Peter Magyar ogłosił w czwartek "powrót do normalności", zamykając jeden z najbardziej kontrowersyjnych mechanizmów władzy stworzonych przez Viktora Orbana.
"Wracamy do normalności"
– Dziś kończy się na Węgrzech stan wyjątkowy, a wraz z nim kończymy także rządy oparte na dekretach, wprowadzone przez rząd Orbana – poinformował Peter Magyar. Kilka godzin później dodał w serwisie X: – Dziś, po czterech latach, kończy się związany z wojną stan wyjątkowy na Węgrzech, a wraz z nim kończy się również rządzenie za pomocą dekretów wprowadzone przez rząd Orbana sześć lat temu. Wracamy do normalności.
Formalnie stan zagrożenia obowiązywał od marca 2020 roku. Początkowo rząd Viktora Orbana tłumaczył jego wprowadzenie pandemią COVID-19. W 2022 roku utrzymano go już pod pretekstem wojny w Ukrainie oraz zagrożenia kryzysem humanitarnym.
Opozycja od lat alarmowała
Węgierskie prawo przewiduje trzy szczególne stany prawne: stan wojny, stan wyjątkowy i stan zagrożenia. Każdy z nich znacząco poszerza kompetencje rządu. Przeciwnicy Orbana od lat krytykowali utrzymywanie nadzwyczajnych przepisów. Organizacje broniące praw obywatelskich podkreślały, że wieloletnie rządzenie dekretami osłabia kontrolę parlamentu nad władzą wykonawczą i prowadzi do nadmiernej koncentracji kompetencji w rękach premiera.
Po zwycięstwie w wyborach Peter Magyar sam apelował jeszcze do ustępującego gabinetu o krótkie przedłużenie stanu wyjątkowego do końca maja. Tłumaczył, że nowy rząd musi uporządkować system prawny. – Przyszły rząd będzie musiał zmienić 150-160 ustaw – argumentował. Według węgierskich mediów nadal obowiązywało około 160 dekretów wydanych przez rząd Orbana. Ich automatyczne wygaśnięcie mogło wywołać chaos prawny.
Magyar przyjedzie do Polski
Nowy premier Węgier już w przyszłym tygodniu ma przyjechać do Polski. Według medialnych doniesień Peter Magyar odwiedzi Warszawę, Gdańsk i Kraków. Wizyta ma potrwać dwa dni. W Warszawie planowane są rozmowy dotyczące współpracy energetycznej, rozbudowy połączeń gazowych oraz projektu szybkiej kolei między Warszawą a Budapesztem. Magyar ma spotkać się m.in. z premierem Donaldem Tuskiem i prezydentem Karolem Nawrockim.
Drugim punktem wizyty ma być Gdańsk i spotkanie z Lechem Wałęsą. Z kolei w Krakowie premier Węgier ma rozmawiać z kardynałem Grzegorzem Rysiem.