Portal Wirtualna Polska ujawnił kulisy tzw. warszawskiej afery śmieciowej. Chodzi o mechanizm korupcyjny, który według prokuratury miał umożliwić firmie FBSerwis zdobycie wielomilionowych kontraktów na zagospodarowanie odpadów w stolicy.
W centrum sprawy znaleźli się Włodzimierz Karpiński, były minister skarbu państwa z PO, a później prezes warszawskiego Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania, oraz Rafał Baniak, który wcześniej był jego zastępcą w resorcie. Według oskarżycieli Karpiński miał przyjąć wraz ze współdziałającymi osobami korzyści majątkowe o łącznej wartości ponad 5,24 mln zł. Polityk zaprzecza zarzutom.
300 tys. zł w torbie na laptopa. Ujawniono wiadomości
Jednym z dowodów, na których opiera się prokuratura, są wiadomości wymieniane przez oskarżonych za pośrednictwem komunikatora WhatsApp. 14 grudnia 2022 r. Rafał Baniak napisał do Karoliny T., umawiając spotkanie na godz. 11.30 w Warszawie. Tego samego dnia kontaktował się również z Włodzimierzem Karpińskim, z którym uzgadniał godzinę popołudniowego spotkania.
Jak relacjonuje WP, Karolina T. podczas przesłuchania opisała przekazanie Baniakowi znacznej sumy pieniędzy. "Ja wówczas umawiam się (z) Baniakiem na spotkanie w siedzibie Pracodawców RP, gdzie przekazałam mu 300.000 złotych w torbie na laptopa" – zeznała.
Zdaniem śledczych była to kolejna transza pieniędzy pochodzących z korupcyjnego procederu, które ostatecznie miały trafiać do Karpińskiego. Prokuratura wskazuje, że źródłem środków był mechanizm oparty na nierzetelnych fakturach VAT. Łączna wartość takich dokumentów miała przekroczyć 14,3 mln zł.
Tłem sprawy są przetargi organizowane przez warszawskie MPO. We wrześniu 2019 r. zniesiono regionalizację gospodarki odpadami, co umożliwiło przewożenie śmieci do instalacji znajdujących się w innych częściach kraju. Mimo to warszawskie MPO nadal stosowało warunki przetargowe wymagające odpowiedniej lokalizacji instalacji lub punktów przeładunkowych. Utrudniało to udział w postępowaniach firmie FBSerwis, należącej do grupy Budimex, której instalacje znajdowały się poza Mazowszem.
Stawka była wysoka. Według danych przytoczonych przez WP koszt warszawskiego systemu gospodarki odpadami wzrósł z około 342 mln zł w 2017 r. do 1,259 mld zł w 2020 r. Wojciech S., ówczesny wiceszef FBSerwis, zeznał, że ceny zagospodarowania odpadów w Warszawie były znacząco wyższe niż w innych częściach Polski. "Ceny zagospodarowania, po jakich my przyjmowaliśmy odpady z innych miejsc w Polsce, to były kwoty rzędu 500–700 zł za tonę, a ceny, jakie obowiązywały w Warszawie, były rzędu 1100–1300 zł za tonę" – wyjaśniał.
Baniak spotkał się z Karpińskim, a później z szefem FBSerwis
Według ustaleń śledczych przełomowe znaczenie miały wydarzenia z kwietnia 2020 r. 20 kwietnia Rafał Baniak skontaktował się z Arturem P., ówczesnym prezesem FBSerwis. Spotkanie wyznaczono na następny dzień. Z kalendarza Włodzimierza Karpińskiego wynika, że tego samego dnia na godz. 12 zaplanowano jego spotkanie z Baniakiem. Trzy godziny później były wiceminister miał spotkać się z przedstawicielami FBSerwis.
Artur P. zeznał, że Baniak przedstawił się jako były wiceminister skarbu, współpracujący wcześniej z Karpińskim. "Powiedział, że on być może byłby w stanie pomóc" – relacjonował prezes FBSerwis, odnosząc się do możliwości wejścia spółki na warszawski rynek. W następnych tygodniach odbyła się seria kolejnych spotkań.
Szczególną uwagę prokuratury zwróciły wydarzenia z 19 i 21 maja 2020 r. 19 maja Baniak ponownie spotkał się z prezesem FBSerwis. Tego samego dnia Karpiński wysłał do jednego z pracowników MPO wiadomość dotyczącą warunków przetargowych. Zwracał uwagę, że ograniczanie udziału firm może narażać Warszawę na brak konkurencyjnych stawek. Wiadomość zakończył pytaniem: "Co ma zrobić Klient, żeby mógł uczestniczyć w tym przetargu?".
Z kolei 21 maja w kalendarzu Karpińskiego odnotowano spotkanie z Baniakiem, a następnie z radczynią prawną współodpowiedzialną za przygotowanie warunków przetargowych. Według prokuratury sekwencja spotkań i wiadomości ma znaczenie dla odtworzenia mechanizmu zarzucanej korupcji.
"Success fee", czyli prowizja za sukces
Śledczy odzyskali również usuniętą notatkę z telefonu Rafała Baniaka. Dotyczyła ona możliwości udziału FBSerwis w kolejnych przetargach oraz warunków, które uniemożliwiały spółce zdobywanie kontraktów. "Najważniejsze pytanie jest czy w nowym przetargu będzie ten punkt przeładunkowy. Bo oni z tego powodu nie przystąpili do poprzednich" – zapisano w notatce.
W dalszej części pojawiło się sformułowanie: "Proponują succes fee. Dziś mam im powiedzieć ile od tony".
Według prokuratury określenie "success fee", oznaczające prowizję za sukces, miało być w tym przypadku eufemizmem określającym łapówkę. Data powstania notatki nie została jednoznacznie ustalona. Śledczy uznali jednak, że miała ona stanowić podsumowanie rozmów z FBSerwis przygotowane dla Karpińskiego.
Akt oskarżenia w sprawie tzw. afery śmieciowej objął 17 osób. Trzynaścioro oskarżonych przyznało się do zarzucanych im czynów. Wśród osób kwestionujących zarzuty są Włodzimierz Karpiński i Rafał Baniak. "Zarzuty są w stosunku do mnie bezpodstawne" – przekazał Karpiński Wirtualnej Polsce. W materiale WP podkreślono, że część oskarżonych współpracujących ze śledczymi ma własny interes procesowy. Ich relacje są więc jednym z elementów materiału dowodowego, którego wiarygodność musi ocenić sąd.
Według prokuratury zarzucany proceder obejmował kontrakty na zagospodarowanie warszawskich odpadów o wartości blisko 600 mln zł.