Co dalej z Trybunałem Konstytucyjnym? Płaczek mówi o warunkach porozumienia
Grzegorz Płaczek, przewodniczący klubu Konfederacji, pytany przez DoRzeczy.pl, jaką mamy obecnie sytuację, jeżeli chodzi o Trybunał Konstytucyjny – czy są dwa TK – jeden Anny Korwin-Piotrowskiej i drugi Bogdana Święczkowskiego, odpowiedział, że "niezależnie od tego, czy ktoś mówi dziś o jednym, czy dwóch Trybunałach Konstytucyjnych, problem pozostaje ten sam: jeden z najważniejszych organów konstytucyjnych państwa nie funkcjonuje tak, jak powinien".
– Żyjemy w rzeczywistości głębokiego sporu prawnego i politycznego, który podważa zaufanie obywateli do instytucji państwa. Zamiast mnożyć kolejne konflikty, powinniśmy skoncentrować się na znalezieniu trwałego rozwiązania, które pozwoli Trybunałowi Konstytucyjnemu odzyskać zdolność do prawidłowego wykonywania swoich konstytucyjnych obowiązków – podkreślił.
Reset konstytucyjny. Płaczek o szczegółach
Konfederacja jako pierwsza proponowała tzw. reset konstytucyjny, później Rozwój Plus zaczął to proponować, a następnie PSL. Być może największe szanse ma projekt PSL, bo to jest jednak ugrupowanie koalicji rządowej. Grzegorz Płaczek pytany, co uważa Konfederacja o propozycji Ludowców, podkreślił, że nie przesądzałby, która z propozycji ma dziś największe szanse na realizację.
– Cieszy mnie natomiast, że pojawia się coraz więcej pomysłów na rozwiązanie kryzysu. Jako przewodniczący Klubu Poselskiego Konfederacja zaprosiłem do rozmów przedstawicieli różnych środowisk politycznych i spotkało się to z pozytywnym odzewem. Chcemy prowadzić merytoryczne rozmowy zarówno z PSL-em, jak i z PiS-em oraz środowiskiem Rozwoju Plus. Nie zamierzamy odrzucać żadnej propozycji wyłącznie ze względu na to, kto jest jej autorem – mówił.
Zdaniem posła Konfederacji „każdy projekt powinien zostać poddany rzetelnej analizie prawnej, a o jego wartości powinna decydować zgodność z Konstytucją, skuteczność i możliwość uzyskania szerokiego poparcia politycznego”. – Nie chodzi przecież o to, żeby któraś partia mogła ogłosić swoje zwycięstwo, lecz o to, żeby wreszcie zakończyć kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego – dodał.
Czy możliwe jest naprawienie sytuacji w TK bez resetu?
Pytany o to, czy jest jakaś szansa na rozwiązanie kryzysu, który wybuchł wokół Trybunału Konstytucyjnego, bez resetu konstytucyjnego, podkreślił, że "Konfederacja stoi na stanowisku, że trwałe rozwiązanie obecnego kryzysu wymaga zmian w Konstytucji".
– Dotychczasowe doświadczenia pokazały bowiem, że obowiązujące rozwiązania ustrojowe nie zabezpieczają Trybunału Konstytucyjnego w wystarczającym stopniu przed sporami politycznymi. Uważamy, że należy te przepisy poprawić – zaznaczył.
Grzegorz Płaczek dodał, że wierzy, iż istnieje przestrzeń do wypracowania porozumienia, pod warunkiem że wszystkie strony będą gotowe do rzeczywistych ustępstw.
– Potrzebujemy rozwiązań jasnych, logicznych i trwałych, które precyzyjnie określą kompetencje poszczególnych organów państwa, zapewnią stabilność funkcjonowania Trybunału i nie będą pozostawiały pola do kolejnych sporów interpretacyjnych – wyjaśnił.
Szef klubu Konfederacji podkreślił, że – co najważniejsze – "nowe przepisy muszą dawać wszystkim uczestnikom życia politycznego poczucie, że reguły są uczciwe i jednakowe dla każdego, niezależnie od tego, kto aktualnie sprawuje władzę".
– Jestem przekonany, że takie porozumienie jest możliwe, ale trzeba ze sobą rozmawiać – dodał.
Co może zrobić prezydent?
Dopytywany, co w tej sytuacji może zrobić prezydent, bo wiele osób z prawej strony pokłada w nim jakieś nadzieje na rozwiązanie tego konfliktu, Grzegorz Płaczek odpowiedział, że nie sprowadzałby roli prezydenta wyłącznie do zakresu jego formalnych kompetencji.
– Prezydent jest jednym z najważniejszych ośrodków władzy w państwie i dysponuje również znaczącym autorytetem politycznym oraz możliwością inicjowania dialogu pomiędzy zwaśnionymi stronami. W obecnej sytuacji to niezwykle istotne. Potrzebujemy bowiem nie tylko rozwiązań prawnych, ale przede wszystkim politycznej woli zakończenia konfliktu – powiedział.
Podkreślił przy tym, że rozumie stanowczy sprzeciw poszczególnych środowisk wobec działań, które w ich ocenie naruszają prawo.
– Nie możemy jednak zapominać, że od 2015 roku zarówno Prawo i Sprawiedliwość, jak i Koalicja Obywatelska, przyczyniały się swoimi działaniami do pogłębiania kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego. Żadna ze stron nie może dziś przekonująco przedstawiać się jako całkowicie niewinna. Dlatego potrzebujemy pewnej dojrzałości politycznej. Nie oczekuję, że wszyscy nagle przyznają się do popełnionych błędów, ale oczekuję, że odpowiedzialność za państwo okaże się ważniejsza od partyjnych ambicji. Jeżeli rzeczywiście leży nam na sercu bezpieczeństwo ustrojowe Polski, musimy wreszcie usiąść przy jednym stole i zacząć szukać rozwiązania, zamiast nieustannie wskazywać winnych – mówił.
Rozmowy u Boguckiego
Na uwagę, że takie rozmowy też się toczą, jak np. ostatnie ze Zbigniewem Boguckim, ale bez udziału KO i Lewicy. I pytany o to, co poniedziałkowe konsultacje wniosły do sprawy, Grzegorz Płaczek, który w nich uczestniczył, odpowiedział, że „przede wszystkim pokazały, że pomimo głębokich różnic politycznych potrafimy usiąść przy jednym stole i rozmawiać o sprawach fundamentalnych dla państwa”.
– Spotkanie z ministrem Zbigniewem Boguckim przebiegło w bardzo dobrej, konstruktywnej atmosferze. Nie było wzajemnych oskarżeń ani politycznych przepychanek. Każdy z uczestników miał możliwość przedstawienia swojego stanowiska, argumentów prawnych i proponowanych rozwiązań – ocenił.
Grzegorz Płaczek zwrócił uwagę, że w rozmowach uczestniczyli nie tylko przedstawiciele opozycji, ale również PSL-u i Polski 2050, czyli ugrupowań współtworzących obecny obóz rządzący.
– To pokazuje, że świadomość powagi kryzysu wykracza poza tradycyjne podziały polityczne. Oczywiście jedno czy dwa spotkania nie rozwiązują problemu, który narastał przez ponad dekadę. Uważam jednak, że wykonaliśmy pierwszy istotny krok. Szkoda natomiast, że przy stole zabrakło przedstawicieli Koalicji Obywatelskiej i Lewicy. Trudno bowiem przekonująco deklarować chęć zakończenia kryzysu konstytucyjnego, a jednocześnie nie uczestniczyć w rozmowach dotyczących jego rozwiązania – zauważył.
Szef klubu Konfederacji zaznaczył, że nie oczekuje, że po kilku spotkaniach wszyscy zgodzimy się co do treści przyszłej ustawy.
– Oczekuję jednak dobrej woli i gotowości do kompromisu. Jeżeli uda nam się wypracować rozwiązanie akceptowalne ponad podziałami, a następnie zostanie ono zablokowane z powodów czysto politycznych, Polacy będą mieli prawo zapytać, komu rzeczywiście zależy na naprawie Trybunału Konstytucyjnego, a komu na dalszym podtrzymywaniu konfliktu – stwierdził.
Rozmawiała Lidia Lemaniak