Akademia Szwedzka doceniła 76-letnią kanadyjską poetkę, eseistkę i tłumaczkę za nowatorską twórczość łączącą współczesną literaturę z tradycją antyczną. Carson jest drugą Kanadyjką uhonorowaną literackim Noblem, po Alice Munro, która otrzymała nagrodę w 2013 roku.
W czwartek Akademia Szwedzka ogłosiła nazwisko tegorocznego laureata literackiej Nagrody Nobla. Prestiżowe wyróżnienie trafiło do Anne Carson, kanadyjskiej pisarki znanej z eksperymentowania z formą literacką i nawiązań do kultury starożytnej Grecji. W oficjalnym uzasadnieniu Akademia doceniła jej "śmiałą i nowatorską twórczość, która w pełnym swobody dialogu z tradycją klasyczną stworzyła nowe formy dla współczesnej literatury".
Carson od lat uchodzi za jedną z najbardziej oryginalnych postaci współczesnej literatury anglojęzycznej. W swoich utworach przekracza granice między poezją, prozą, esejem i dramatem. Często wykorzystuje antyczne mity, nadając im zupełnie nowe znaczenia i umieszczając je we współczesnych realiach.
Kim jest Anne Carson? Jej twórczość doceniono również w Polsce
Anne Carson urodziła się 21 czerwca 1950 roku w Toronto. Jest poetką, eseistką, tłumaczką oraz badaczką literatury antycznej. Szczególne miejsce w jej dorobku zajmują interpretacje greckich mitów i przekłady dzieł starożytnych autorów.
Do najbardziej znanych książek pisarki należy "Autobiography of Red" z 1998 roku, powieść napisana wierszem, która stanowi współczesną reinterpretację mitu o Gerionie. Duże uznanie przyniosła jej także wydana w 2001 roku książka "The Beauty of the Husband", za którą otrzymała prestiżową Nagrodę im. T.S. Eliota.
Wśród jej innych ważnych dzieł znajdują się m.in. "Nox", "Red Doc>" oraz "Norma Jeane Baker of Troy". Twórczość Carson wyróżnia się nie tylko eksperymentalną formą, lecz także łączeniem filozofii, historii, osobistych doświadczeń i literatury klasycznej. W swoich dziełach łączy poezję, mitologię, refleksję filozoficzną i przekład, często zestawiając wszystkie te elementy w obrębie jednej książki.
Pisarka była już wcześniej wielokrotnie nagradzana za swój dorobek. W 2025 roku otrzymała Międzynarodową Nagrodę Literacką im. Zbigniewa Herberta. Wyróżnienie odebrała osobiście 11 czerwca podczas uroczystości w Pałacu Rzeczypospolitej w Warszawie.
Literacka Nagroda Nobla. Wśród laureatów pięcioro Polaków
Nagroda Nobla w dziedzinie literatury przyznawana jest od 1901 roku. Wyróżnienie otrzymują autorzy, których twórczość w szczególny sposób wzbogaca światową literaturę.
Dotychczas nagrodzono pięcioro polskich pisarzy. Pierwszym był Henryk Sienkiewicz, który otrzymał Nobla w 1905 roku. W 1924 roku wyróżnienie trafiło do Władysława Reymonta, a w 1980 roku do Czesława Miłosza.
W 1996 roku Akademia Szwedzka nagrodziła Wisławę Szymborską. Ostatnią polską laureatką pozostaje Olga Tokarczuk, która otrzymała Nobla za 2018 rok.
Tegoroczna laureatka dołączyła do grona najwybitniejszych postaci światowej literatury. Anne Carson jest również 19. kobietą uhonorowaną literackim Noblem. Wraz z nagrodą otrzyma 12 mln koron szwedzkich. Uroczyste wręczenie wyróżnienia odbędzie się 10 grudnia w Sztokholmie.
Czytaj też:
Pokojowa Nagroda Nobla dla Trumpa? Sikorski deklaruje: Sam go nominuję