Programy lekowe pod kontrolą NFZ. Kwalifikacja będzie trudniejsza

Projekt zarządzenia aktualizuje reguły obowiązujące od 2025 r., a impulsem do jego wprowadzenia są zmiany w wykazie refundowanych leków obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. oraz potrzeba ujednolicenia dokumentów i procedur. Jak wskazuje "Dziennik Gazeta Prawna", nowe przepisy mają uporządkować m.in. rolę zespołów koordynacyjnych, sposób kwalifikowania pacjentów, zasady okresowej oceny skuteczności terapii oraz organizację i rozliczanie leczenia przez szpitale.

Więcej formalności i schematów

Kluczową zmianą jest doprecyzowanie statusu zespołów koordynacyjnych w programach, w których są one przewidziane, zwłaszcza w chorobach rzadkich, ultrarzadkich i w terapiach wysokokosztowych. Zgodnie z projektem, jeśli program wymaga udziału zespołu, to ostateczna kwalifikacja pacjenta do leczenia oraz okresowa weryfikacja skuteczności terapii mają odbywać się według jednolitych zasad określonych w załącznikach do zarządzenia.

Lekarz prowadzący nadal rozpoznaje chorobę, proponuje terapię, prowadzi pacjenta klinicznie i przygotowuje dokumentację, jednak formalne dopuszczenie do programu w określonych przypadkach będzie zatwierdzane zgodnie ze standaryzowanymi kryteriami. Dla pacjenta oznacza to większą wagę kompletnej dokumentacji już na etapie zgłoszenia oraz konieczność przechodzenia regularnych ocen skuteczności leczenia według ustalonych schematów.

Rozporządzenie na etapie konsultacji

Projekt wskazuje również programy, w których kwalifikacja i monitorowanie leczenia odbywają się z udziałem zespołów koordynacyjnych, m.in. w chorobach ultrarzadkich, nocnej napadowej hemoglobinurii (PNH) oraz ataksji Friedreicha. Równolegle NFZ wprowadza zmiany w katalogach rozliczeniowych obejmujących świadczenia, ryczałty diagnostyczne i leki stosowane w programach. W katalogu świadczeń doprecyzowane zostaje rozróżnienie trybów realizacji leczenia, takich jak hospitalizacja, hospitalizacja jednodniowa oraz przyjęcia ambulatoryjne, co wpływa na sposób raportowania i wyceny.

W katalogu ryczałtów diagnostycznych aktualizowane są pakiety badań powiązane z wymaganiami kwalifikacji i monitorowania terapii. Z kolei katalog leków w programach lekowych zostaje dostosowany do obwieszczenia refundacyjnego obowiązującego od 1 stycznia 2026 r., co oznacza wprowadzenie nowych substancji czynnych oraz zmiany w przypisaniu leków do konkretnych programów i sposobów ich rozliczania.

NFZ informuje, że projekt zarządzenia nie obowiązuje na obecnym etapie, ponieważ został skierowany do konsultacji, a opinie i uwagi można zgłaszać do 16 stycznia 2026 r. Po zakończeniu konsultacji i ewentualnych korektach dokument może zostać podpisany i wejść w życie.