O "fałszywej świadomości" człowieka Zachodu

Główną jej tezą jest twierdzenie, że w drugiej połowie XVII w. doszło w świecie zachodnim do rewolucji mechanicystycznej, która całkowicie zmieniła formę samoświadomości człowieka Zachodu, przy czym sam fakt i skutki odbycia się tej rewolucji do dziś nie zostały właściwie uświadomione. A jak najbardziej je odczuwamy.

Brykczyński pokazuje, że istotą tej rewolucji było to, że nagle zaczęto narzucać środowisku naukowemu pogląd, że świat materialny jest martwy i podlega wyłącznie prawom mechaniki, przy czym pogląd ten nigdy i w żaden sposób nie został naukowo udowodniony. Nie był on więc wynikiem ewolucji wiedzy naukowej, skutkiem solidnych badań i roztrząsań, które doprowadziły środowisko uczonych do przyjęcia takiego punktu widzenia. Mechanicyzm miał całkowicie zniszczyć i wyeliminować dominujący wówczas neopitagoreizm, neoplatonizm i animizm, gdyż nurty te podkreślały wszechobecność duchowego pierwiastka we wszechświecie, i ze swoich założeń wyprowadzały wnioski dotyczące ludzkiej duchowości – kładły nacisk na rozwój wewnętrzny człowieka i mistykę. W ten sposób coraz szerzej kwestionowany rolę zinstytucjonalizowanych religii (zarówno katolickiej, jak i luteranizmu czy anglikanizmu), które zbawienie człowieka uzależniały od posłuszeństwa władzy religijnej, zewnętrznej obrzędowości, etc.