Testament czy darowizna? Co wybrać, aby przekazać majątek dzieciom?

Przekazanie majątku dzieciom to jedna z najważniejszych decyzji. Wiele osób zastanawia się, czy lepszym rozwiązaniem będzie sporządzenie testamentu, czy dokonanie darowizny jeszcze za życia. Nie ma jednej odpowiedzi. Oba rozwiązania mają swoje zalety i wady. Wybór zależy m.in. od sytuacji rodzinnej oraz rodzaju majątku.

Testament. Przekazanie majątku po śmierci

Testament to dokument, w którym przyszły spadkodawca decyduje, kto odziedziczy majątek po jego śmierci. Pozwala on zmienić ustawowy porządek dziedziczenia, określony w Kodeksie cywilnym (w pierwszej kolejności spadek po zmarłym otrzymują małżonek oraz dzieci). Można w nim wskazać jedną lub więcej osób, a także wydziedziczyć członków rodziny. Testament można napisać samodzielnie lub u notariusza.

Do momentu śmierci spadkodawca zachowuje pełne prawo do dysponowania swoim majątkiem – może go sprzedać, podarować lub zmienić treść testamentu. Należy jednak pamiętać, że po śmierci spadkodawcy konieczne jest przeprowadzenie postępowania spadkowego (sądowego lub u notariusza). Testament sam w sobie nie przenosi własności majątku. Stanowi on jedynie dyspozycję na wypadek śmierci, a do jej realizacji niezbędne jest potwierdzenie praw do spadku.

Darowizna. Przekazanie majątku jeszcze za życia

Darowizna to uregulowana w Kodeksie cywilnym umowa, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem własnego majątku. Oznacza to przekazanie np. pieniędzy, nieruchomości czy samochodu innej osobie bez pobierania za to zapłaty lub żądania czegokolwiek w zamian. Obdarowany musi liczyć się z podatkiem od spadków i darowizn, chyba że należy do tzw. najbliższej rodziny (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, ojczym, macocha).

Zaletą darowizny jest możliwość natychmiastowego przekazania majątku dziecku. Dzięki temu obdarowany może od razu korzystać z otrzymanych środków lub nieruchomości. Odwołanie darowizny jest trudne i możliwe jedynie w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy obdarowany dopuścił się rażącej niewdzięczności. Wycofanie następuje poprzez złożenie obdarowanemu pisemnego oświadczenia. W przypadku nieruchomości wymaga to aktu notarialnego.

Warto także pamiętać, że darowizny dokonane za życia mogą mieć znaczenie przy obliczaniu zachowku po śmierci darczyńcy. Zachowek to forma zabezpieczenia finansowego dla najbliższych członków rodziny. Gwarantuje on im prawo do określonej części majątku po zmarłym, nawet w sytuacji, gdy zostali oni pominięci w testamencie lub zmarły rozporządził majątkiem za życia.

Testament a darowizna. Co wybrać?

Darowizna opłaca się przede wszystkim wtedy, gdy zależy nam na przekazaniu majątku jeszcze za życia. To dobre rozwiązanie, jeśli chcemy realnie wesprzeć dzieci finansowo już teraz. Testament warto wybrać, kiedy kluczowa dla nas jest kontrola i elastyczność w rozporządzaniu majątkiem. Pozwala bowiem zachować pełne prawo do podejmowania decyzji do końca życia i w razie potrzeby zmienić wcześniejsze ustalenia.

W praktyce wiele osób decyduje się na połączenie obu rozwiązań. Część majątku przekazują dzieciom w formie darowizny, a część zostaje objęta testamentem.