Według zaproponowanych przez MSWiA zmian, opłaty za korzystanie z cmentarzy komunalnych były naliczane według zasad przewidzianych w ustawie o gospodarce komunalnej. Tak samo miałoby być w przypadku korzystania z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej znajdujących się na nekropoliach.
Zgodnie z przepisami wspomnianej ustawy, to radni rady gminy ustalają wysokość opłat za usługi komunalne oraz korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Po zmianach, to władze samorządowe ustalałyby zatem stawki opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych. Obecnie, jak wskazuje MSWiA, przepisy są niejednoznaczne, co prowadzi do ich różnych interpretacji.
Opłaty niezgodne z prawem
Chaos w przepisach skutkuje przypadkami nakładania na korzystających z cmentarzy niezasadnych opłat. W lutym 2023 r. Rada Miasta Olsztyna uchwaliła nowe stawki za korzystanie z cmentarzy komunalnych. Wśród nich znalazły się opłaty za przedłużenie ważności miejsca pochówku na kolejne 20 lat oraz za dodatkowy pochówek w istniejącym grobie. Jeden z mieszkańców zaskarżył uchwałę, twierdząc, że wprowadzone opłaty nie mają podstawy prawnej. Sprawę opisał serwis olsztyn.com.pl.
W październiku 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przychylił się do argumentacji skarżącego. Orzekł, że samorząd nie może ustanawiać, a cmentarze pobierać jakichkolwiek środków niezwiązanych z pochówkiem zmarłych.
Niespełna pół roku później, w marcu 2025 r. podobny wyrok zapadł w WSA w Warszawie (chodziło o uchwałę Rady Miejskiej w Radomiu). Organ rozszerzył katalog opłat uznanych za nielegalne. Choć wyroki nie są jeszcze prawomocne, warto zaznaczyć, że stanowiska WSA w Olsztynie i Warszawie znajdują poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Dotychczasowe wyroki WSA mogą mieć dalekosiężne konsekwencje, bowiem podobne opłaty są pobierane na wielu cmentarzach komunalnych w całej Polsce.
Czytaj też:
Szczegóły pogrzebu Przemysława Brannego. Rodzina ma jedną prośbę