System kaucyjny działa w Polsce od 1 października 2025 r. Do napojów w butelkach plastikowych (do 3 l) i metalowych puszkach (do 1 l) doliczana jest kaucja w wysokości 50 groszy, którą można odzyskać po oddaniu opakowania w specjalnym butelkomacie lub u kierownika sklepu. Zwrot kaucji jest wydawany w formie bonu na zakupy, który trzeba wykorzystać (najczęściej) w ciągu 30 dni w sklepie, na terenie którego dokonano zwrotu kaucji w butelkomacie. Aby odzyskać kaucję, nie trzeba mieć paragonu, ale opakowanie nie może być zgniecione.
W systemie kaucyjnym uwzględnione są także szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra. Wysokość kaucji wynosi w ich przypadku 1 zł.
System kaucyjny do rozszerzenia?
Systemem kaucyjnym nie są jeszcze objęte tzw. małpki, czyli małe szklane butelki z alkoholem do 200 ml. Decyzja o włączeniu ich do systemu ma zapaść jesienią tego roku. Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska wskazała niedawno, że rząd zdecyduje się na taki ruch, jeśli uzna, że system kaucyjny "funkcjonuje stabilnie i kompleksowo, obsługując skalę zwrotu opakowań".
"Decyzja odnośnie ewentualnego włączenia do systemu kaucyjnego butelek szklanych jednokrotnego użytku zapadnie na jesieni. Wprowadzenie takiej zmiany nie nastąpi z dnia na dzień – konieczny jest czas niezbędny dla uczestników rynku (...) na przygotowanie się do tej zmiany" – przekazał resort klimatu w jednym w komunikatów.
Kaucja o połowę niższa
Tymczasem media opisują historię pana Andrzeja z Żor, który w sklepie sieci Kaufland oddał objęte kaucją szklane butelki po piwie, jednak zamiast złotówki dostał tylko 50 groszy za opakowanie. Sklep twierdzi, że to "błąd systemu".
– Nie chodzi mi o pieniądze, ale o sam fakt naliczenia połowy należnej kwoty. Dla kogoś innego 50 groszy zamiast złotówki może mieć znaczenie – opowiadał pan Andrzej w rozmowie z serwisem Żory Nasze Miasto. – Usłyszałem, że to błąd systemu. Market nie odebrał też butelek niekupionych u nich, choć to niezgodne z przepisami. W Biedronce i Lidlu za każdą butelkę objętą kaucją, także kupioną gdzie indziej, dostaję złotówkę – stwierdził. Biuro prasowe sieci Kaufland zapowiedziało weryfikację całej sytuacji.
Piwo jest częściowo objęte systemem kaucyjnym. Wszystko zależy od rodzaju opakowania. Puszki oraz plastikowe butelki po piwie podlegają standardowym przepisom kaucyjnym. Natomiast szklane butelki zwrotne w dużej mierze funkcjonują w ramach dotychczasowych, odrębnych systemów organizowanych bezpośrednio przez browary. Producenci piwa są wyłączeni z systemu kaucyjnego, o ile sami odbierają swoje opakowania.
Czytaj też:
Oszustwo "na system kaucyjny"? Oddają butelki, ale nie mogą odzyskać pieniędzy