Koniec darmowego leczenia. Od marca zmiany dla tysięcy Ukraińców
Znaczna część osób, które przybyły do Polski po rozpoczęciu pełniskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, skorzystała z publicznego systemu ochrony zdrowia.
Składki wyższe niż koszty leczenia
Z danych Ministerstwa Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia wynika, że w latach 2022–2024 obywatele Ukrainy wpłacili do systemu ponad 9 mld zł składek zdrowotnych. W tym samym okresie koszt świadczeń udzielonych osobom, które przyjechały do Polski po wybuchu wojny, wyniósł 2,1 mld zł.
W pierwszym roku wojny z publicznej ochrony zdrowia skorzystało blisko 652 tys. Ukraińców. Koszt świadczeń wyniósł ok. 515 mln zł, przy wpływach składkowych sięgających 2,2 mld zł. W 2023 r. liczba pacjentów wzrosła do ponad 802 tys., a koszt leczenia osiągnął blisko 850 mln zł. Wpłaty składkowe przekroczyły wówczas 3 mld zł. W 2024 r. z systemu skorzystało ponad 523 tys. obywateli Ukrainy. Koszt świadczeń wyniósł 747 mln zł, natomiast składki wpłacone do NFZ – 3,79 mld zł.
Najczęściej korzystano z podstawowej opieki zdrowotnej (blisko 178 tys. osób), refundacji leków (ponad 127 tys.) oraz leczenia stomatologicznego (ponad 50 tys.). W 2025 r. koszt leczenia obywateli Ukrainy był niższy niż rok wcześniej i wyniósł ponad 723 mln zł – poinformował NFZ. Ostateczne dane dotyczące wysokości składek za bieżący rok nie są jeszcze znane.
Od 5 marca ograniczenie bezpłatnego leczenia
Dotychczas obowiązywały przepisy umożliwiające uchodźcom z Ukrainy korzystanie z opieki zdrowotnej bez konieczności posiadania ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce. Zakres tych uprawnień był jednak stopniowo ograniczany. Już 30 września ubiegłego roku dorośli bez ubezpieczenia utracili prawo m.in. do refundacji leków i leczenia stomatologicznego.
Kolejne, znacznie dalej idące zmiany wejdą w życie 5 marca. Prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej zachowają wyłącznie dorośli obywatele Ukrainy będący ofiarami tortur lub gwałtu, dzieci i młodzież, kobiety w ciąży i w okresie połogu, osoby posiadające zaświadczenie o zamieszkaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania oraz osoby ranne i poszkodowane w wyniku działań wojennych.
Warunkiem skorzystania z bezpłatnych świadczeń będzie posiadanie numeru PESEL oraz statusu UKR, potwierdzającego legalny pobyt w Polsce. Pozostali obywatele Ukrainy, którzy przyjechali do Polski po wybuchu wojny, aby mieć dostęp do publicznego systemu ochrony zdrowia, będą musieli posiadać tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego obowiązkowego lub dobrowolnego i opłacać składkę zdrowotną.