Łukasz Szumowski, który kierował Ministerstwem Zdrowia podczas pierwszych miesięcy pandemii koronawirusa, był gościem programu "Rymanowski Live". W rozmowie były minister odniósł się do wydarzeń z 2020 roku, które wywołały szeroką dyskusję o gospodarowaniu publicznymi pieniędzmi.
Jednym z głównych tematów był zakup respiratorów od firmy Andrzeja Izdebskiego, przedsiębiorcy znanego wcześniej z handlu bronią. Zamówiony sprzęt nie został dostarczony w uzgodnionej ilości, a sprawa stała się przedmiotem postępowań i kontroli.
Respiratory od handlarza bronią. Szumowski tłumaczy decyzję
Były minister przekonywał, że decyzje zakupowe podejmowano w warunkach ogromnego chaosu na światowym rynku sprzętu medycznego. – To historia jak z Jamesa Bonda. Pojawił się człowiek, który powiedział, że jest w stanie załatwić wszystko w tym chaosie. Zapominamy, jaki był wtedy chaos – wspominał.
Szumowski opisał sytuacje, w których zagraniczni kontrahenci mieli wycofywać się z wcześniejszych ustaleń, gdy pojawiały się korzystniejsze oferty. – Jeżeli chciałem kupić maseczki od kontrahenta w Niemczech, a nie dowiozłem gotówki w ciągu jednego dnia, to przyjeżdżał minister z Austrii i za walizkę pieniędzy wykupywał transport, który szedł do Polski – relacjonował.
Według byłego szefa resortu zdrowia oferta Izdebskiego była wyjątkowo atrakcyjna ze względu na liczbę dostępnych urządzeń. – Oferta Izdebskiego była niespotykana na rynku. Zaproponował tysiąc respiratorów. W sytuacji takiej walki było to niesamowite. CBA dało nam zielone światło – stwierdził.
Szumowski utrzymuje, że przed zawarciem kontraktu resort uzyskał pozytywne sygnały ze strony służb. Jest to jego relacja z przebiegu wydarzeń, a nie niezależne potwierdzenie prawidłowości transakcji.
"Miałbym nieczyste sumienie, jakbym nie kupił"
Problemy rozpoczęły się po podpisaniu umowy i wpłaceniu zaliczki. Do ministerstwa miały dotrzeć informacje, że producent nie dostarczy zamówionych urządzeń. Szumowski przekonywał, że przedstawiciele służb sugerowali wówczas, aby nie rezygnować od razu z kontraktu. –Oficerowie wywiadu sugerowali, żebyśmy poczekali, bo będą próbowali swoimi kanałami usprawnić procesy. Sugerowali, że mogą pomóc w tej sytuacji – powiedział gość Bogdana Rymanowskiego.
Pomimo późniejszych problemów były minister podtrzymał swoją ocenę zasadności zakupu: – Przychodzi facet i mówi: "Mam respiratory". Przychodzą służby, które mówią: "Facet jest wiarygodny". Miałbym nieczyste sumienie, jakbym nie kupił tych respiratorów.
Maseczki od instruktora narciarstwa. "I to koniec"
Drugim głośnym wątkiem były zakupy maseczek od przedsiębiorcy będącego instruktorem narciarstwa i znajomym rodziny Szumowskich. Były minister zapewnił, że jego udział w sprawie ograniczył się do przekazania otrzymanej propozycji osobom odpowiedzialnym za zamówienia.
– Dostał SMS, czy potrzebujemy maseczek. A wtedy SMS-y przychodziły od polityków opozycji, różnych celebrytów. Wszystkiego potrzebowaliśmy. Odpisałem, żeby zgłosił się do grupy zakupowej i do Janusza. I to koniec – relacjonował.
Według Szumowskiego dostawca reprezentował konsorcjum przedsiębiorców z Zakopanego. Przyznał jednocześnie, że CBA zwracało uwagę na brak doświadczenia firmy w handlu sprzętem medycznym. Były minister odniósł się też do problemów z jakością zakupionych maseczek.
– Najpierw przyjechały maseczki z certyfikatami, zapłaciliśmy. Historia zaczęła się od fałszywych certyfikatów jednej ze spółek Skarbu Państwa – mówił. Jak twierdzi, resort zdecydował się następnie na przeprowadzenie własnych kontroli jakości.
– Wszystkie próbki wzięliśmy i wszystkie były trefne – stwierdził.
Szumowski przyznaje się do błędów. Wskazał lasy i cmentarze
W rozmowie z Bogdanem Rymanowskim były minister zdrowia został zapytany również o decyzje podejmowane podczas pandemii, które z perspektywy czasu ocenia negatywnie. Wskazał na nadmierne ograniczenia dotyczące korzystania z przestrzeni publicznej oraz błędy komunikacyjne.
– Za duże nadzieje pokładaliśmy w szczepionce i źle komunikowaliśmy. Lasy na pewno były nadmierne, cmentarze myślę, że też. Błędem były moje komunikaty dotyczące roli maseczek w pandemii – przyznał. Szumowski tłumaczył, że w pierwszych miesiącach pandemii najbardziej obawiał się załamania całego systemu ochrony zdrowia.
– Bałem się realnie zawalenia się całego systemu ochrony zdrowia. Miałem wizję, że przy gwałtownym wzroście zakażeń niektóre szpitale będą puste. Nie będzie miał kto leczyć zawałów, udarów, wyrostka, złamanej nogi. Zabraknie lekarzy na OIOM-ie – wspominał.
Ile kosztowała go polityka? "Straciłem około 500 tys. zł"
Były minister odniósł się również do osobistych konsekwencji swojej działalności publicznej. Przyznał, że po odejściu z polityki przez długi czas unikał mediów. – Chyba pięć lat milczałem, nie udzielając się w mediach. Emocje opadły, był czas na przemyślenia – powiedział.
Szumowski ujawnił też, że rezygnacja z dotychczasowych dochodów na rzecz pracy w administracji państwowej miała dla niego poważne konsekwencje finansowe. – Straciłem mniej więcej około 500 tys. zł oszczędności. Pensja wiceministra to 7 tys. miesięcznie, a jako profesor kardiolog zarabiałem znacznie więcej. Mam czworo dzieci. Po prostu z oszczędności, które miałem, dokładałem co miesiąc – wyznał.
Były szef resortu zdrowia przekonywał, że podobne doświadczenia ma również Mateusz Morawiecki: – Mateusz Morawiecki, wiem, że też dokłada regularnie.
