Parlament Europejski przyjął rezolucję ws. definicji gwałtu

Rezolucja w tej sprawie została przyjęta we wtorek (28 kwietnia) zdecydowaną większością głosów podczas sesji plenarnej w Strasburgu.

Europosłowie podkreślili, że obecnie przepisy dotyczące gwałtu różnią się w państwach członkowskich, a w części z nich nadal opierają się na kryterium użycia przemocy lub groźby. Zdaniem PE, brak zgody powinien stanowić centralny element definicji tego przestępstwa.

Bruksela chce uznać seks bez zgody za gwałt

Przyjęty tekst zakłada, że zgoda musi być wyraźna, dobrowolna i może zostać w każdej chwili wycofana. Milczenie, brak oporu czy wcześniejsze relacje między stronami nie mogą być interpretowane jako zgoda na kontakt seksualny.

Rezolucja nawiązuje do wcześniejszych prac legislacyjnych w UE. W 2024 r. przyjęto dyrektywę dotyczącą zwalczania przemocy wobec kobiet, jednak nie objęła ona definicji gwałtu z powodu braku porozumienia między państwami członkowskimi.

Europosłowie argumentują, że ujednolicenie przepisów wzmocni ochronę ofiar przemocy seksualnej i zapewni spójne standardy w całej Unii.

Propozycja KE i zmiany w Polsce

Komisja Europejska pozytywnie odniosła się do inicjatywy, nie przesądzając jednak, czy przedstawi projekt legislacyjny zgodny z rezolucją PE. Pierwotnie KE proponowała definicję opartą na braku zgody, jednak część państw członkowskich sprzeciwiła się temu zapisowi, argumentując, że prawo karne pozostaje w kompetencjach krajowych.

Nowa definicja gwałtu w Polsce, uchwalona w 2024 r. i obowiązująca od lutego 2025 r., opiera się na braku świadomej i dobrowolnej zgody. Zastępuje ona wcześniejsze podejście, w którym kluczowe było udowodnienie użycia przemocy, groźby lub podstępu przez sprawcę.

Według Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, ok. 5 proc. kobiet w UE doświadczyło gwałtu od 15. roku życia.