Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski ogłosił w piątek (17 lipca) otwarcie archiwów ukraińskich tajnych służb dotyczących – jak to ujął – "tragicznych wydarzeń XX wieku na Wołyniu". Zapowiedział również zwiększenie liczby zezwoleń na poszukiwania i ekshumacje.
"Wszyscy w Europie potrzebują dobrosąsiedzkich, równoprawnych i wzajemnie korzystnych relacji, budowanych na wzajemnym szacunku. Polska wyraźnie wsparła Ukrainę po rozpoczęciu pełnowymiarowej rosyjskiej inwazji i jesteśmy jej za to wdzięczni" – napisał Zełenski w serwisie X.
Dodał, że "obrona niepodległości Ukrainy oznacza bezpośrednio wzmacnianie niepodległości Polski, a wyzwania bezpieczeństwa, przed którymi stoi dziś Europa, można rozwiązać tylko poprzez współpracę wolnych narodów naszego regionu".
Czarnek o zapowiedzi Zełenskiego ws. Wołynia: Tylko presja ma sens
Komunikat ukraińskiego prezydenta skomentował poseł PiS Przemysław Czarnek. "Tylko presja ma sens" – podkreślił. Jego zdaniem to "twarda postawa" prezydenta Karola Nawrockiego i polskiej prawicy "zmusza" Zełenskiego do refleksji.
"Czekamy jednak na konkretne decyzje i rezygnację z gloryfikacji banderyzmu. Sama refleksja nie wystarczy" – oświadczył.
W ostatnich dniach głośno było o wypowiedzi Czarnka, który w TV Republika powiedział, że "trzeba zmusić Unię Europejską, również naszą pozycją w UE, do tego, żeby zaprzestać na ten moment finansowania w jakikolwiek sposób zbrojeń na Ukrainie i odbudowy Ukrainy, dopóki Ukraina nie wejdzie na ścieżkę wartości proludzkich".
Premier Donald Tusk nazwał te słowami "idiotycznymi". Dodał, że "licytacja na antyukraińskość to zabójcza polityka". Zaapelował też do tych polityków w Polsce, którzy "zajmują się agresywną narracją, żeby przestali mówić takie bzdury".
Prezes PiS Jarosław Kaczyński poinformował, że sprawa wypowiedzi Czarnka zostanie wyjaśniona przez kierownictwo partii. Jak podkreślił, PiS "stoi i zawsze stało na stanowisku, iż pomoc militarna, realizowana także przez UE na rzecz Ukrainy, jest bezwzględnie potrzebna". "To kluczowa sprawa z punktu widzenia polskiej racji stanu i naszego bezpieczeństwa" – dodał.
Kryzys w relacjach z Kijowem. Zełenski pozbawiony Orderu Orła Białego
Relacje polsko-ukraińskie zaostrzyły się w czerwcu, po tym jak prezydent Karol Nawrocki odebrał Order Orła Białego ukraińskiemu prezydentowi Wołodymyrowi Zełenskiemu z powodu jego decyzji o nadaniu jednej z jednostek wojskowych imienia "bohaterów UPA" – Ukraińskiej Powstańczej Armii, która w latach 1943-1945 mordowała Polaków na Wołyniu.
Wkrótce potem Zełenski ogłosił budowę Panteonu Narodowego, w którym mają się znaleźć m.in. ukraińscy nacjonaliści odpowiedzialni za zbrodnię wołyńską. Projekt ustawy w tej sprawie przyjął ukraiński parlament (Rada Najwyższa).
Na początku lipca prezydenci Polski i Ukrainy rozmawiali na szczycie NATO w Ankarze. Nawrocki powiedział dziennikarzom po spotkaniu z Zełenskim, że w sprawach historycznych nie doszli do porozumienia. Podkreślił również, że kwestie związane z UPA i banderowską symboliką są dla niego "nienegocjowalne".
Czytaj też:
Ataki na Ukraińców w Polsce. Ambasador Ukrainy zabrał głos