Literacka Nagroda Identitas 2026 przyznana na arktycznej Uløyi

Literacka Nagroda Identitas 2026 przyznana na arktycznej Uløyi

Dodano: 
Tomasz Kaźmierowski, założyciel fundacji Identitas
Tomasz Kaźmierowski, założyciel fundacji Identitas Źródło: Identitas
Fundacja Identitas wiosną 2026 roku po raz kolejny ogłosiła konkurs dla polskich pisarzy, którzy nie przekroczyli 45. roku życia. Na warsztaty za kręgiem polarnym zaproszona została szóstka autorów nominowanych do Nagrody Identitas 2026.

Ich dzieła promowane są od lipca bieżącego roku przez Fundację Identitas i jej Partnerów.

Na wyspie Uløya jurorzy Nagrody przeprowadzili dla nominowanych autorek i autorów warsztaty, podczas których podejmowano między innymi kwestię formy literackiej oraz różnorodności opowieści poświęconych zjawisku migracji. Poddano analizie motywację postaci pochodzących z nominowanych utworów literackich postawionych w sytuacji osądu. Osią warsztatów pisarskich był mit Odyseusza interpretowany ze współczesnej perspektywy. Efektem tej pracy będzie wydanie zbioru napisanych podczas warsztatów tekstów w oddzielnym tomiku.

Odludna baza położona pięćset kilometrów za kręgiem polarnym zapewniła nominowanym niecodzienne warunki do refleksji i pracy. W skład jury Nagrody Identitas obecnej edycji weszli Tomasz Kaźmierowski, Justyna Melonowska Krzysztof Niewiadomski (przewodniczący kapituły) oraz Paulina Subocz-Białek.

W arktycznych warsztatach uczestniczyli twórcy wyróżnieni nominacją do literackiej Nagrody Identitas 2026:

Miłosz Broniszewski za Ugór (wydawnictwo Papierowy Motyl, 2025),

Bernard Gromek za Revolterium (wydawnictwo Znak, Kraków 2026),

Robert Król za Życie jest droższe (Mikrooficyna Ówże, Kraków 2025),

Jakub Nowak za Nie w szczepionkę (wydawnictwo Powergraph, Warszawa 2025),

Katarzyna Szweda za Bosorkę (wydawnictwo Biuro Literackie, Stronie Śląskie 2020),

Ewa Tondys-Kohmann za Łupiny (wydawnictwo Wydałem, Warszawa 2025).

Jury postanowiło przyznać literacką Nagrodę Identitas 2026 Bernardowi Gromkowi, autorowi debiutanckiej powieści Revolterium.

W laudacji Krzysztof Niewiadomski uzasadnił decyzję jurorów:

"Jest to bodaj pierwszy w historii naszej nagrody tak mocny gest docenienia literatury gatunkowej, gry popularnymi sposobami opowiadania i konstruowania świata. W obliczu kryzysu literatury artystycznej, często dojmująco skupionej na samej sobie, to właśnie teksty, które realizują popularne wzorce gatunkowe stają się obszarem ważnych narracji, a ich autorzy skutecznie rozmywają granice tak zwanego głównego nurtu.

W Revolterium dostrzegliśmy sprawną, dobrą warsztatowo realizację prozy gatunkowej. Autor powieści umiejętnie łączy ze sobą chwyty literackie charakterystyczne dla różnych rejestrów kultury – od scen rodem z powieści idei i przewrotnego, zaprawionego cynizmem bildungsroman, po wątki kryminalne batalistyczne czy też przywołujące skojarzenia z niewyszukanym pisarstwem ezoterycznym.

Autorzy tekstów pracujący nad tematyką historyczną bardzo często zatrzymują się na powierzchownym podejściu do realiów minionych epok. Nie jest to jednak przypadek Revolterium. Autor wykonał imponującą kwerendę, dzięki której wie, o czym i o kim pisze. Troska o detal, topografię, kulturę materialną oraz precyzyjną rekonstrukcję wydarzeń historycznych owocuje wiarygodną narracją. Dzięki temu nagrodzona książka zyskuje walor edukacyjny, o którym być może za rzadko pamiętamy, myśląc o tym, jakie funkcje może spełniać porządnie zrobiona literatura.

W misji Nagrody Identitas kluczowe miejsce zajmuje kategoria tożsamości zbiorowych. Trudno o nich mówić bez odniesienia do historii, która nie tylko pozwala zrozumieć korzenie naszych współczesnych wspólnot kulturowych i politycznych, lecz także funkcjonuje jako obszar dyskusji o wartościach, wydarzeniach czy symbolach konstytutywnych dla tego, kim jesteśmy. Właśnie tak rozumie mierzenie się z historią Bernard Gromek. Nie użył jej przecież wyłącznie jako efektownego sztafażu dla barwnej opowieści o odnajdywaniu swojego miejsca w szybko zmieniającym się świecie.

W Revolterium podjął próbę opisania epoki, w której zachodziły ważne procesy przemian tożsamościowych – kształtowały się nowoczesne narody, klasy społeczne oraz ideologie i ruchy polityczne. Każdy z tych punktów odniesienia odgrywa istotną rolę w nagrodzonej powieści. A nad nimi wisi najważniejsze pytanie naszego XIX wieku: co dalej z Polską?".

* * *

Począwszy od roku 2014 Fundacja Identitas wspiera humanistów finansowo i promocyjnie, organizuje dla nich warsztaty literackie, rezydencje pisarskie, przyznaje Nagrodę Identitas oraz wspiera debatę o tożsamości. Od 2026 roku Nagrodę otrzymują pisarze do 45. roku życia.

Wśród dotychczasowych laureatów i nominowanych do Nagrody Identitas znaleźli się między innymi Jarosław Marek Rymkiewicz, Maciej Pieprzyca, Jan Polkowski, Ryszard Kaczmarek, Krzysztof Koehler, Stanisław Waltoś, Marcin Cielecki, Jan Maciejewski, Tomasz Grzywaczewski, Marta Kwaśnicka, Ireneusz Staroń,

Radek Rak, Anna Janko, Agnieszka Kołakowska, Michał Przeperski, Maciej Papierski, Marta Madejska, Michał Gołębiowski, Paweł Rojek, Marcin Makowski, Paweł Rzewuski, Zbigniew Rokita i Przemysław Dakowicz.

"Do Rzeczy" od lat wspiera Nagrodę medialnie.

Patronem Nagrody Identitas 2026 jest Fundacja MJG.

Źródło: Materiały prasowe
Czytaj także