Mit polskiego umiłowania wolności
  • Magdalena Ziętek-WielomskaAutor:Magdalena Ziętek-Wielomska

Mit polskiego umiłowania wolności

Dodano: 
Chorągiewki biało-czerwone na zdjęciu ilustracyjnym
Chorągiewki biało-czerwone na zdjęciu ilustracyjnym Źródło: Unsplash
Każdy naród ma swoje własne mity. Bardzo często rodzą się one z wypierania różnych aspektów rzeczywistości, których nie chce się oglądać. Zamiast tego indywidualna czy też zbiorowa psychika kreuje sobie taki obraz świata, który jest przyjemny, chciany, pożądany.

Mechanizm ten dotyczy wszystkich ludzi i wszystkich narodów na świecie. Gotowość do „stanięcia w prawdzie”, jak to się często mówi, zakłada gotowość do zmierzenia się z tą właśnie prawdą, która jest skrywana za parawanem indywidualnych albo zbiorowych mitów.

W przypadku Polaków jednym z takich mitów jest ten mówiący o tym, że jesteśmy narodem, który kocha wolność. Dowodem na to ma być fakt, że nie stworzyliśmy silnej scentralizowanej monarchii, władzy, państwa, a zamiast tego mieliśmy ustrój zwany demokracją szlachecką, ze słynnym prawem liberum veto. A potem były powstania, walka z zaborcami, następnie z okupantem niemieckim, a na końcu z „komuną”. Jeśli się jednak przyjrzymy bliżej, co za tym wszystkim stało, to okazuje się, że nie miało to kompletnie nic wspólnego z szacunkiem do wolności.

Koncepcja wolności politycznej nieodłącznie związana jest z klasyczną tradycją republikańską, stworzoną w starożytnej Grecji, a następnie praktykowaną w starożytnym Rzymie. Podstawowym założeniem tej tradycji jest obraz człowieka jako istoty obdarzonej wolną wolą i rozumem, a więc zdolnej do decydowania o sobie. Przy czym atrybuty wolnej woli i rozumności ściśle związane są z postrzeganiem świata jako kosmosu rządzącego się określonymi prawami. Rozumność polega na zdolności do poznania praw leżących u podstaw całej rzeczywistości, jak również wyciągnięcia praktycznych wniosków wypływających ze znajomości tychże praw. Chodzi więc nie tylko o prawy rozum teoretyczny, ale także prawy rozum praktyczny.

Źródło: DoRzeczy.pl
Czytaj także