W grudniu Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zasiedzenie służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 r., bez decyzji wywłaszczeniowej i bez odszkodowania, narusza konstytucyjne zasady ochrony prawa własności.
Wyrok ten dał właścicielom nieruchomości możliwość dochodzenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z działek oraz wznowienia przegranych postępowań, o ile zakończyły się w ciągu ostatnich 10 latach. Właściciele mogą ubiegać się o wynagrodzenie za obecność wszelkich urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz sygnałów telekomunikacyjnych.
Zanim odszkodowanie, trzeba dokonać analizy stanu prawnego nieruchomości i indywidualnej wyceny przez rzeczoznawcę. Pieniądze można uzyskać, jeżeli nie ma umowy uprawniającej przedsiębiorstwo do korzystania z gruntu za wynagrodzeniem, np. umowy dzierżawy lub aktu notarialnego. "Jeśli w księdze wieczystej jest wpis służebności przesyłu, to przedsiębiorca posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, a właściciel otrzymał lub powinien był otrzymać stosowne wynagrodzenie. Wtedy nie ma możliwości uzyskania odszkodowania" – zauważa serwis Prawo.pl. Aby dostać odszkodowanie, należy też wykazać, że infrastruktura negatywnie wpływa na możliwość korzystania z nieruchomości, np. utrudnia jej zabudowę.
Każdy przypadek trzeba rozpatrywać indywidualnie
Po wyroku Trybunału sądy powszechne zaczęły odrzucać zarzuty zasiedzenia podnoszone przez przedsiębiorstwa energetyczne, a to skutkuje zasądzaniem wynagrodzeń za ustanowienie służebności oraz rekompensat za dotychczasowe bezumowne korzystanie z gruntów.
Eksperci podkreślają jednak, że nie każda sprawa jest opłacalna. "Wysokość rekompensaty zależy od rodzaju urządzeń, skali ograniczeń w korzystaniu z działki, a także jej wartości. Najwyższe kwoty można uzyskać m.in. za gazociągi i linie wysokiego napięcia; najniższe – za infrastrukturę telekomunikacyjną, taką jak kable-światłowody" – zauważają rozmówcy Prawo.pl.
O tym, ile pieniędzy można uzyskać, decydują m.in. rodzaj infrastruktury, wartość nieruchomości oraz stopień ograniczenia możliwości jej wykorzystania – w niektórych przypadkach odszkodowania sięgają nawet kilkuset tysięcy złotych.
Czytaj też:
Pogarszają się warunki biznesowe w Polsce. "Już czternasty miesiąc z rzędu"