Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zdecydował o nadaniu Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych "Północ" imienia "Bohaterów UPA". Decyzja wywołała oburzenie w Polsce. Prezydent Karol Nawrocki zapowiedział, że będzie wnioskował o odebranie ukraińskiemu przywódcy Orderu Orła Białego. Zełenski został odznaczony w kwietniu 2023 r. przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę. W uzasadnieniu wskazano jego "znamienite zasługi w pogłębianiu przyjaznych i wszechstronnych stosunków między Polską a Ukrainą, rozwijanie współpracy na rzecz demokracji, pokoju i bezpieczeństwa w Europie oraz niezłomność w obronie niezbywalnych praw człowieka".
Zgodnie z ustawą o orderach i odznaczeniach, prezydent RP może pozbawić odznaczenia osobę, która stała się niegodna jego noszenia. Decyzja podejmowana jest po zasięgnięciu opinii właściwej kapituły. Najbliższe posiedzenie Kapituły Orderu Orła Białego odbędzie się 8 czerwca. – Zaproponowałem, by jednym z punktów było odebranie orderu prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu – przekazał w piątek (29 maja) Karol Nawrocki.
Inicjatywa głowy państwa spotkała się z krytyką ze strony polityków obozu władzy. Premier Donald Tusk stwierdził, że na historycznych sporach polsko-ukraińskich "najbardziej skorzysta Rosja". Z kolei szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz uważa, że prezydent Nawrocki powinien zadzwonić do Zełenskiego i wyrazić swoje niezadowolenie, zamiast "stawiać sprawę na ostrzu noża".
Miller: Akt godny najwyższego uznania
Innego zdania jest były premier Leszek Miller. Jak przyznał w rozmowie na kanale Otwarta Konserwa, "bardzo się cieszy" z zapowiedzi Karola Nawrockiego. – Ja miałem zawsze bardzo krytyczną opinię w stosunku do pana Nawrockiego. Nie byłem na jego zaprzysiężeniu. Ale taki akt, który zapowiada pan prezydent, jest godny najwyższego uznania – ocenił.
– Tym ruchem pan Nawrocki postawił Tuska w narożniku. Bo niezależnie co teraz premier zrobi, to wygranym będzie Nawrocki. Jeżeli Tusk podpisze tę kontrasygnatę, to prezydent powie: "podpisał, ale inicjatywa była moja". A jeżeli nie podpisze, to musi liczyć się z tym, że przez kraj przewali się dyskusja i bardzo dużo niechęci do Tuska – powiedział Miller. – Jeżeli Tusk dalej będzie się od tego dystansował, będzie tłumaczył, że to błąd, to to jest dobra droga do przegranych wyborów – stwierdził były premier.
Prezes Rady Ministrów musi złożyć kontrasygnatę (podpis) pod postanowieniem prezydenta RP o odebraniu Orderu Orła Białego. Wymóg ten wynika wprost z art. 144 ust. 3 pkt 16 Konstytucji RP.
Czytaj też:
"Ukraińskiemu społeczeństwu nie zależy, żeby w Polsce ktoś coś dobrego myślał o UPA"Czytaj też:
"Jaruzelski odbierał order Breżniewowi". Sikorski o decyzji Nawrockiego