Senat przyjął bez poprawek ustawę o pomocy beneficjentom poszkodowanym w związku z realizacją programu "Czyste Powietrze".
Za jej przyjęciem opowiedziało się 95 senatorów. Nikt nie zagłosował przeciw i nikt nie wstrzymał się od głosu.
Nowe regulacje mają pomóc osobom, które skorzystały z państwowego dofinansowania termomodernizacji domów, ale padły ofiarą nieuczciwych przedsiębiorców.
Wzięli dotacje, nie wykonali prac. Właściciele zostali z długami
Problem dotyczy przede wszystkim firm, które wykorzystywały mechanizm prefinansowania w programie "Czyste Powietrze". Przedsiębiorcy otrzymywali zaliczki na realizację prac, lecz w części przypadków nie wykonywali inwestycji lub nie rozliczali pobranych pieniędzy.
W konsekwencji wojewódzkie fundusze ochrony środowiska żądały zwrotu dofinansowania od właścicieli domów, mimo że to oni zostali poszkodowani przez wykonawców. Według szacunków resortu klimatu wartość nierozliczonych zaliczek wynosi około 285 mln zł, a problem może dotyczyć ponad 8 tys. rodzin.
Nowa ustawa przewiduje możliwość zawieszenia dochodzenia należności od poszkodowanych beneficjentów. Warunkiem będzie wszczęcie postępowania karnego dotyczącego przestępstwa popełnionego przez wykonawcę lub osobę trzecią w związku z realizacją umowy o dofinansowanie. Właściciel domu będzie musiał złożyć odpowiedni wniosek do właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Jeżeli postępowanie karne zakończy się prawomocnym wyrokiem potwierdzającym winę wykonawcy, poszkodowany zostanie zwolniony z obowiązku zwrotu nierozliczonej zaliczki w zakresie, w jakim odpowiedzialność za nią ponosi sprawca.
Co istotne, fundusz będzie mógł następnie dochodzić zwrotu pieniędzy bezpośrednio od nieuczciwego przedsiębiorcy.
Jak uzyskać pomoc z programu "Czyste Powietrze"?
Osoba poszkodowana przez wykonawcę powinna przede wszystkim zadbać o zgłoszenie podejrzenia przestępstwa organom ścigania. Postępowanie może zostać wszczęte również z inicjatywy funduszu lub z urzędu. Po wszczęciu postępowania karnego konieczne będzie złożenie wniosku o zawieszenie spłaty do właściwego WFOŚiGW wraz z dokumentem potwierdzającym wszczęcie postępowania. Zawieszenie ma obowiązywać od dnia doręczenia wniosku do prawomocnego zakończenia sprawy karnej.
Ustawa przewiduje też dodatkową pomoc dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. W uzasadnionych przypadkach możliwe będzie odroczenie spłaty należności, rozłożenie jej na raty albo częściowe lub całkowite umorzenie. Przepisy obejmą również uprawnionych spadkobierców poszkodowanych beneficjentów.
Regulacje dotyczą przede wszystkim dofinansowań z okresu obowiązywania wcześniejszych zasad programu, związanych z mechanizmem prefinansowania. Chodzi o wnioski składane od 15 lipca 2022 roku do 28 listopada 2024 roku, a w określonych przypadkach również o wcześniejsze umowy. Ustawa przewiduje ponadto pięcioletni zakaz uczestnictwa w programie dla wykonawców prawomocnie skazanych za przestępstwa popełnione na szkodę beneficjentów.
Po jednogłośnym przyjęciu przez Senat ustawa zostanie przekazana prezydentowi Karolowi Nawrockiemu.
Czytaj też:
Burzliwa debata w Sejmie. Tusk: To wszystko przestało być śmieszne Czytaj też:
Kontrolerzy mogą zapukać do drzwi. Za odmowę nawet trzy lata więzienia