Często zagadką jest sam fakt ich istnienia. Są wiec służby, które udają, że ich nie ma. Inne podają się za specjalne. Pod przykryciem działa nawet rzecznik Koordynatora. Sama jego przynależność służbowa to rodzaj kamuflażu. Widzieli go już w mundurze ochotnika rezerw MO, w skąpym T-shircie agenta CBA i w źle dobranej kamizelce taktycznej funkcjonariusza ABW. Pomimo maskowania pozostał sobą. Nawet służby nie wiedzą, co chciał powiedzieć ani tym bardziej co miał na myśli.
Zdarza się, że władza usiłuje naród wykołować, czyli jak ujął to w branżowym slangu gen. Piotr Pytel, poddać psychologicznemu oddziaływaniu. Temu zabiegowi towarzyszą emocje. Najczęściej strach. To prosty fortel. Albo ludzie boją się władzy, bo posiada monopol stosowania przemocy do egzekwowania swoich racji albo boją się o władzę, bo wyposażona w tę prerogatywę może stanąć w obronie narodu w sytuacji zagrożenia.
W okowach dywersji
Tropienie rosyjskiej agentury zainaugurował Bartłomiej Sienkiewicz herbu „Kamieni Kupa”. Doznał operacyjnego olśnienia, że to agenci Kremla uwiecznili jego żenujące filipiki w trakcie legendarnych posiłków regeneracyjnych. Utrwalony bełkot partyjnego notabla skorygował bieg historii III RP. Premier Donald Tusk jeszcze osiem lat później publicznie zapewniał, że posiada niezbite dowody gastronomicznego zamachu stanu, ale co szkodzi zapewnić. Manewr powtórzono wielokrotnie. Jego teatralną odsłoną były trzy sejmowe komisje śledcze. Zapach onuc uniósł się nad gremium, ale ich właściciel znów się wymknął. Zmieniono scenografię i na scenie pojawił się gen. Jarosław Stróżyk z jedenastką ekspertów. Tym razem wykrycie rosyjskich wpływów wisiało na włosku. Wyszło jak zawsze. Tuzin wykrył, że Rosja uprawia propagandę. Wcześniej nikt na to nie wpadł. Grono najwyraźniej przespało czasy Zimnej Wojny. Odkrycie prowokacji, manipulacji, dezinformacji, proxy konfliktów i prania mózgów było dla nich zupełnym zaskoczeniem. Aby zbyt szybko nie złapać króliczka, Premier przezornie kolektyw rozpuścił, raport utajnił, a Suchanow przelał pieniądze. Za milczenie. Okazało się, że za mało.
Trop wskazany przez inżyniera pola walki podjął aktyw społeczny, który przy finansowym wsparciu czynnika rządowego wziął się za bary z rosyjską mistyfikacją. Okopy i umocnienia kognitywnej wojny pozycyjnej pojawiły się wszędzie. Także i ta kampania była zwycięska, choć i tym razem wróg zbiegł. Trójca w składzie bot, troll i scam podprogowo wdarła się pod strzechy i na salony. W reakcji rząd użył podobnego arsenału, wzmacniając jednak wolumen infozgiełku. Manipulacja w służbie prawdy.
Zagrożenie daje się już wyczuć, ale to za mało, aby naród sparaliżować strachem. Zatem jak na zawołanie w kraju pojawiły się pododdziały jednorazowych dywersantów. Łowieni w sieci mieli podpalać, wykolejać, malować na murach, nalepiać wlepki i rejestrować ruchy wojsk. Cel operacji to chaos, zamęt, zwątpienie i trwoga.
Aby do zagrożenia zbyt szybko się nie przyzwyczaić, trzeba je regularnie eskalować i od czasu do czasu dywersyfikować. Bezzałogowe statki powietrzne zwane dronami (po polsku truteń) podrasowały przekaz. Truteń, który źle się kojarzy świetnie się komponuje z wojennymi pomrukami przedstawicieli rządzącej elity. Pomógł także Bałtyk, który wyrzucił na plażę dwa morskie trutnie, z których jeden był podobno „obcy”, a drugi „swój”. Bezzałogowce miały wyraźną przewagę nad dywersją naziemną. Chodzi o rozmach. Aby je zneutralizować trzeba „poderwać parę dyżurnych myśliwców”. F-16 „Jastrząb” i F-35 „Husarz” w pogoni za styropianowym trutniem to „filmik”, który ociepli wizerunek każdej administracji i poprawi narodowe samopoczucie.
Najbardziej zaawansowaną formą dywersji jest aktywność agenta obcego wywiadu. Uplasowany w ośrodku decyzyjnym lub na jego peryferiach to kolejny stopień w drabinie eskalacji asymetrycznego konfliktu. Ale skąd wziąć takiego „klasyka”? Sięgnięto zatem po negatywnych bohaterów komiksów autorstwa „home grown” oficerów kontrwywiadu. I tak dziwnie pobudzony Koordynator znalazł odciski macek Moskwy w: aferze podkarpackiej, spisku restauracyjnym, skandalu Maxwell/Epstein, piramidzie Zondacrypto, w kontrakcie na Caracale, w hecy wizowej, w zniknięciu delegatur i w programie „Poland Bussines Harbour”. Wszyscy wykryci agenci to agenci bezobjawowi. Do tej grupy doliczono także pogłowie symetrystów. To szczególnie groźna forma udziału w obcym wywiadzie, bo tu pracuje się na trzy zmiany i na dwa fronty.
Dywersyjna nawałnica przeszła także przez przestrzeń cyfrową. O jej intensywności melduje Minister Krzysztof Gawkowski. Celem digitalnego tsunami o biblijnych rozmiarach jest prawie wszystko, co ma przewód lub dostęp do sieci. Władza ostrzega, że przeciwnik jest w stanie nas odłączyć, wyłączyć, przełączyć a nawet przyłączyć tam, gdzie nie chcemy. Ataki petersburskich hackerów odpieramy i wyprowadzamy zabójcze kontrataki, zapewnia Gawkowski. Serfujcie, lajkujcie, szerujcie, ile dusza zapragnie. W ferworze Wicepremier zapomniał dodać, żeby do minimum ograniczyć korzystanie ze służby zdrowia, bo grozi to trwałą utratą danych wrażliwych. Do przychodni tylko z dokumentem legalizacyjnym.
Brygada Kryzys
Gabinet Donalda Tuska po porażce kampanii rozliczeń postanowił zmodyfikować styl sprawowania władzy. Okazało się, że jedyną opcją utrzymania społecznego poparcia jest włączenie trybu „zjednoczeni pod flagą”. Podstawowy komponent to wrażenie zagrożenia, które trzeba jakoś wywołać. Tu pomocne są służby z ich aurą tajemniczości. Infosferę nadziano zatem dramatycznymi komunikatami o polimorficznym wrogu, który już dawno przekroczył linię Wisły. Najbardziej prèt-à- porter są plecaki ewakuacyjne.
Koalicja nie wpadła na ten pomysł sama. Skopiowała oryginalne rozwiązanie, opatentowane przez grupę szarlatanów i trendsetterów najbardziej radykalnego nurtu lokalnego konspiracjonizmu. Ich największe osiągniecie to kreacja „agenturalność nieuświadomiona”, pospiesznie autoryzowana przez gabinet wojenny. Wielopostaciowy agent może przybierać dowolną formę, co czyni go niewykrywalnym dla kontrwywiadowczego radaru. Gdy rodzimy wariant hybrydowego przeciwnika spowszechniał, postanowiono nadać mu nowy wymiar. Został umiędzynarodowiony. Agent internacjonalny, generujący transgraniczne zagrożenie to wyzwanie rzucone wątpiącym. Służby go namierzą, ale nigdy nie znajdą. Operacja kryptonim „Ścigany Króliczek”.
Przy pomocy zmasowanej kampanii medialnej władza chce przekonać część swoich wyborców, że pełnowymiarowa wojna trwa także na ziemiach polskich, a rząd jest na jej froncie. Premier, aby wzmocnić zasięgi przedwojennej retoryki użył nawet jakiegoś raportu CIA. Cytując go z pamięci stwierdził, że konflikt przechodzi właśnie z fazy pierwszej w drugą. Minister Obrony powołując się na ten sam dokument oświadczył, że przechodzi z drugiej w pierwszą. Koordynator Siemoniak w ogóle go nie czytał, ale słyszał, że konflikt jest gdzieś pomiędzy. Tak czy owak para bellum.Kto nie wierzy, niech zajrzy do sieci. Tam były, czynny entuzjasta sowieckiego miru Dukaczewski mówi to co mówi, a że w Moskwie szkolony, to wie co mówi. W TVP (w likwidacji) i TVN (w adaptacji, bo zmienia się właściciel), co trzydzieści minut maszeruje wojsko, pędzą Borsuki i Rosomaki, latają trutnie z napędem odrzutowym i wynurza się makieta okrętu podwodnego. Wyją alarmy i płonie CH Marywilska.
W reakcji rząd z trybu „rozliczenia” przechodzi w tryb „dać odpór”. Ministrowie i ministry coraz częściej w moro, przy koksownikach i z manierką wojskowej grochówki na ekologicznym boczku. Gospodarka się militaryzuje, zbroją się Siły Zbrojne. ABW po czarodziejskim „przywróceniu” jednostek terenowych szuka nowych adeptów rzemiosła inwigilacji. Forsa z „Safe” leje się wodospadem. Media relacjonują na żywo odprawy, sztaby i poligonowe manewry. Tusk apeluje o „wszystkie ręce na pokład”, z wyjątkiem rąk zbrukanych współpracą z rządem PIS. To sabotażyści, czyli element innej wojny – domowej.
Receptą na rozładowanie rosnącego napięcia jest bezwarunkowe uwielbienie dla wojennego gabinetu, który aby zjednać elektorat kobiecy, mianował byłą żurnalistkę na pośredniczkę w handlu bronią. Zagrożenia polimorficzne i dywersję ideologiczną trzeba zglobalizować, podpowiada Ministra.Rosyjską narrację, rosyjskich agentów i rosyjskie wpływy wykryto zatem także u aliantów. Sabotażyści pojawiali się na morzu, na lądzie, w powietrzu i w sieci. Rosja chce w ten sposób wywołać zamęt, którego pomimo wysiłków jednorazowych osiłków w Polsce wywołać się nie udało. Służby w porę zneutralizowały zagrożenie, ale co i jak to tajemnica. Suspens, czyli widz wie, czego nie wie ekranowy bohater.
From Russia with RAF
Kreml karząc NATO za rozszerzenie i wyścig zbrojeń zwiększa intensywność tajnych operacji. Rosja wybrała 45 i 47 Prezydenta USA i wyprowadziła Zjednoczone Królestwo z UE. Według home made asów wywiadu Kreml przy użyciu TiK Tokaskołował obywateli Stanów Zjednoczonych i poddanych Korony brytyjskiej. Dywersja ideologiczna w podręcznikowym wydaniu.
Później FR wysłała do Wielkiej Brytanii dwóch killerów z „Nowiczokiem”, którzy mieli zlikwidować byłego kolegę z pracy. Cel znalazł schronienie w podlondyńskim Salisbury po tym, jak nieroztropnie zdecydował się na pracę na dwóch etatach.
Wkrótce także Morze Bałtyckie stało się poligonem doświadczalnym rosyjskiego sabotażu. Głębiny i szelfy to obszar dywersji podwodnej. Statki floty widmo z załogami ze specnazu miały demolować podwodną infrastrukturę. Przez długie tygodnie „paski” donosiły o dziesiątkach prób dywersji, która miała nie tylko osłabić zdolności obronne państw basenu, ale także wpływać na morale przerażonej ludności na lądzie. Relacje prasowe coraz bardziej przypominały komunikaty z linii frontu. Reporterzy w kamuflażu, w kamizelkach kuloodpornych i w hełmach z pokładu śmigłowców i łodzi patrolowych informowali o kolejnych próbach sabotażu przy użyciu kotwic.
Rosyjskie służby bezpieczeństwa nie poprzestały jednak na sianiu zamętu i strachu, osłabianiu woli walki i zdolności obronnych. Kreml miał zlecać zabójstwa. Pierwsza ofiara to szef Rheinmetall. Media, ustami rzeczoznawców, tym razem od sicarios informowały, jak blisko było GRU od realizacji zbrodniczych planów. W tym przypadku akt terroru miał być efektem wyrafinowanej operacji, a nie agentów z pośredniaka.
Aby utrzymać zainteresowanie odbiorców, których prędzej czy później znudzi znikający gdzieś w okolicy Królewca sygnał GPS, podżegacze wojny hybrydowej wzbogacili przekaz o jeszcze jeden element. To najczęściej eksploatowany wątek narracyjny władzy i wtórujących mu środków napadu intelektualnego. „Wory w zakonie” to najbardziej subtelna forma wrogiej aktywności. Combo uzupełniają legendarni oligarchowie. Rosyjskojęzyczne syndykaty przestępcze piorą mordy i forsę. GRU nie chcąc brudzić sobie rąk, brudną robotę zleciło podwykonawcom. Są tak potężni, że nawet Putin musiał przystać na ich warunki, dzieląc się władzą i węglowodorami. To piąta kolumna, którą Kreml może uruchomić jednym clikiem. W Polsce już są. Premier na 100 % wykrył ich w Zondacrypto. Jeżeli prokuratura bierze słowa Premiera na poważnie, to będzie musiała go przesłuchać.
Ulubionym celem rosyjskich sabotażystów jest energia elektryczna. Mieli uderzać wielokrotnie, ale parę razy trafili celnie. Dramat rozegrał się w Niemczech. Przez trzy długie doby polskie media, wspomagane przez dyżurnych ekspertów tym razem od sabotażu przemysłowego, mówili o wyrafinowanej technologicznie operacji, która miała pozbawić Niemców prądu i ciepła. Odbiorcy dostali komunikat. Nie jesteśmy sami.
Pytlowanie
Gdy były Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego zakomunikował, że „Rosja już tu jest” w kraju zapanowała trwoga. Najbardziej rozpoznawalny i lubiany oficer polskich służb specjalnych był w pewnym momencie tak popularny, że zaproponowano mu udział w TzG. Jego czar, czapka i żar z jakim snuł o operacyjnych wyczynach FSB uwodziły i hipnotyzowały prawie wszystkich. Jak zwykle w przypadku objawień zdarzył się niedowiarek. Marszałek Marek Borowski nazwał gawędy b. Szefa SKW „pytlowaniem”. Oburzeniu nie było końca.
Gdyby puścić w niepamięć żarty z nazwiska generała i skupić się na istocie rzeczy niemalże cały przekaz o krytycznym stanie zagrożenia rodzi podobne wątpliwości jak u Marszałka. Wiadomo, że znacznie łatwiej udowodnić, że coś istnieje, niż udowodnić, że coś nie istnieje. Wydaje się, że tą ścieżką poszli popularyzatorzy przekonania, że wojna hybrydowa już dawno wybuchła, będzie eskalować i w związku z tym trzeba lajkować rząd.
Aby uczynić zagrożenie realnym, władza i jej kibice ogłosili dogmat o tym, że najlepsze na świecie są służby rosyjskie. Swój kunszt odziedziczyły po carskiej Ochranie i sowieckim NKWD. Niewidzialni, niepoliczalni, niepowtarzalni. Długie ramię systemu. Dukaczewski do dziś ma gęsią skórkę. Pytlowanie, bo gdyby tak było, to Związek Radziecki istniałby do dziś, a dziewiętnastolatek z Niemiec nie wylądowałby Cessną na Placu Czerwonym.
Pytlowaniem okazały się także wszystkie szpiegowskie scenariusze pisane swojską łaciną o perypetiach rosyjskiej agentury w znanych i lubianych aferach III RP, od podsłuchowej zaczynając, a na Zondacrypto kończąc. Po roku od największego nalotu dronów, który miał miejsce we wrześniu 2025 r. lubelska prokuratura umorzyła czynności w sprawie. Nic nie wykryto. Nie wiadomo skąd trutnie przyleciały i dokąd się wybierały. Tyle samo, czyli nic ustalono w przypadku największego ataku cybernetycznego, do jakiego miało dojść tuż przed końcem 2025 r. Jednak tym razem prokuratura śledztwa nie umorzyła, bo go nawet nie wszczęła. Za to w sierpniu 2026 r. akcja cyberdrani zakończyła się pełnym sukcesem. Wyparowało 19 milionów Peseli i innych danych wrażliwych. Gawkowski oprócz tego, że tym razem nie byli to Rosjanie, nic więcej nie wie.
Minister Siemoniak regularnie informuje o kolejnych zatrzymaniach, a Minister Żurek o kolejnych zarzutach dla osób, działających na zlecenie FR. Liczba podejrzanych zbliża się szybko do setki. Brzmi bardzo poważanie. Szkoda tylko, że w żadnej z tych spraw nie zapadł do dzisiaj żaden prawomocny wyrok za udział w obcym wywiadzie. Dotyczy to także podejrzenia o przeprowadzenie zamachu terrorystycznego na linię kolejową nr 7 w okolicy miejscowości Mika. Niestety sprawcy podobno wjechali i wyjechali z Polski nieniepokojeni.
CH Marywilska, które stało się wizytówką dywersji to już viral. Unoszący się nad pogorzeliskiem dym przysłonił jednak istotny dla sprawy fakt. Z treści oficjalnego komunikatu Prokuratury Krajowej wynika, że do tej pory nie ustalono sprawcy lub sprawców podpalenia. Ustalono za to ich motywy, co nie do końca jest logiczne. Nieznany sprawca, znane motywy. Tych, których udało się schwytać skazano nieprawomocnie za działalność w grupie przestępczej, a nie za dywersję. Może ma to jakiś sens, bo wywiady uważają się właśnie za zorganizowane przez państwo grupy przestępcze.
Pytlowanie na arenie międzynarodowej też w dobrej formie. Niemiecki Federalny Urząd Ochrony Konstytucji nigdy nie potwierdził doniesień o próbie zabójstwa szefa Rheinmatall Armina Pappergera. Rzekomym aktem terroru nigdy nie zajmowała się niemiecka prokuratura, bo nie było żadnej przesłanki uwiarygodniającej medialne spekulacje na ten temat. Wg informacji wywiadowczych szef firmy ma się dobrze, a rosnący pakiet zamówień na produkty koncernu humor mu tylko poprawia. Szwedzka prokuratura, badająca jeden (bo więcej nie było) przypadek uszkodzenia podmorskiego kabla między Estonią a Skandynawią stwierdziła, że było to dzieło przypadku, źle wyszkolonej załogi frachtowca i złych warunków pogodowych. Oczywiście zaistnienie wszystkich tych warunków naraz mogło być wynikiem kombinacji operacyjnej GRU, FSB i SWR, ale tego szwedzcy śledczy nie ustalili. Bałtyk wrze w TVP.
Również u naszych zachodnich sąsiadów doszło do innego przypadku odklejenia się od rzeczywistości. Atak rosyjskich dywersantów na stacje transformatorowe na terenie Brandenburgii i Nadrenii Północnej-Westfalii nie miał miejsca. Przypuścił go 39-letni obywatel Niemiec, który chciał w ten sposób dać upust swoim proekologicznym przekonaniom. Skonstruował w szopie coś na kształt mini rakiety i wystrzelił ją w kierunku ww. instalacji. Nie tylko z powodu politycznie poprawnych pobudek sprawcy, żaden ekspert od problemu GRU kontra infrastruktura sprawy dalej nie ciągnął. W zamian pojawiła się dyżurna setka, czyli CH Marywilska w płomieniach.
Duńska policja, która przez kilka tygodni badała rzekomy nalot trutni na lotnisko w Kopenhadze nie stwierdziła żadnego udziału rosyjskich służb specjalnych w tym chuligańskim wybryku. Wg polskich śledczych, bazujących swoje ustalenia na laniu wosku, drony miały zostać wystrzelone z pokładu rosyjskiego statku, należącego do tzw. floty cieni. We wróżeniu z wosku cień faktycznie odgrywa ważną rolę.
Zagrożenie w postaci „worów w zakonie” też nigdy nie otarło się o skrzeczącą rzeczywistość. Wiele lat problemem zajmował się Europol, który powołał w tym celu specjalną grupę zadaniową, o roboczej nazwie ROC – Russian-speaking Organized Crime. Ze względu na bliskość Putina z moskiewską cerkwią można pomylić z Russian Orthodox Church. Doświadczonym funkcjonariuszom policji nigdy nie udało się potwierdzić, że rosyjskojęzyczne struktury przestępcze stanowią realne zagrożenia dla bezpieczeństwa UE, jej obywateli i jej interesów. O aktywności w Polsce ich legendarnych mocodawców czyi oligarchów wiedzą tylko sensaci, podający się za awangardę dziennikarstwa śledczego.
Rosja była, jest i będzie zagrożeniem dla wszystkich sąsiadów i nie tylko. Putin to zbrodniczy despota, który nienawidzi wolnego świata. Lekceważenie zagrożenia ze strony Moskwy to niewybaczalny błąd. Reset w relacjach z reżimem nie powinien polegać na moderowaniu kursu, ale na jego zaostrzaniu. Jednocześnie przecenianie i wyolbrzymianie zagrożenia to taki sam błąd, bo bazujący na złym rozpoznaniu przeciwnika. Epatowanie ryzykiem dla osiągnięcia bieżących korzyści politycznych to skrajna nieodpowiedzialność.
Rosyjskie służby specjalne są w takiej kondycji jak cały kraj, który ciągle jest tylko stacją paliw płynnych i przepompownią gazu ziemnego. Niestety jest także silosem broni masowego rażenia.
Do największych w historii chałtur w kategorii „operacje wywiadowcze” zaliczyć należy rajd GRU w Salisbury. Po pierwsze Skripal żyje. Po drugie zginęła przypadkowa osoba. Po trzecie dwuosobowe komando na rosyjskich paszportach przyleciało na miejsce zbrodni rejsowym samolotem rosyjskich linii lotniczych, który wystartował z rosyjskiej stolicy. Sprawców uwieczniły wszystkie kamery lotniskowego i miejskiego monitoringu, a policja metropolitalna w pełni zidentyfikowała obu przestępców. Fuszerka dekady.
Jak ustaliła Komisja Senatora Roberta Muellera, rosyjskie służby faktycznie próbowały ingerować w przebieg wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych, choć nie znaleziono na to żadnych bezpośrednich dowodów. Tylko, czy nie jest zadaniem wywiadów wpływać na bieg wydarzeń w krajach istotnych z punktu widzenia naszych interesów. Co w tym dziwnego, że rosyjskie służby próbują robić to samo, co robi lub co usiłuje robić prawie każda służba wywiadowcza, w tym nasza.
Szef MI5 Ken McCallum w październiku 2026 r. komentował niefortunną wypowiedź własnego premiera o roli rosyjskiej intrygi w kampanii referendalnej ws. Brexitu. Premier powiedział, że udział Rosjan był ewidentny. McCallum był innego zdania i przestrzegł przed idealizowaniem domniemanej sprawności i skuteczności tajnych służb Putina, czyli przypisywaniu karłowi cech trzymetrowego (w wersji oryginalnej „dziesięciostopowego”) olbrzyma. Zdaniem Szefa British Security Service Kreml musi być „zachwycony” słysząc, jak przeciwnik gloryfikuje jego aparat. Bezkosztowe lokowanie kiepskiego produktu.
Czy rząd, który nie przestaje mówić, że za prawie każdym zakłóceniem w dostawach prądu, spóźnieniem pociągu, głupim żartem o alarmie bombowym, czy pożarem składu palet kryją się Rosjanie sam nie sieje zamętu? Czy mówiąc, że są wszędzie i mogą wszystko przypadkiem nie wywołuje paniki?
Na taką refleksję przyjdzie chyba jeszcze poczekać. Z ostatniej chwili. Policja wspólnie ze Strażą Graniczną i z jednostką wojskową GROM od 3 listopada br. prowadzi działania rozpoznawczo-prewencyjne wzdłuż granicy z Obwodem Królewieckim. Podobno jakieś polskie służby odnotowały w tym rejonie światło latarek w krzakach. Rosjanie muszą być zachwyceni. I jeszcze jeden news. CERT ogłosił, że w wyniku ataku hackerskiego, za którym niewykluczone, że stoją Rosjanie, w jednej z lodówek w popularnym dyskoncie stwierdzono podwyższenie temperatury o kilka stopni Celsjusza. Gorączka trwa.
Płk Jacek Gawryszewski – polski funkcjonariusz cywilnych służb specjalnych w stopniu pułkownika, dyplomata. W latach 2013–2017 zastępca szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w latach 2017–2024 ambasador RP w Chile.