Trump zakwestionował podstawowe założenia porządku międzynarodowego budowanego przez Waszyngton po 1945 roku. Odrzucił przekonanie, że amerykańskie przywództwo musi opierać się na rozbudowanej sieci sojuszy, instytucjach międzynarodowych, liberalnym handlu i gotowości do ponoszenia kosztów bezpieczeństwa innych państw.
W jego wizji Ameryka ma być przede wszystkim silnym państwem narodowym, które wykorzystuje swoją przewagę gospodarczą, militarną, technologiczną i finansową do realizowania własnych interesów. Sojusze nie są w tej koncepcji zobowiązaniami o charakterze strategicznym i historycznym, lecz relacjami, których wartość można mierzyć bieżącym bilansem korzyści.
Z punktu widzenia klasycznej Realpolitik nie jest to podejście pozbawione logiki. Państwa prowadzą politykę w oparciu o interesy, a nie sentymenty. Problem zaczyna się jednak wtedy, gdy krótkoterminowa maksymalizacja korzyści zaczyna niszczyć zasoby, które przez dziesięciolecia umożliwiały Stanom Zjednoczonym utrzymywanie pozycji światowego lidera.
Najważniejsze pytanie nie brzmi zatem, czy Trump chce uczynić Amerykę silniejszą. Pytanie brzmi: czy sposób, w jaki próbuje to osiągnąć, nie prowadzi do osłabienia amerykańskiego systemu sojuszniczego, wiarygodności politycznej i instytucjonalnych podstaw potęgi USA?
1. Bilans strategiczny: powrót państwa narodowego
Trump trafnie zidentyfikował kilka problemów amerykańskiej gospodarki i polityki zagranicznej.
Przenoszenie produkcji przemysłowej poza granice USA, uzależnienie od azjatyckich łańcuchów dostaw, rosnąca konkurencja technologiczna Chin oraz nierównomierny podział kosztów bezpieczeństwa w ramach NATO to rzeczywiste wyzwania.
Jego administracja postawiła na kilka zasadniczych kierunków:
-
Reindustrializacja – zachęcanie przedsiębiorstw do lokowania produkcji na terytorium USA, szczególnie w sektorach strategicznych.
-
Bezpieczeństwo energetyczne – wykorzystanie amerykańskich zasobów ropy, gazu i energii do wzmacniania pozycji gospodarczej.
-
Przewaga technologiczna – wspieranie rozwoju sztucznej inteligencji, półprzewodników i infrastruktury cyfrowej.
-
Presja na sojuszników – wymuszanie większego udziału państw NATO w finansowaniu własnej obrony.
-
Rywalizacja z Chinami – ograniczanie zależności technologicznych i gospodarczych od Pekinu.
Nie należy jednak utożsamiać politycznych deklaracji z osiągniętymi rezultatami. Zapowiadane inwestycje nie zawsze oznaczają uruchomioną produkcję, a wzrost nakładów na obronność w Europie nie jest automatycznie równoznaczny z amerykańską kontrolą nad europejską polityką bezpieczeństwa.
Trump może mieć rację w diagnozie problemów, ale skuteczność zastosowanych narzędzi musi być oceniana na podstawie rzeczywistych rezultatów, a nie skali politycznych deklaracji.
2. Cła: protekcjonizm jako narzędzie odbudowy potęgi
Polityka celna jest jednym z najważniejszych instrumentów drugiej administracji Trumpa. Jej założenie jest stosunkowo proste: dostęp do amerykańskiego rynku ma być przywilejem, za który partnerzy handlowi muszą zapłacić odpowiednią cenę.
Taka strategia może zachęcać do przenoszenia produkcji do USA i zwiększać odporność niektórych sektorów gospodarki. Ma jednak również drugą stronę.
Cła nie są podatkiem płaconym wyłącznie przez zagranicznych producentów. Ich koszty mogą być przenoszone na amerykańskich importerów, przedsiębiorstwa i konsumentów. Badanie Federal Reserve opublikowane w 2026 roku wskazuje, że koszty taryf z 2025 roku w istotnym stopniu przełożyły się na ceny detaliczne, przy czym ciężar ich oddziaływania był proporcjonalnie większy dla gospodarstw o niższych dochodach.
Pojawia się więc fundamentalny paradoks: administracja chce chronić amerykańskiego pracownika, ale jednocześnie podnosi koszty życia i produkcji w Stanach Zjednoczonych.
Cła mogą również prowokować działania odwetowe. W konsekwencji amerykańscy rolnicy, producenci przemysłowi i eksporterzy mogą tracić dostęp do rynków, na których przez lata budowali swoją pozycję.
Nie można też ignorować faktu, że w lutym 2026 roku Sąd Najwyższy zakwestionował wykorzystanie przez administrację ustawy IEEPA jako podstawy części wprowadzonych ceł. Biały Dom musiał następnie poszukiwać innych podstaw prawnych. To pokazuje, że nawet prezydencka polityka gospodarcza podlega ograniczeniom konstytucyjnym i instytucjonalnym.
3. Największy koszt: osłabienie zaufania do amerykańskich sojuszy
To prawdopodobnie jeden z najpoważniejszych problemów strategicznych drugiej kadencji Trumpa.
Stany Zjednoczone nie stały się światowym mocarstwem wyłącznie dzięki wielkości swojej gospodarki, liczbie lotniskowców czy sile dolara. Ich wyjątkową przewagę tworzyła również sieć sojuszy, partnerstw i instytucji, które zapewniały Waszyngtonowi wpływy znacznie większe niż wynikałoby to z samego potencjału militarnego.
NATO jest najlepszym przykładem takiego mechanizmu.
Trump ma uzasadniony argument, że europejscy członkowie Sojuszu powinni ponosić większą odpowiedzialność za własne bezpieczeństwo. Przez wiele lat część państw europejskich korzystała z amerykańskiego parasola bezpieczeństwa, nie przeznaczając wystarczających środków na obronność.
Jednak sposób prowadzenia tej debaty ma ogromne znaczenie. Publiczne podważanie amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa, niejednoznaczne wypowiedzi dotyczące artykułu 5 oraz traktowanie zobowiązań sojuszniczych jako przedmiotu bieżących negocjacji tworzą niepewność, którą mogą wykorzystać przeciwnicy Zachodu.
Analizy European Union Institute for Security Studies oraz Carnegie Endowment wskazują, że europejskie państwa coraz poważniej rozważają scenariusz większej samodzielności obronnej i ograniczenia zależności od Waszyngtonu.
W tym miejscu pojawia się strategiczna sprzeczność. Trump chce, aby Europa wydawała więcej na obronność, ale jednocześnie jego polityka może skłaniać Europejczyków do budowania własnych struktur bezpieczeństwa, które w dłuższej perspektywie będą mniej zależne od Stanów Zjednoczonych.
Większe europejskie wydatki zbrojeniowe są korzystne dla NATO. Nie oznacza to jednak, że automatycznie wzmacniają amerykańskie przywództwo.
4. Ukraina i Rosja: pokój nie może oznaczać nagrody za agresję
Dla Europy Środkowo-Wschodniej polityka Trumpa wobec wojny rosyjsko-ukraińskiej ma znaczenie fundamentalne.
Prezydent USA dąży do zakończenia konfliktu, a jego administracja wykorzystuje presję dyplomatyczną i gospodarczą, aby doprowadzić do porozumienia. Sam cel zakończenia wojny jest zrozumiały. Problem dotyczy warunków, na jakich miałoby to nastąpić.
Jeżeli Rosja otrzyma polityczne lub terytorialne korzyści w zamian za zakończenie agresji, powstanie niebezpieczny precedens. Moskwa może uznać, że wojna, nawet kosztowna i długotrwała, jest skutecznym narzędziem rewizji granic.
Niepokój budzi również sposób traktowania Ukrainy jako strony, na którą można wywierać presję w celu przyspieszenia negocjacji. Pokój narzucony państwu napadniętemu, bez wiarygodnych gwarancji bezpieczeństwa, może okazać się jedynie przerwą przed kolejną fazą konfliktu.
Według analiz Council on Foreign Relations amerykańska polityka w 2025 i 2026 roku obejmowała zarówno presję na osiągnięcie porozumienia, jak i zmieniające się propozycje dotyczące warunków zakończenia wojny. W maju 2026 roku uzgodnione zawieszenie broni szybko się załamało.
Dla Polski jest to kwestia egzystencjalna. Nie możemy pozwolić sobie na traktowanie bezpieczeństwa Ukrainy jako odległego problemu geopolitycznego. Ukraina jest jednym z najważniejszych elementów bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO.
Z polskiego punktu widzenia najważniejsze jest więc nie samo zakończenie wojny, ale stworzenie takiego porządku bezpieczeństwa, w którym Rosja nie będzie miała motywacji ani możliwości ponowienia agresji.
5. Iran: demonstracja siły i ryzyko strategicznego uwikłania
Polityka Trumpa wobec Iranu pokazuje drugą stronę koncepcji amerykańskiej dominacji.
Wspólna z Izraelem operacja militarna rozpoczęta w lutym 2026 roku doprowadziła do poważnego osłabienia irańskich zdolności wojskowych. Nie oznacza to jednak osiągnięcia wszystkich celów strategicznych.
Wojna trwała przez kolejne miesiące, a cieśnina Ormuz, przez którą przepływa znacząca część światowego handlu ropą, stała się jednym z głównych punktów kryzysu. Według Associated Press konflikt nie przyniósł rozstrzygnięcia kwestii irańskiego programu nuklearnego, a amerykańska administracja zmieniała swoje cele i metody działania.
To istotne ostrzeżenie dla Waszyngtonu. Można zniszczyć część infrastruktury wojskowej przeciwnika, ale znacznie trudniej zbudować trwały porządek polityczny po konflikcie. Można osłabić przeciwnika, ale niekoniecznie wyeliminować jego zdolność do destabilizowania regionu.
Wojna ma również wymiar gospodarczy. Wzrost cen energii, zakłócenia transportu morskiego i niepewność na rynkach uderzają nie tylko w przeciwników USA, ale również w amerykańskich konsumentów i europejskich sojuszników.
W tym przypadku Realpolitik zderza się z klasycznym problemem nadmiernego zaangażowania mocarstwa: koszt utrzymania przewagi może okazać się większy niż zakładane korzyści.
6. Kryzys instytucjonalny: granice władzy prezydenckiej
Jednym z najbardziej kontrowersyjnych wymiarów drugiej kadencji Trumpa jest sposób traktowania amerykańskich instytucji państwowych.
Prezydentura oparta na silnej władzy wykonawczej nie jest sama w sobie sprzeczna z amerykańskim systemem konstytucyjnym. Problem pojawia się wówczas, gdy instytucje kontrolne, niezależne agencje, sądy, administracja federalna i środowisko prawnicze stają się przedmiotem politycznej presji.
W 2025 roku administracja Trumpa wydała rozporządzenia wymierzone w konkretne kancelarie prawnicze, ograniczające między innymi ich dostęp do kontraktów federalnych i uprawnienia związane z bezpieczeństwem. Część tych działań została zablokowana przez sądy. Amerykańskie stowarzyszenia prawnicze i organizacje zajmujące się ochroną praw obywatelskich wskazywały, że takie praktyki mogą ograniczać niezależność adwokatury i prawo do reprezentowania klientów w sporach z państwem.
Równie istotna jest kwestia niezależności Departamentu Sprawiedliwości oraz administracji federalnej. Jeżeli urzędnicy zaczynają postrzegać lojalność wobec prezydenta jako ważniejszą od lojalności wobec prawa i konstytucji, państwo traci część swojej instytucjonalnej odporności.
Raport Freedom House dotyczący USA w 2026 roku zwraca uwagę na presję polityczną na sądownictwo, kwestionowanie autorytetu sędziów oraz problemy związane z przestrzeganiem gwarancji proceduralnych w działaniach imigracyjnych. Human Rights Watch dokumentuje także osłabienie części federalnych mechanizmów ochrony praw obywatelskich.
Nie oznacza to, że amerykańska demokracja przestała funkcjonować. Wręcz przeciwnie: sądy nadal blokują część decyzji administracji, a wybory pozostają mechanizmem politycznej odpowiedzialności.
Jednak demokracja nie polega wyłącznie na organizowaniu wyborów. Wymaga również szacunku dla ograniczeń władzy, niezależności instytucji i prawa opozycji do legalnego działania.
Ameryka, która chce być liderem wolnego świata, musi zachować wiarygodność własnych standardów demokratycznych.
7. Migracja i społeczeństwo: bezpieczeństwo czy polaryzacja?
Trump uczynił ograniczenie nielegalnej migracji jednym z głównych priorytetów swojej administracji. Zamknięcie południowej granicy, intensyfikacja deportacji oraz ograniczenie dostępu do części procedur azylowych odpowiadały na rzeczywiste obawy znacznej części amerykańskiego społeczeństwa.
Nie można jednak sprowadzać polityki migracyjnej do statystyk przekroczeń granicy. Liczy się również sposób egzekwowania prawa, przestrzeganie procedur sądowych, ochrona rodzin i poszanowanie praw obywatelskich.
Raport New York City Bar Association z lipca 2026 roku wskazuje na szeroki zakres zmian wprowadzonych przez administrację Trumpa w prawie migracyjnym, w tym ograniczenia procedur humanitarnych i intensyfikację deportacji. Migration Policy Institute opisuje liczne interwencje sądów federalnych, które blokowały lub ograniczały niektóre inicjatywy administracji.
Z perspektywy państwa prawa skuteczność kontroli granic nie zwalnia administracji z obowiązku przestrzegania konstytucji i ustaw.
Drugim problemem jest polaryzacja społeczna. Ameryka coraz bardziej przypomina dwa równoległe społeczeństwa, które nie tylko różnią się poglądami, ale także odmiennie interpretują podstawowe fakty dotyczące funkcjonowania państwa.
Polityczna mobilizacja jednej części społeczeństwa często prowadzi do jeszcze silniejszej mobilizacji drugiej.
W takim środowisku trudniej budować ponadpartyjny konsensus w sprawach, które wymagają wieloletniej konsekwencji: bezpieczeństwa, edukacji, infrastruktury, polityki przemysłowej czy relacji z Chinami.
8. Amerykański wyborca i gospodarka codzienności
Jednym z najważniejszych błędów politycznych każdej administracji jest przekonanie, że sukces makroekonomiczny automatycznie oznacza poprawę sytuacji obywateli.
Wzrost giełdy, inwestycje w centra danych, rozwój przemysłu i zwiększanie wydatków wojskowych nie rozwiązują automatycznie problemów związanych z kosztami mieszkania, opieką zdrowotną, żywnością, transportem i zadłużeniem gospodarstw domowych.
Trump buduje swoją narrację wokół wielkości Ameryki, jej przewagi nad Chinami i zdolności do narzucania warunków innym państwom. Tymczasem wyborca ocenia rząd również przez pryzmat własnego portfela.
Nie można jednak przedstawiać amerykańskich wyborców jako rozpieszczonych czy pozbawionych globalnej perspektywy. Wysokie koszty życia są realnym problemem ekonomicznym, a nie przejawem społecznego egoizmu.
W przypadku drugiej administracji Trumpa szczególne znaczenie ma połączenie kosztów polityki celnej, wydatków wojennych i niepewności gospodarczej.
Wyniki wyborów połówkowych z 3 listopada 2026 roku przyniosły Demokratom kontrolę nad obiema izbami Kongresu. Associated Press wskazuje, że na decyzje wyborców wpływały między innymi niezadowolenie z kosztów życia, inflacja, wojna z Iranem oraz obawy dotyczące sposobu sprawowania władzy przez administrację.
To istotny sygnał polityczny. Prezydent może dysponować ogromnymi instrumentami władzy, ale nie może na stałe oddzielić polityki zagranicznej od ekonomicznego doświadczenia własnych obywateli.
9. Trump i paradoks amerykańskiego przywództwa
Największym strategicznym ryzykiem polityki Trumpa może być przekonanie, że siła jest wystarczającym fundamentem przywództwa.
Stany Zjednoczone dysponują wyjątkowym potencjałem:
-
największymi możliwościami projekcji siły militarnej;
-
globalnym systemem finansowym opartym na dolarze;
-
czołowymi przedsiębiorstwami technologicznymi;
-
ogromnym rynkiem wewnętrznym;
-
rozbudowaną siecią sojuszy;
-
atrakcyjnością amerykańskich instytucji naukowych i gospodarczych.
Jednak te elementy nie funkcjonują niezależnie od siebie.
Amerykańskie przywództwo wynikało również z przekonania partnerów, że współpraca ze Stanami Zjednoczonymi daje im bezpieczeństwo, przewidywalność i dostęp do wspólnych korzyści.
Jeżeli sojusznicy zaczną traktować Waszyngton jako partnera nieprzewidywalnego, będą poszukiwać alternatywnych rozwiązań. Nie oznacza to automatycznie zerwania relacji z USA. Oznacza jednak stopniową dywersyfikację zależności.
Europa będzie rozwijać własny przemysł obronny. Państwa azjatyckie będą poszukiwać większej elastyczności w relacjach z Chinami i USA. Partnerzy handlowi będą zawierać nowe porozumienia, które ograniczą ich podatność na amerykańskie decyzje celne.
W rezultacie Ameryka może zachować przewagę militarną i technologiczną, ale mieć coraz większy problem z przekształcaniem tej przewagi w trwałe polityczne poparcie innych państw. To właśnie różnica między dominacją a przywództwem.
dominacja opiera się na zdolności wymuszania określonych zachowań. Przywództwo polega na tym, że inni dobrowolnie uznają wspólny interes i chcą uczestniczyć w budowanym porządku.
10. Vance i Rubio: instytucjonalizacja trumpizmu?
W tym kontekście warto przyjrzeć się dwóm postaciom, które mogą odegrać istotną rolę w przyszłości amerykańskiej prawicy: wiceprezydentowi JD Vance'owi i sekretarzowi stanu Marco Rubio.
Vance reprezentuje nurt polityki America First, który kładzie nacisk na interes narodowy, ograniczanie zagranicznych zobowiązań i odbudowę amerykańskiej klasy pracującej. Jego podejście łączy krytykę globalizacji z przekonaniem, że amerykańska polityka zagraniczna powinna być bardziej selektywna.
Rubio posiada natomiast wieloletnie doświadczenie w polityce zagranicznej i relacjach z sojusznikami. Jego pozycja łączy trumpizm z bardziej tradycyjnym republikańskim podejściem do bezpieczeństwa międzynarodowego.
Obaj mogą reprezentować próbę przełożenia politycznej energii trumpizmu na bardziej uporządkowaną doktrynę państwową.
Nie należy jednak zakładać, że będą oni automatycznie łagodniejszą lub bardziej przewidywalną wersją Trumpa. Ich przyszłe decyzje będą zależały od własnych przekonań, układu sił w Partii Republikańskiej i rzeczywistych rezultatów polityki prowadzonej przez obecną administrację.
Istotne jest również to, czy trumpizm okaże się trwałym nurtem politycznym, czy przede wszystkim ruchem związanym z osobistą pozycją jednego lidera.
11. Polska wobec nowej Ameryki: sojusz strategiczny, ale bez naiwności
Dla Polski druga kadencja Trumpa ma znaczenie szczególne. Nasze bezpieczeństwo jest silnie związane z obecnością Stanów Zjednoczonych w Europie, wiarygodnością NATO i amerykańskim zaangażowaniem w powstrzymywanie rosyjskiego imperializmu.
Polska powinna zatem unikać dwóch skrajności.
Pierwszą jest bezwarunkowe utożsamianie polskiego interesu narodowego z polityką aktualnej administracji amerykańskiej. Drugą – traktowanie zmian w polityce Waszyngtonu jako powodu do strategicznego oddalania się od Stanów Zjednoczonych.
Potrzebujemy relacji opartych na trwałych interesach, a nie wyłącznie na osobistych relacjach politycznych.
Z polskiego punktu widzenia szczególnie istotne są następujące kierunki:
1. Wzmocnienie polskiego lobbingu w Waszyngtonie
Polska potrzebuje profesjonalnej infrastruktury wpływu politycznego. Nie wystarczą wizyty delegacji, spotkania dyplomatyczne i okazjonalne kontakty z kongresmenami. Potrzebny jest trwały system współpracy z amerykańskimi think tankami, środowiskami akademickimi, administracją, Kongresem i organizacjami społecznymi.
2. Budowa Paderewski Institute
Strategicznym przedsięwzięciem powinien być polski think tank w Waszyngtonie, który rozwijałby analizy dotyczące bezpieczeństwa, gospodarki, energetyki, technologii i stosunków transatlantyckich. Powinien on współpracować z Polonią amerykańską oraz amerykańskimi ośrodkami eksperckimi.
3. Koordynacja dyplomacji obywatelskiej
Polonia amerykańska nie może być traktowana wyłącznie jako środowisko kultywujące polską kulturę i tradycję. To potencjalna infrastruktura wpływu społecznego, gospodarczego i politycznego. Jej zasoby organizacyjne, zawodowe, akademickie i finansowe powinny zostać włączone do długofalowej strategii relacji polsko-amerykańskich.
4. Dywersyfikacja bezpieczeństwa
Polska powinna rozwijać własny przemysł obronny, współpracę z państwami regionu, zdolności technologiczne i europejskie mechanizmy bezpieczeństwa. Nie jest to alternatywa dla NATO, ale sposób na wzmocnienie własnej pozycji w Sojuszu.
5. Partnerstwo gospodarcze i energetyczne
Relacje z USA powinny wykraczać poza zakupy uzbrojenia i surowców energetycznych. Potrzebujemy współpracy w zakresie energetyki jądrowej, LNG, sztucznej inteligencji, półprzewodników, infrastruktury cyfrowej i nowoczesnego przemysłu.
Najważniejszy wniosek jest prosty: Polska musi mieć własną strategię wobec Stanów Zjednoczonych, niezależną od tego, kto aktualnie zasiada w Białym Domu.
12. Wybory 2026: polityczna granica trumpizmu?
Wyniki wyborów do Kongresu z 3 listopada 2026 roku stanowią ważny punkt zwrotny drugiej kadencji Trumpa.
Przejęcie obu izb przez Demokratów oznacza koniec okresu pełnej kontroli Republikanów nad federalnym procesem legislacyjnym. Nie oznacza końca prezydentury Trumpa ani automatycznego odwrócenia wszystkich jej decyzji. Oznacza jednak istotne ograniczenie jego możliwości politycznych.
Nowy Kongres może blokować część inicjatyw prezydenckich, prowadzić dochodzenia dotyczące działań administracji, kontrolować wydatki i wykorzystywać swoje uprawnienia nadzorcze.
Wyniki wyborów pokazują również, że wyborcy potrafią oddzielić poparcie dla określonych postulatów gospodarczych czy migracyjnych od oceny sposobu sprawowania władzy.
Trump może nadal utrzymywać znaczący wpływ na Partię Republikańską, ale jego polityka będzie musiała funkcjonować w warunkach silniejszej kontroli ze strony opozycji.
Nie należy też interpretować wyników wyborów wyłącznie jako głosowania przeciwko Trumpowi. Są one również wyrazem ekonomicznych oczekiwań społeczeństwa, niezadowolenia z kosztów wojny i potrzeby instytucjonalnej równowagi.
Zakończenie. Ameryka silna czy Ameryka osamotniona?
Druga prezydentura Donalda Trumpa pokazuje, że świat wchodzi w okres poważnej przebudowy dotychczasowego porządku międzynarodowego.
Trump zakwestionował wiele założeń polityki prowadzonej przez kolejne administracje amerykańskie. Uczynił z interesu narodowego podstawowe kryterium polityki zagranicznej, postawił na protekcjonizm gospodarczy, zwiększenie presji na sojuszników i wykorzystanie amerykańskiej przewagi militarnej oraz energetycznej.
Niektóre z tych kierunków odpowiadają na rzeczywiste problemy Stanów Zjednoczonych. Odbudowa przemysłu, większa samodzielność energetyczna, przewaga technologiczna i sprawiedliwszy podział kosztów bezpieczeństwa są celami, które mogą uzyskać ponadpartyjne poparcie.
Jednak środki zastosowane do realizacji tych celów mają również swoją cenę.
Nieprzewidywalność polityki zagranicznej osłabia zaufanie sojuszników. Wojna handlowa zwiększa koszty gospodarcze. Presja na instytucje państwowe rodzi pytania o granice władzy wykonawczej. Polaryzacja społeczna utrudnia budowanie trwałego konsensusu narodowego. Długotrwałe konflikty militarne mogą zaś pochłaniać zasoby, które miały służyć wzmacnianiu amerykańskiej gospodarki.
Właśnie dlatego nie wystarczy mierzyć potęgi USA wielkością PKB, liczbą fabryk, wydobyciem gazu czy wartością kontraktów zbrojeniowych.
Potęga państwa ma również wymiar niematerialny: wiarygodność, zaufanie, przewidywalność, atrakcyjność modelu politycznego i zdolność do budowania koalicji.
Ameryka po 1945 roku stworzyła system, w którym jej sojusznicy nie tylko korzystali z amerykańskiej ochrony, ale również uczestniczyli w budowaniu wspólnego porządku. Był to jeden z najważniejszych zasobów strategicznych Stanów Zjednoczonych.
Jeżeli polityka America First doprowadzi do sytuacji, w której każdy sojusznik będzie musiał przede wszystkim zabezpieczać się przed nieprzewidywalnością Waszyngtonu, Ameryka może uzyskać więcej krótkoterminowych korzyści, ale jednocześnie utracić część długoterminowego kapitału politycznego.
To jest zasadniczy paradoks trumpizmu. Można być najpotężniejszym państwem świata i jednocześnie stopniowo tracić zdolność do przewodzenia światu.
Prawdziwym sprawdzianem drugiej prezydentury Trumpa nie będzie więc to, ile ustępstw wymusił na Europie, ile ceł nałożył na Chiny ani ile państw zmusił do negocjacji z Waszyngtonem.
Będzie nim odpowiedź na pytanie, czy po zakończeniu jego prezydentury Stany Zjednoczone pozostaną państwem, któremu inni chcą powierzać swoje bezpieczeństwo i z którym chcą budować przyszłość.
Dla Polski jest to pytanie szczególnie ważne. Naszym interesem nie jest ani słaba Ameryka, ani Ameryka izolująca się od sojuszników. Potrzebujemy Stanów Zjednoczonych silnych gospodarczo, militarnie, instytucjonalnie i politycznie.
Potrzebujemy Ameryki, która rozumie, że jej siła nie wynika wyłącznie z możliwości narzucania swojej woli, ale również z umiejętności budowania trwałych koalicji.
W świecie narastającej rywalizacji mocarstw Polska nie może być jedynie obserwatorem amerykańskiej polityki. Musi stać się aktywnym uczestnikiem kształtowania relacji transatlantyckich.
America First nie może oznaczać America Alone. A polska racja stanu wymaga, abyśmy rozumieli zarówno siłę Stanów Zjednoczonych, jak i ograniczenia każdej amerykańskiej administracji.