To prawdziwa plaga w polskich lasach. Ekolodzy apelują o pilne zmiany

Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska, wraz z wejściem w życie systemu kaucyjnego, liczba porzucanych puszek i plastikowych butelek wyraźnie zmalała. Zdaniem resortu w ciągu 10 miesięcy do obiegu wróciło 2,3 mld opakowań.

"Małpki" plagą w polskich lasach. Ekolodzy apelują o zmiany w przepisach

Jednak, jak alarmuje EKO Unia, największym problemem pozostają obecnie szklane butelki o małych pojemnościach, czyli tzw. "małpki". Przepisy dotyczące systemu kaucyjnego ich nie obejmują.

Każdego dnia w Polsce sprzedawanych jest ponad milion "małpek". Niektóre szacunki mówią o nawet 3 mln sztuk. W ujęciu miesięcznym pada liczba co najmniej 40 mln. Małe, szklane butelki po alkoholu do 200 ml są nagminnie wyrzucane przez konsumentów w parkach, na chodnikach, w pobliżu sklepów czy w innych miejscach publicznych. Cała odpowiedzialność za ich sprzątanie spada na gminy i służby komunalne, które często są niedoinwestowane i mają problemy z realizacją swoich podstawowych zadań.

Z raportu stowarzyszenia EKO Unia wynika, że od 71 do 110 tys. ton szkła rocznie trafia do lasów, rzek i na szlaki turystyczne.

Rzecznik prasowa Lasów Państwowych Regina Klimaszewska oceniła, że za sumę, którą spółka przeznacza na utylizację szklanych odpadów, można byłoby zakupić 44 karetki pogotowia.

Wiceprezes EKO Unii Paweł Pomian podkreśla, że "butelki szklane dominują dziś wśród porzucanych opakowań, bo jako jedyne nie zostały objęte tym samym mechanizmem, który ograniczył zaśmiecanie plastikiem i puszkami". – Rozszerzenie systemu o szkło jednorazowe jest koniecznym dokończeniem reformy – dodał.

"Małpki" trafią do systemu kaucyjnego?

19 maja Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska z Nowej Lewicy, poinformowała w rozmowie z Business Insider Polska, że resort w czerwcu podejmie "kierunkową decyzję o nowelizacji ustawy o systemie kaucyjnym". – Rozstrzygniemy wówczas, czy wprowadzić do systemu kolejne frakcje – jednorazowe szkło, które bardzo zaśmieca przestrzeń publiczną oraz – być może – kartony – przekazała.

Ekolodzy apelują, aby przyspieszyć pracę nad rozszerzeniem systemu kaucyjnego. Ich zdaniem zauważalny jest już spadek liczby opakowań, porzucanych w przestrzeni publicznej, ale plagą pozostają jednorazowe butelki np. po alkoholu.

System kaucyjny w Polsce

Wprowadzony w październiku 2025 roku system kaucyjny przewiduje, że do napojów w butelkach plastikowych (do 3 litrów), metalowych puszkach (do 1 litra) doliczana jest kaucja 50 groszy, którą można odzyskać po oddaniu opakowania. O tym, czy dane opakowanie jest objęte kaucją, informuje znak kaucyjny nadrukowany na etykiecie lub puszce – dwie strzałki tworzące prostokąt z napisem "kaucja" i z jej kwotą. Aby odzyskać kaucję, nie trzeba mieć paragonu, ale opakowanie nie może być zgniecione.