KrajSkuteczna walka ze smogiem zaczyna się od... edukacji

Skuteczna walka ze smogiem zaczyna się od... edukacji

Skuteczna walka ze smogiem zaczyna się od... edukacji
Skuteczna walka ze smogiem zaczyna się od... edukacji / Źródło: fot . ADOBE STOCK
Dodano 25
W Polsce, według szacunków podawanych przez Polski Alarm Smogowy, co roku z powodu smogu umiera przedwcześnie ponad 40 tys. osób.

W tej sprawie niemal każdy z nas może coś zrobić, ponieważ na poziom zanieczyszczenia powietrza mają wpływ codzienne aktywności – głównie sposób ogrzewania domów. Dlatego w walce ze smogiem liczy się działanie każdego z nas i szerzenie wiedzy na ten temat. Z tą myślą powstała Edukacyjna Sieć Antysmogowa (ESA), w ramach której NASK Państwowy Instytut Badawczy instaluje na szkołach czujniki mierzące stężenie trującego pyłu PM2,5 i wyświetlacze informujące o jego wartości. Jednak – co najważniejsze – promuje wśród nauczycieli, uczniów i społeczności lokalnych wiedzę o sposobach ograniczania zanieczyszczeń. W projekt ESA zaangażowało się PZU, przekazując kwotę 200 tys. zł.

Jak co roku na jesieni, również teraz Polska zaczyna spowijać się smogiem. Pogorszenie się jakości powietrza wpływa na pogorszenie zdrowia. Drobny pył, krążący w powietrzu, powoduje zaburzenia w układzie oddechowym, nerwowym i układzie krążenia, a trujący benzo(a)piren działa silnie rakotwórczo. Chociaż problem istnieje od wielu lat, to dopiero niedawno zaczęliśmy mówić o nim głośno. Jak każdy poważny problem społeczny, smog ma szansę być ograniczony dopiero wtedy, kiedy większość mieszkańców naszego kraju uświadomi sobie powagę sytuacji i zacznie przeciwdziałać powstawaniu zanieczyszczeń. Stąd w oparciu o możliwości technologiczne NASK inicjatywa naszych działań informacyjno- edukacyjnych w tym obszarze – wyjaśnia Wojciech Racięcki, dyrektor Pionu Sieci Edukacyjnych w NASK PIB.

Działania są pilnie potrzebne. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) spośród 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w Unii Europejskiej aż 36 znajduje się w Polsce. Aż siedem jest w pierwszej dziesiątce, razem z trzema miastami bułgarskimi. Wśród miast w Polsce listę otwierają Opoczno, Żywiec i Rybnik, potem na kolejnych miejscach są Pszczyna i Kraków. W pierwszej dwudziestce najbardziej zanieczyszczonych miast 15 jest w Polsce. Wbrew powszechnemu myśleniu duże miasta nie są najgorszymi miejscami w naszym kraju, gdzie jesienią i zimą najtrudniej się oddycha. W Tomaszowie Mazowieckim stężenie rakotwórczego benzo(a)pirenu średnio przekracza 15-krotnie normy wyznaczone przez WHO jako bezpieczne dla zdrowia.

Walka ze smogiem to szczególne wyzwanie – wymaga nie tylko odpowiednich regulacji na poziomie prawa, lecz także przede wszystkim zmiany postawy mieszkańców. Tylko świadome działanie zwykłych ludzi ma w przypadku smogu szansę przełożyć się na realną poprawę sytuacji. W Polsce główną przyczyną smogu jest tzw. niska emisja, czyli – krótko mówiąc – dym z domowych pieców i kominów (ponad 52 proc.), istotny wpływ ma też transport drogowy (ponad 10 proc.). Na jakość powietrza wpływa więc indywidualna i świadoma decyzja każdego z nas, czyli wybór sposobu ogrzewania domu czy wybór środka komunikacji. Ocieplenie domu i ogrzewanie go gazem lub pompą ciepła, rezygnacja z samochodu na rzecz transportu zbiorowego to decyzje, które znacząco mogą zmienić sytuację.

Zagrożenie zdrowotne, wynikające z korzystania z pieców starego typu, tzw. kopciuchów, jest bardzo poważne. Wraz z dymem z kominów unosi się drobny pył, który nazywamy pyłem zawieszonym, ponieważ długo unosi się w powietrzu. Wdychanie zanieczyszczonego pyłem powietrza powoduje choroby układu oddechowego, układu krążenia i układu nerwowego. Ponadto spalanie węgla lub drewna w piecach czy kominkach niespełniających odpowiednich norm (spalanie w niskich temperaturach) doprowadza do emisji rakotwórczej substancji o nazwie benzo(a)piren, takiej samej, jaka znajduje się w dymie z papierosów. Niestety, dziś terytorium całej Polski jest zanieczyszczone benzo(a)pirenem. Wszyscy doznajemy szkód zdrowotnych takich samych jak wypalanie od kilku do nawet kilkunastu papierosów dziennie. Najbardziej szkodliwe jest to dla dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych i przewlekle chorych – wyjaśnia Marek Baran, dyrektor Biura Komunikacji Korporacyjnej PZU. Jak dodaje, w przypadku „niskiej emisji”, osoby korzystające z pieców i kominków niespełniających odpowiednich norm dosłownie trują samych siebie i swoich najbliższych, ponieważ wydobywający się z komina dym zalega w okolicy. Im więcej osób uświadomi sobie ten fakt, tym lepiej będzie się nam wszystkim oddychało. Dlatego warto robić wszystko, aby edukować społeczności szkolne: rodziców, młodzież i dzieci oraz całe społeczności lokalne – podkreśla Marek Baran.

Największy wpływ na jakość powietrza ma w naszym kraju to, jak ogrzewane są domy. Według Polskiego Alarmu Smogowego ponad połowa pyłu zawieszonego PM10, znajdującego się w naszym powietrzu, pochodzi z domowych pieców. Z nich też wydobywa się aż 87 proc. benzo(a)pirenu.

Program informacyjny Edukacyjna Sieć Antysmogowa zainicjował NASK Państwowy Instytut Badawczy, który jest operatorem rządowego programu OSE (Ogólnopolska Sieć Edukacyjna), w ramach którego w ciągu dwóch lat wszystkie szkoły w Polsce uzyskają dostęp do bezpłatnego, szybkiego i bezpiecznego Internetu. W ramach OSE instytut rozwija współpracę w placówkami edukacyjnymi i organami prowadzącymi szkoły. Jedną z dodatkowych inicjatyw, realizowanych w oparciu o tę współpracę, jest właśnie Edukacyjna Sieć Antysmogowa. Szkoły biorące udział w programie są wyposażane w czujniki pomiaru stężenia zanieczyszczeń. Na budynku instalowany jest również wyświetlacz prezentujący na bieżąco wyniki odczytów. Na stronie internetowej programu ESA można zobaczyć odczyty ze wszystkich, zainstalowanych dotąd czujników i sprawdzić jakość powietrza w ich okolicy. Edukacyjna Sieć Antysmogowa to formuła przekazywania rzetelnej wiedzy w formie przystępnej i użytecznej dla uczniów oraz ich rodziców. Stała obecność ekranów przed szkołą umożliwia obserwowanie na bieżąco zmian w jakości powietrza. To pozwala ostrzegać lokalną społeczność przed zagrożeniem w dniach, kiedy stężenie szkodliwych substancji jest szczególnie wysokie. W takich sytuacjach zalecane jest ograniczenie czasu przebywania na zewnątrz, zwłaszcza dzieci nie powinny wychodzić na spacery i zabawę poza domem. Nie należy też wietrzyć mieszkania.

Najważniejszym elementem ESA jest edukacja. W ramach programu ESA – PZU prowadzone są szkolenia dla nauczycieli, dystrybuowane są materiały dydaktyczne, scenariusze lekcji i karty pracy dla uczniów oraz plakaty informacyjne, a także materiały edukacyjne dla rodziców. Planowane są również spotkania ze społecznościami lokalnymi każdej z miejscowości objętej programem. Materiały edukacyjne oraz informacje na stronie internetowej powstały ze wsparciem merytorycznym ekspertów z Polskiego Alarmu Smogowego, którzy od lat z sukcesem działają na rzecz poprawy jakości powietrza w Polsce. Cieszymy się, że w rozwój tego programu zaangażował swoje środki PZU. Wiemy, że podejmowanie działań na rzecz czystego powietrza leży w naszym wspólnym interesie. Aktualnie dzięki współpracy z PZU zakupione zostały czujniki zanieczyszczenia i wyświetlacze jakości powietrza, które już instalowane są w 29 szkołach mieszczących się na terenie 36 najbardziej zanieczyszczonych gmin w Polsce – mówi Wojciech Racięcki z NASK PIB. Jak twierdzi, instytut planuje dalszy rozwój programu, który cieszy się dużym zainteresowaniem ze strony szkół i społeczności. We współpracy z nauczycielami cały czas powstają nowe materiały edukacyjne, organizowane są warsztaty dla rodziców i mieszkańców gmin, a także konkursy tematyczne dla uczniów.

Okładka tygodnika Do Rzeczy: 47/2018
Artykuł został opublikowany w 47/2018 wydaniu tygodnika „Do Rzeczy”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
/ zma
 25
  • agata z blachowni IP
    Największy smród wylatuje z rur starych niemieckich samochodów. We dwoje podjeżdżają pod sklep, ona wychodzi na zakupy a on siedzi i się grzeje a rura, wydaje dźwięki: kle, kle, kle, kle, kle. We Francji ropa zdrożeje, to będzie jeszcze smród z francuskich samochodów.
    Dodaj odpowiedź 1 1
      Odpowiedzi: 0
    • BĘDĄ PODWYŻKI HO HO ! IP
      Niemcy ogłosily w Polsce SMOG .
      Dodaj odpowiedź 0 1
        Odpowiedzi: 0
      • Dsads IP
        Skuteczna walka ze smogiem zaczyna się od...kasy. To byt określa świadomość.
        Dodaj odpowiedź 1 0
          Odpowiedzi: 0
        • zdziwiony IP
          Wystarczyłoby pieniądze, którymi sztucznie podtrzymywane są kopalnie, przeznaczyć na dopłaty do ogrzewania dla najuboższych.
          Dodaj odpowiedź 4 2
            Odpowiedzi: 0
          • darek w IP
            Dlatego rząd likwiduje elektrownie wiatrowe. Do 2017 roku ma nie być żadnego wiatraka w PL Niemcom się opłaca, Holandii czy Danii również. Za to my przerzucimy się całkiem na węgiel który już kupujemy od Ruskich.
            Rządzą nami debile !
            ps. Proponuję również rozpocząć likwidację paneli voltaicznych i solarnych.
            Dodaj odpowiedź 8 1
              Odpowiedzi: 1
            • klioes vel pislamista IP
              Na wydanie 220mln zł na zjazd klimatyczny w Katowicach

              Zjadą i zjedzą… I tym się nie biedzą,
              Że wzrost dwutlenku jest z tego zjechania!
              Di Caprio, Bono… Wszystkich "oświecono",
              By "oświecali" innych do zrzygania.
              Dodaj odpowiedź 6 1
                Odpowiedzi: 0
              • Antysmog IP
                Nauczcie się palić w piecu, a nie te gadanie, że fuj jaki niedobry węgiel: http://czysteogrzewanie.pl
                Dodaj odpowiedź 2 2
                  Odpowiedzi: 0
                • http://www.careerswale.com/ IP
                  Thanks for This Article. Education is most Important In  modern age
                  http://www.careerswale.com/
                  Dodaj odpowiedź 1 0
                    Odpowiedzi: 0
                  • michu IP
                    A pociągi ze wschodu z miałem węglowym jadą i jadą .
                    Dodaj odpowiedź 6 1
                      Odpowiedzi: 0
                    • Pan Utu. IP
                      O co kaman? Z jakim smogiem? Przecież sąd w Krakowie orzekł, że tak dużo zrobiono, iż nie da się więcej. Można powiedzieć, że w tej sprawie już narobiono.
                      Dodaj odpowiedź 3 3
                        Odpowiedzi: 0
                      • Ewazeszczecina IP
                        Skuteczna walka ze smogiem .....zaczyna się od blokady przez państwo polskie wschodniej granicy i tyle albo aż tyle. Węgiel to nie narkotyki, które można przemycić nawet w żołądku........taki wagon z badziewskim węglem nie tylko widać, ale i czuć. Ale jeżeli się ceni bardziej pielęgnowanie relacji z sąsiadem , niż zdrowie własnych obywateli to mamy to co mamy.
                        Dodaj odpowiedź 6 1
                          Odpowiedzi: 0
                        • gargamel IP
                          Z pieców na drewno i węgiel, które były w latach 80-tych zostało teraz może 5%, wielkie fabryki, przemysł, w większości polikwidowane i nagle pojawił się smog. Ciekawe. A swoją drogą skuteczna walka ze smogiem zaczyna się od... względnego dobrobytu obywateli.
                          Dodaj odpowiedź 10 1
                            Odpowiedzi: 0
                          • -//:-/ IP
                            To może zacznijcie id edukacji rzadu:
                            Elektrownie węglowe nie są eko wiec niech przestaną stawiać na węgiel z Rosji i od górników za cenę spokoju
                            Dodaj odpowiedź 7 4
                              Odpowiedzi: 0
                            • Jorgen IP
                              Taki właśnie widok jak na tytułowym zdjęciu, miałem okazję oglądać dwa lata temu na wczasach zimowych w Szklarskiej Porębie. I jeszcze musiałem zapłacić klimatyczne.
                              Dodaj odpowiedź 10 0
                                Odpowiedzi: 0
                              • IIIII IP
                                Wyedukować Junckera, bo smog z Brukseli wali, bo Juncker jak pije to i pali...
                                Dodaj odpowiedź 2 4
                                  Odpowiedzi: 0

                                Czytaj także