Komisja Europejska dała zgodę na początku listopada, jako ostatnia z instytucji, które musiały się wypowiedzieć. Wcześniej transakcję zaakceptowały rządy Niemiec, Francji, Włoch, Hiszpanii i Austrii. JD.com płaci 4,60 euro za akcję, a cała Ceconomy została wyceniona na około 2,2 mld euro, czyli ponad 9 mld złotych. Za te pieniądze dostaje tysiąc sklepów w jedenastu krajach, 50 tysięcy pracowników i ponad 22 mld euro rocznych obrotów. Rodzina Kellerhalsów, założycieli MediaMarktu, zachowuje około jednej czwartej udziałów, pozostali niemieccy akcjonariusze sprzedają swoje pakiety. Spółka zniknie z giełdy we Frankfurcie.
Kto kupuje?
JD.com to po Alibabie drugi największy sprzedawca internetowy w Chinach, z obrotami rzędu 160 mld dolarów rocznie. Od konkurenta różni się jednym: nie jest platformą pośredniczącą, lecz sklepem z własnymi magazynami, własnymi kurierami i własnym towarem. W Chinach JD dowozi zamówienia tego samego dnia do większości dużych miast, a jego sieć logistyczna liczy ponad tysiąc magazynów. W Europie dwa razy próbował wejść na rynek i za każdym razem na małą skalę: ze sklepem internetowym Ochama w Holandii i Niemczech od 2022 roku oraz z platformą Joybuy w Wielkiej Brytanii. Żaden z tych projektów nie stał się sukcesem. Teraz zamiast budować od zera, JD kupuje gotową sieć z marką, którą zna każdy Europejczyk.
Plan łatwo opisać, trudniej wykonać: sklepy MediaMarktu mają stać się punktami odbioru i magazynami dla handlu internetowego, a chińska logistyka ma obniżyć koszty. Prezes JD.com Sandy Xu mówi o "wspieraniu Ceconomy w przyspieszaniu zrównoważonego wzrostu". Bruksela, zanim się zgodziła, postawiła warunki na dziesięć lat: wszystkie rozliczenia między JD a Ceconomy mają odbywać się na warunkach rynkowych, bez dotowania europejskiej spółki z chińskich pieniędzy, a z magazynów i systemów JD w Europie będą mogli korzystać także inni sprzedawcy, na tych samych zasadach. Nad przestrzeganiem tych reguł ma czuwać niezależny powiernik. Komisja badała sprawę na podstawie rozporządzenia o subsydiach zagranicznych, czyli przepisów napisanych z myślą o firmach korzystających z tanich kredytów chińskich banków państwowych.
Co to oznacza dla Polski?
Dla polskiego oddziału nowy właściciel pojawia się w ostatniej chwili. MediaMarkt wszedł do Polski w 1998 roku i przez lata był tu liderem. W 2017 roku miał 4,6 mld złotych przychodów i 142 mln zysku operacyjnego. W 2023 roku przychody spadły do 4,1 mld, a zamiast zysku spółka zanotowała 194 mln straty. Pod kreską firma pozostaje nieprzerwanie od 2019 roku. Właściciel dołożył jej w styczniu 2023 roku 573 mln złotych kapitału i zobowiązał się dosypać do miliarda, a mimo to kapitał własny pozostał ujemny. Sklepów ubyło z 90 do 80, pracowników z 4,6 do 3,2 tysiąca. Saturn, który w Polsce działał jako osobna sieć, zniknął z rynku już w 2019 roku, a jego salony przemianowano na MediaMarkt.
W tym samym czasie polska konkurencja uciekła tak daleko, że trudno ją dogonić. Media Expert z Ostrowa Wielkopolskiego miał w 2017 roku 5,8 mld złotych obrotów, w 2024 roku 18,5 mld i 750 mln zysku, a liczba jego sklepów wzrosła z 405 do około 600. RTV Euro AGD sprzedaje za ponad 10 mld złotych rocznie w prawie 350 salonach. X-kom dorobił się 3,2 mld obrotu i w zeszłym roku przejął kontrolę nad Neonetem. MediaMarkt, kiedyś numer jeden, został daleko w tyle za dwiema sieciami z polskim kapitałem. Marcin Rosati, który w marcu 2025 roku wrócił na stanowisko prezesa MediaMarkt Polska po sześciu latach przerwy, w pierwszej rozmowie po powrocie, udzielonej serwisowi XYZ we wrześniu 2025 roku, zapowiadał walkę o pozycję wicelidera i wejście do mniejszych miast: w 2024 roku sieć otworzyła sześć sklepów w miejscowościach do 60 tysięcy mieszkańców, jak Rumia, Leszno czy Jabłonna. Wojciech Konecki, prezes APPLiA Polska, organizacji producentów sprzętu AGD, pytany przez ten sam serwis o szanse na odzyskanie rynku, studził nastroje: "Na potknięcia tych gigantów bym nie liczył". Od tamtej pory obie wypowiedzi nabrały wagi, bo wtedy przejęcie było dopiero planem, a dziś jest faktem.
Co zmieni się dla klienta?
Na początek niewiele. Szyld zostaje, karty podarunkowe i gwarancje obowiązują, zarząd Ceconomy dalej prowadzi firmę. Zmiany przyjdą później i pójdą w trzech kierunkach. Pierwszy to ceny. JD.com zarabia w Chinach na ogromnych obrotach i taniej logistyce, nie na wysokiej marży, więc najprostszą drogą do odzyskania klientów w Polsce jest wojna cenowa, na którą niemiecki właściciel nie miał już pieniędzy. Dla kupującego to dobra wiadomość, dla Media Expertu i RTV Euro AGD niekoniecznie, bo po raz pierwszy od lat zmierzą się z rywalem, którego stać na straty.
Drugi kierunek to towar. JD.com ma bezpośredni dostęp do chińskich producentów, od Xiaomi i Hisense po setki marek, których w Polsce nikt nie zna. Można się spodziewać, że na półkach MediaMarktu pojawi się to, co JD sprzedaje w Chinach, kosztem marek europejskich i koreańskich. Trzeci to dane. Każdy zakup kartą, każda umowa ratalna, każdy adres dostawy trafi do systemów firmy, która w Chinach podlega ustawie o bezpieczeństwie danych i musi udostępniać informacje państwu na żądanie. Warunki Komisji dotyczą subsydiów i konkurencji, nie obejmują danych. Ta furtka pozostaje dla Chińczyków otwarta.
Bruksela mówi jedno, robi drugie
Ta transakcja dobrze pokazuje, jak Europa traktuje dziś chiński kapitał. Trzy tygodnie temu Ursula von der Leyen zaproponowała na szczycie unijnym "wyłącznik", który pozwoliłby szybko usuwać chińskie firmy z unijnego rynku. W tym samym czasie kierowana przez nią Komisja, pod warunkami, ale bez wahania, oddała chińskiej spółce największą sieć sklepów z elektroniką na kontynencie. Jedno i drugie da się uzasadnić: MediaMarkt to nie port ani sieć energetyczna, a Ceconomy bez nowego właściciela dalej przynosiłoby straty. Tylko że klient w Polsce zapamięta co innego: że sklep, w którym kupował telewizor od ćwierć wieku, należy teraz do firmy z Pekinu, podobnie jak aplikacja, z której zamawia tanie słuchawki, i marka auta, które coraz częściej mija na ulicy. Chińska nadprodukcja przestała pukać do drzwi. Kupiła sobie klucze do naszej codzienności.
Czytaj też:
Oferta Tajwańczyków dla Polski Czytaj też:
Nepalska katastrofa nie spadła z nieba