Komunikat dotyczący kwestii Iranu i cieśniny Ormuz Biały Dom opublikował w czwartek (14 maja) po rozmowach Trumpa i Xi w Pekinie. Blokada Ormuzu to skutek wojny USA i Izraela z Iranem, która rozpoczęła się w lutym.
Po spotkaniu Trumpa i Xi, urzędnik Białego Domu oświadczył, że przywódcy uzgodnili, iż cieśnina powinna być otwarta i że Iran nigdy nie powinien uzyskać broni jądrowej – podał Reuters. Agencja przypomina, że Chiny mają bliskie relacje z Teheranem i są głównym odbiorcą irańskiej ropy naftowej.
Iran i cieśnina Ormuz tematem szczytu Trump-Xi w Pekinie
Ponieważ przez Ormuz przechodzi ok. 20 proc. światowego zapotrzebowania na ropę i 30 proc. eksportu gazu skroplonego (LNG), ceny energii wystrzeliły, osiągając poziomy niewidziane od początku pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r.
Od 8 kwietnia między USA a Iranem obowiązuje rozejm, ale cieśnina pozostaje praktycznie zablokowana. Trump oświadczył przed wylotem do Pekinu, że zawieszenie broni jest "niesamowicie słabe". Ocenił też ostatnią propozycję negocjacyjną Teheranu jako "głupią" i zasugerował, że skłania się do decyzji o wznowieniu ataków. Dodał, że nie przeczytał irańskiej propozycji do końca.
Teheran w swoim najnowszym stanowisku nalegał na reparacje wojenne, pełną suwerenność nad Ormuzem, uwolnienie zamrożonych irańskich aktywów i zniesienie sankcji.
Nowe ataki na statki. Chiny pomogą USA rozwiązać kryzys?
Do poważnego incydentu w cieśninie Ormuz doszło w czwartek (14 maja) u wybrzeży Omanu, gdzie indyjski statek towarowy przewożący bydło z Afryki do Zjednoczonych Emiratów Arabskich został trafiony pociskiem lub dronem, co spowodowało eksplozję.
Wcześniej w czwartek brytyjska agencja bezpieczeństwa morskiego UKMTO poinformowała, że "nieupoważniony personel" wszedł na pokład statku zakotwiczonego u wybrzeży portu Fudżajra w ZEA i kieruje go w stronę Iranu.
Sekretarz stanu USA Marco Rubio powiedział w wywiadzie dla Fox News na pokładzie Air Force One, że w interesie Chin leży pomoc w rozwiązaniu kryzysu w cieśninie Ormuz, ponieważ wiele chińskich statków utknęło w Zatoce Perskiej, a spowolnienie światowej gospodarki zaszkodziłoby chińskim eksporterom.
Teheran daje zielone światło dla chińskich statków
Agencja Fars, powołując się na źródło podała, że Iran przyznał Chinom prawo do przepływu przez cieśninę Ormuz w ramach nowych zasad, które zaczęły obowiązywać w środę wieczorem (13 maja).
Według tych doniesień, podjęto decyzję, że na prośbę Pekinu i po uzgodnieniu z Teheranem, pewna liczba chińskich statków będzie mogła bez przeszkód poruszać się tym strategicznym szlakiem handlowym.
Czytaj też:
Między Chinami a USA może dojść do wojny. Xi ostrzegł Trumpa