Lawinowy wzrost przypadków sprzedaży wyrobów nikotynowych niepełnoletnim

Program STOP18! to najdłużej funkcjonująca w Polsce inicjatywa zrzeszająca firmy, organizacje i instytucje, które angażują się w odpowiedzialną sprzedaż wyrobów nikotynowych i tytoniowych wyłącznie osobom pełnoletnim oraz w działania na rzecz zapobiegania sprzedaży takich wyrobów dzieciom i młodzieży.

STOP18! działa od 1998 roku. Od blisko trzech dekad monitoruje skalę zjawiska oraz gromadzi informacje o potencjalnych przypadkach naruszania przepisów zakazu sprzedaży wyrobów tytoniowych i nikotynowych osobom poniżej 18. roku życia. Zgłoszeń można dokonywać za pośrednictwem strony internetowej: www.stop18.pl.

Skala zgłoszeń i odpowiedzialna sprzedaż

W 2025 roku najwięcej sygnałów dotyczących możliwego złamania zakazu sprzedaży wyrobów tytoniowych i nikotynowych osobom poniżej 18. roku życia spłynęło do Programu STOP18! z: Mazowsza (122), Małopolski (95) i ze Śląska (93). Wszystkie zgłoszenia są regularnie i na bieżąco przekazywane właściwym organom ścigania, w celu ich dalszej weryfikacji i nadania właściwego biegu. Głównym adresatem Programu STOP18! są firmy handlowe i dystrybucyjne, mające w swojej ofercie wyroby tytoniowe lub nikotynowe.

"To właśnie pracownicy handlu stoją na pierwszej linii ochrony dzieci i młodzieży przed dostępem do wyrobów tytoniowych i nikotynowych. Mówimy o ponad 1,2 mln osób zatrudnionych w polskim handlu detalicznym, które każdego dnia podejmują decyzje mające realny wpływ na przestrzeganie prawa. Dlatego tak ważne jest wyposażanie ich w nowoczesne narzędzia i szkolenia, które pomagają skutecznie weryfikować wiek klientów i eliminować niepożądane zachowania" – ocenia Maciej Ptaszyński, dyrektor generalny Polskiej Izby Handlu, jednego z partnerów wspierających Program STOP18!.

Oznakowania "STOP18!"

Poparcie dla STOP18! wyraziły m.in.: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komenda Główna Policji, Krajowa Rada Komendantów Straży Miejskich i Gminnych, Związek Harcerstwa Polskiego, Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, Polska Izba Handlu, Lewiatan, Kolporter, E.Leclerc, Tesco, Żabka, Philip Morris Polska, PKN Orlen, Shell oraz RUCH. Oznakowania "STOP18! Nie sprzedajemy wyrobów tytoniowych osobom niepełnoletnim" pojawiły się w setkach tysięcy punktów sprzedaży w całej Polsce.

"Handel jest pierwszą i najważniejszą z linii odpowiedzialności w ograniczaniu dostępu dzieci i młodzieży do wyrobów nikotynowych. Nawet najbardziej rygorystyczne przepisy nie będą skuteczne bez ich konsekwentnego egzekwowania w codziennej pracy sprzedawców. Kluczowe znaczenie mają systematyczna weryfikacja wieku klientów, regularne szkolenia personelu oraz budowanie kultury odpowiedzialnej sprzedaży. Wspólne zaangażowanie sieci handlowych, producentów i instytucji społecznych może realnie ograniczyć dostępność wyrobów nikotynowych dla dzieci i młodzieży. Działając razem, możemy tworzyć rynkowe standardy, które chronią młodych ludzi i pokazują, że biznes potrafi działać odpowiedzialnie" – tłumaczy Marcin Poniatowski, członek zarządu i dyrektor ds. marketingu w Lewiatan Holding S.A.

W Polsce sprzedaż wyrobów tytoniowych (np. papierosów, tytoniu do skręcania, tytoniu do podgrzewania) oraz wyrobów nikotynowych (np. e-papierosów czy saszetek nikotynowych) jest dozwolona wyłącznie dla osób pełnoletnich. Od lipca 2025 roku w Polsce zakazana jest sprzedaż osobom niepełnoletnim saszetek nikotynowych oraz e-papierosów i liquidów niezawierających nikotyny.