UseCrypt. Rosjanie atakują amerykański biznes?

UseCrypt. Rosjanie atakują amerykański biznes?

Dodano: 
Cyberbezpieczeństwo, zdjęcie ilustracyjne
Cyberbezpieczeństwo, zdjęcie ilustracyjne Źródło: Pexels / Sora Shimazaki
Niedawny reportaż TVP Info dotyczący rosyjskich przepływów finansowych i powiązań biznesowych wywołał dyskusję wokół spółki UseCrypt, rozwijającej technologie bezpiecznej komunikacji. Tymczasem dokumenty oraz audyty Deloitte i CyberWay przedstawiają inne ustalenia dotyczące bezpieczeństwa technologii.

O sprawie zrobiło się głośno w połowie października, kiedy TVP Info wyemitowała reportaż zatytułowany „Pralnia unijnych pieniędzy. Sojusz interesów”. Materiał dotyczył między innymi przepływów rosyjskiego kapitału, finansowania organizacji politycznych w Europie oraz działalności przedsiębiorstw, w które inwestowano znaczne środki.

Jedną z firm pojawiających się w reportażu był UseCrypt – przedsięwzięcie technologiczne wywodzące się z Polski, specjalizujące się w rozwiązaniach służących ochronie komunikacji i przechowywanych informacji. Tymczasem w obecnej sytuacji międzynarodowej podważanie zaufania do niezależnych systemów szyfrowanej komunikacji może sprzyjać interesom ośrodków działających na wschód od Polski. Okazuje się jednak, że dokumenty oraz audyty Deloitte i CyberWay przedstawiają inne ustalenia dotyczące bezpieczeństwa technologii. O sprawie pisze portal Newsmax Polska.

Od polskiego projektu do działalności międzynarodowej

UseCrypt rozpoczynał działalność jako polskie przedsięwzięcie technologiczne, którego celem było opracowanie narzędzi zapewniających poufność komunikacji i bezpieczeństwo danych. Ważnym momentem w rozwoju projektu był rok 2019. Wówczas amerykańsko-izraelski fundusz Lazar Vision Fund, powiązany z Yuvalem Rabinem, synem byłego premiera Izraela Icchaka Rabina, zwiększył swoje zaangażowanie kapitałowe i objął większościowy pakiet udziałów w ówczesnej spółce UseCrypt.

W radzie nadzorczej znaleźli się Yuval Rabin oraz Mike Mayer, mający doświadczenie zawodowe w międzynarodowych przedsiębiorstwach technologicznych SAP i Oracle. W kolejnych latach projekt rozwijał działalność również w Stanach Zjednoczonych. Prawa do komunikatora zostały przeniesione do amerykańskiej spółki UseCrypt Corp., natomiast działająca wcześniej w Polsce UseCrypt S.A. przyjęła nazwę V440.

O międzynarodowym charakterze przedsięwzięcia świadczyło także przystąpienie UseCrypt do American Chamber of Commerce w Polsce w październiku 2019 roku. Yuval Rabin wskazywał wówczas, że jednym z celów tej współpracy jest oferowanie zaawansowanych technologii amerykańskim przedsiębiorstwom obecnym na polskim rynku.

Audyty cyberbezpieczeństwa. Co sprawdzili eksperci?

Jednym z najważniejszych elementów dokumentacji przedstawionej przez Newsmax Polska są wyniki badań bezpieczeństwa technologii UseCrypt. Pierwszy z opisanych audytów został przeprowadzony przez Cyber Way Information Security.

Badania realizowano od listopada 2018 do lutego 2019 roku na zlecenie izraelskiej firmy NSCT Nachshon Security Ltd. Eksperci analizowali aplikację UseCrypt Messenger w wersji 2.6.6 przeznaczonej dla urządzeń z systemem Android. Zakres testów obejmował między innymi próby przechwycenia komunikacji, dostęp do poufnych plików, ataki polegające na przejęciu kontroli nad transmisją danych oraz sprawdzenie możliwości odzyskania informacji usuniętych za pomocą mechanizmu awaryjnego. Przeanalizowano również scenariusz szczególnie niebezpieczny z punktu widzenia użytkownika: sytuację, w której urządzenie zostało wcześniej zainfekowane zaawansowanym oprogramowaniem szpiegowskim.

Raport podpisany 26 lutego 2019 roku przez Maora Aknina wskazywał, że badana wersja komunikatora zapewniała odpowiedni poziom ochrony wobec zastosowanych metod ataku i odpowiadała dobrym praktykom bezpieczeństwa. W dokumencie odnotowano także wdrożenie przez spółkę zaleceń wynikających z przeprowadzonych badań.

Deloitte sprawdzał możliwość nieuprawnionego dostępu

Kolejną istotną częścią dokumentacji są audyty przeprowadzone przez Deloitte. Między 14 a 17 maja 2019 roku eksperci tej firmy badali rozwiązania UseCrypt Messenger i UseCrypt Safe, koncentrując się między innymi na zarządzaniu kluczami kryptograficznymi oraz możliwościach uzyskania nieautoryzowanego dostępu do danych.

Jednym z analizowanych zagrożeń była obecność tzw. backdoorów, czyli ukrytych mechanizmów pozwalających na dostęp do systemu z pominięciem standardowych zabezpieczeń. Według ustaleń przytoczonych w artykule audyt nie wykazał oznak istnienia takich mechanizmów ani dostępu osób trzecich w zakresie objętym analizą. Deloitte ocenił również, że stosowane procedury zarządzania kluczami kryptograficznymi odpowiadały dobrym praktykom rynkowym, a przeprowadzone badania nie ujawniły istotnych uchybień w tym obszarze.

W osobnym opracowaniu z 27 maja 2019 roku przeanalizowano wersje komunikatora przeznaczone na systemy Android i iOS. Wykorzystano metodykę nawiązującą do standardów OWASP i NIST. Wnioski z tego badania również były pozytywne: oceniono, że zastosowane zabezpieczenia odpowiadały zadaniom, do których aplikacja została zaprojektowana. Następne testy penetracyjne przeprowadzono w 2020 roku. Odpowiadali za nie eksperci Oded Vanunu i Roman Zaikin.

W sprawdzanych scenariuszach nie udało się im przechwycić zaszyfrowanych połączeń głosowych. Potwierdzili także skuteczność zabezpieczeń lokalnej bazy wiadomości po ustawieniu kodu dostępu. Jednocześnie wskazali elementy, które wymagały dalszego rozwoju. Przywołane wyniki dotyczą konkretnych wersji produktów i określonych zakresów badań. Stanowią dokumentację przeprowadzonych testów, a nie gwarancję całkowitej odporności systemu na wszelkie możliwe zagrożenia.

GROM korzystał z usług UseCrypt

Szczególne znaczenie w przedstawionej dokumentacji ma list referencyjny wystawiony 28 marca 2018 roku przez Jednostkę Wojskową 2305, czyli GROM. W dokumencie potwierdzono, że UseCrypt S.A. dostarczała jednostce technologie i usługi związane z cyberbezpieczeństwem. Współpraca została oceniona pozytywnie. Wskazano na terminowe i rzetelne wykonywanie obowiązków oraz należytą staranność przedsiębiorstwa. Dowództwo jednostki wysoko oceniło również zastosowane rozwiązania technologiczne, odnosząc się do ich konstrukcji i standardów bezpieczeństwa.

W liście podkreślono ponadto, że rozwiązania powstały dzięki pracy polskich programistów i kryptologów. Dokument został opatrzony podpisem dowódcy oraz pieczęcią jednostki. Szczegółowe informacje dotyczące technicznego i finansowego wymiaru współpracy pozostawały objęte poufnością.

Pozytywna ocena Wojskowej Akademii Technicznej

UseCrypt dysponował także opinią dotyczącą rozwiązań kryptograficznych, wydaną przez Wydział Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Zaświadczenie z 30 września 2015 roku odnosiło się do protokołów wykorzystywanych w systemie UseCrypt. Wskazano w nim pozytywną ocenę systemu kryptograficznego. Podstawą analizy była dokumentacja architektury rozwiązania do bezpiecznego przechowywania danych w wersji 2.0. Zaświadczenie zatwierdził ówczesny dziekan wydziału, profesor Jerzy Gawinecki. Dodatkowej analizy funkcjonalności produktów szyfrujących dokonał Instytut Łączności – Państwowy Instytut Badawczy. W porównaniu obejmującym między innymi PGP, OneDrive, VeraCrypt, Deslock+ i BitLocker system UseCrypt spełnił wszystkie jedenaście uwzględnionych kryteriów funkcjonalnych. To kolejny element dokumentacji, na który zwrócono uwagę w kontekście publicznej dyskusji o jakości i wiarygodności technologii opracowanej przez przedsiębiorstwo.

Izraelskie zezwolenia i amerykańskie patenty

W artykule Newsmax Polska opisano także dokumenty odnoszące się do działalności UseCrypt na rynku izraelskim. 17 marca 2020 roku izraelskie Ministerstwo Obrony wydało dwie decyzje administracyjne dotyczące obrotu rozwiązaniami kryptograficznymi firmy. Pierwsza, oznaczona numerem 1206/2020, odnosiła się do komunikatora UseCrypt Messenger. Druga, o numerze 1207/2020, dotyczyła systemu UseCrypt Safe i obejmowała między innymi import, dystrybucję, sprzedaż na rynku izraelskim oraz określone działania eksportowe. Termin jej ważności ustalono na 31 marca 2023 roku.

Oba dokumenty zostały wydane izraelskiej spółce Icuw Iski i podpisane przez Udiego Adama, ówczesnego dyrektora generalnego izraelskiego Ministerstwa Obrony. Według Newsmax Polska ich treść i autentyczność potwierdzono tłumaczeniem wykonanym przez polskiego tłumacza przysięgłego języka hebrajskiego. Istotnym elementem międzynarodowej działalności projektu były również cztery patenty przyznane w Stanach Zjednoczonych w latach 2021–2022. Rozwiązania opracowane przez Kamila Kaczyńskiego i Michała Gleta obejmowały zabezpieczanie powiadomień, awaryjne usuwanie danych, kontrolowanie dostępu do zaszyfrowanych wiadomości oraz identyfikowanie zagrożeń występujących na urządzeniach.

Patenty otrzymały numery US 11,122,014 B2, US 11,210,407 B2, US 11,228,910 B2 oraz US 11,341,218 B2. Jako uprawnioną wskazano w nich spółkę V440, funkcjonującą wcześniej pod nazwą UseCrypt S.A. Dokumentacja przedsiębiorstwa obejmuje również korespondencję z firmą Ernst & Young z 2018 roku, dotyczącą współpracy prawnej, udziału w programie EYnovation oraz możliwości rozwijania dystrybucji produktów i pozyskiwania klientów na rynku polskim i zagranicznym.

Osobnym wątkiem sprawy pozostaje sposób przygotowania reportażu TVP Info i dobór osób, których relacje wykorzystano w materiale. Newsmax Polska zwrócił uwagę na sytuację prawną jednej z anonimowych informatorek występujących w reportażu. Według opisanej przez portal dokumentacji procesowej kobiecie przedstawiono zarzuty prokuratorskie w sprawie dotyczącej oszustwa na szkodę UseCrypt. Okoliczność ta może mieć znaczenie przy ocenie jej relacji, ponieważ rodzi pytania o ewentualny konflikt interesów i motywację do wypowiadania się na temat przedsiębiorstwa.

Samo postawienie zarzutów nie oznacza jednak stwierdzenia winy ani automatycznie nie przesądza o prawdziwości lub nieprawdziwości informacji przekazanych przez informatorkę. Istotne pozostaje natomiast pytanie, czy przy przygotowywaniu materiału telewizyjnego odpowiednio uwzględniono jej sytuację prawną i możliwe interesy związane ze sporem.

Kontrowersje wokół UseCrypt mają kilka odrębnych wymiarów. Pierwszy dotyczy zarzutów i sugestii przedstawionych w reportażu TVP Info. Drugi – odpowiedzi firmy, która stanowczo sprzeciwia się podważaniu swojej wiarygodności. Trzeci obejmuje dokumentację techniczną, prawną i biznesową, przywołaną przez Newsmax Polska.

Wyniki audytów Deloitte i Cyber Way, referencje GROM, opinia Wojskowej Akademii Technicznej, izraelskie decyzje administracyjne oraz amerykańskie patenty przedstawiają szerszy obraz działalności przedsiębiorstwa niż sam medialny spór. Nie oznacza to, że dokumenty dotyczące bezpieczeństwa technologii rozstrzygają automatycznie wszystkie pytania o działalność biznesową firmy. Pokazują jednak, że ocena UseCrypt wymaga uwzględnienia także dotychczasowych badań, opinii i współpracy z instytucjami. W czasach rosnącego zagrożenia cyberatakami oraz napięć geopolitycznych kwestia bezpieczeństwa komunikacji pozostaje bowiem istotna zarówno dla biznesu, jak i dla instytucji publicznych.

Źródło: newsmaxpolska.pl
Czytaj także