oraz wnoszenia opłaty zapasowej. Obowiązek będzie dotyczył przedsiębiorców rozpoczynających produkcję paliw lub przywóz ropy naftowej i paliw – od pierwszej jednostki produktu. Takie same zasady obejmą firmy wznawiające działalność po przerwie trwającej ponad dwa lata. Rozwiązanie ograniczy możliwość przesuwania dostaw i przywozu w czasie w celu uniknięcia kosztów związanych z utrzymywaniem zapasów, podano także.
Zmiana odpowiada na zidentyfikowane w trakcie monitorowania rynku praktyki polegające na rozpoczynaniu i kończeniu działalności przez powiązane podmioty w taki sposób, aby unikać powstania pełnego obowiązku zapasowego. Takie działania mogły wpływać na poziom krajowych zapasów i zaburzać konkurencję między przedsiębiorcami, wyjaśnia resort.
Projekt określa również zasady postępowania w przypadku przerwania lub trwałego zakończenia działalności przez przedsiębiorcę zobowiązanego do utrzymywania zapasów. Przedsiębiorca będzie zobowiązany do utrzymywania wymaganych zapasów przez 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia przerwy w działalności albo od dnia wpisania do rejestru informacji o zamiarze jej trwałego zakończenia. Będzie mógł wystąpić do Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS) z wnioskiem o odkupienie zapasów obowiązkowych lub należących do niego zapasów handlowych. RARS będzie oceniać możliwość nabycia zapasów, uwzględniając m.in. dostępne środki, potrzeby w zakresie zapasów agencyjnych, rodzaj i wielkość paliwa, jego lokalizację oraz koszty i zobowiązania wynikające z umów.
Paliwa nabyte przez Agencję będą włączane do zapasów agencyjnych. Rozwiązanie ma ograniczyć ryzyko nagłego zmniejszenia zapasów w związku z zakończeniem działalności przez przedsiębiorcę, a jednocześnie zapewnić RARS możliwość oceny zasadności i warunków takiego zakupu.
Projekt wzmacnia rolę Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych w utrzymywaniu krajowego systemu zapasów interwencyjnych. Agencja będzie mogła nabywać od przedsiębiorców zapasy obowiązkowe lub handlowe, a na określonych warunkach także wstępować w prawa i obowiązki wynikające z umów związanych z tymi zapasami. Nowe instrumenty pozwolą RARS skuteczniej oceniać potrzeby systemu i podejmować działania służące zachowaniu ciągłości zapasów. Jednocześnie projekt doprecyzowuje zasady współpracy przedsiębiorców z Agencją oraz zwiększa przejrzystość procedur.
Co się zmieni?
Nowe przepisy wzmocnią również nadzór nad przedsiębiorcami wpisanymi do Rejestru Systemu Zapasów Interwencyjnych (RSZI):
– Przed wykreśleniem przedsiębiorcy z rejestru Prezes RARS będzie przeprowadzał kontrolę.
– Będzie mógł odmówić wykreślenia m.in. w przypadku niewykonania obowiązków ustawowych, występowania wymagalnych zaległości z tytułu opłaty zapasowej, trwającej kontroli lub postępowania albo niezgodności danych.
– W określonych przypadkach przedsiębiorca otrzyma możliwość uregulowania zaległości lub wyjaśnienia i usunięcia stwierdzonych rozbieżności.
– Ograniczone zostaną możliwości ponownego podejmowania działalności przez podmioty, które były co najmniej dwukrotnie wykreślane z RSZI w okresie pięciu lat. Odpowiednie ograniczenia obejmą również określone podmioty powiązane, z uwzględnieniem wyjątków dotyczących uzasadnionych zmian organizacyjnych, restrukturyzacyjnych i sukcesyjnych.
Projekt przewiduje także rozszerzenie odpowiedzialności za naruszenia. Kary pieniężne będą mogły być nakładane nie tylko na przedsiębiorstwa, ale również na osoby kierujące ich działalnością, jeżeli ich działanie lub zaniechanie – w tym brak należytej staranności – przyczyniło się do naruszenia przepisów. Maksymalna wysokość takiej kary wyniesie dziesięciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.
"Proponowane zmiany uwzględniają postulaty dotyczące większej przejrzystości, przewidywalności i proporcjonalności regulacji. Ich celem jest uszczelnienie systemu zapasów interwencyjnych, ograniczenie ryzyka obchodzenia obowiązków oraz zapewnienie równych zasad działania wszystkim przedsiębiorcom objętym ustawą" – podsumował resort.
Projekt zakłada, że ustawa zacznie obowiązywać po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.