Od rywala Lutra do beneficjenta „Ostalgii”
  • Piotr SemkaAutor:Piotr Semka

Od rywala Lutra do beneficjenta „Ostalgii”

Dodano: 
Portret Thomasa Müntzera. Flamandzki miedzioryt autorstwa Gaspara Bouttatsa, 1690
Portret Thomasa Müntzera. Flamandzki miedzioryt autorstwa Gaspara Bouttatsa, 1690 Źródło: Wikipedia / Hendrik Frans Verbruggen / Caspar Bouttats/ domena publiczna
Tomasz Müntzer uważał, że wola Boga objawia się poprzez tych, którzy otrzymali od niego moc. Dostrzegał wybrany lud boży w zwykłych ludziach, chłopach, górnikach, pospólstwie miejskim. Nie kwestionował fundamentalnie struktur władzy, ale wymagał od nich sprawiedliwości. Inaczej dawał ludowi prawo do przeciwstawienia się swoim władcom

Republika Federalna Niemiec nie żałowała sił i środków dla uczczenia 500. rocznicy wojny chłopskiej z lat 1524–1526. Na realizację cyklu pięciu wystaw landowych „Gerechtigkeyt 1525” („Sprawiedliwość 1525”) rząd federalny oraz kraj związkowy Saksonia-Anhalt przeznaczyły ok. 7,1 mln euro.

Czołowej postaci tego zrywu, ideologowi ówczesnej rewolucji Tomaszowi Müntzerowi, poświęcono specjalną ekspozycję w Luthers Sterbehaus, czyli w Muzeum Domu Śmierci Marcina Lutra w Eisleben.

To swoisty symbol dość instrumentalnych prób pogodzenia pamięci o dwóch teologach reformacji, których drogi rozeszły się bardzo szeroko. Za życia obaj religijni przywódcy szczerze się nienawidzili. Pod koniec życia Marcin Luter wyklinał Müntzera jako niebezpiecznego awanturnika, a ten z kolei przedstawiał twórcę reformacji jako wygodnickiego sługusa potężnych książąt. To, że muzeum poświęcone Lutrowi przygotowało wystawę o jego płomiennym adwersarzu, pokazuje ciekawe zjawisko.

Jak bardzo żywa jest tradycja ludowego buntu. I jak mozolnie dzisiejsze Niemcy próbują załagodzić ten spór sprzed pięciu stuleci według zasady filozofa Johanna Gottlieba Fichtego „teza – antyteza – synteza”. I wreszcie jak usilnie dla obu tych postaci próbuje się znaleźć jakieś komplementarne miejsca w niemieckiej historii. Dla polskiego widza to bardzo ciekawe zjawisko.

Artykuł został opublikowany w najnowszym wydaniu tygodnika Do Rzeczy.
Czytaj także