Jak podaje "Rzeczpospolita", od 2020 roku liczba osób żyjących z wirusem zwiększyła się z 20 046 do 31 738 w 2025 roku. To wzrost o ponad połowę w ciągu pięciu lat.
Eksperci: Raporty nie pokazują pełnej skali problemu
Jeszcze mocniej widać to w liczbie nowych zakażeń. W 2025 roku wykryto 2755 przypadków, a zapadalność – jak podaje "Rzeczpospolita" – wzrosła trzykrotnie: z 2,43 do 7,37 na 100 tys. mieszkańców. Trend utrzymuje się także w tym roku – do końca kwietnia odnotowano 791 nowych zakażeń wobec 734 rok wcześniej w tym samym okresie. – Liczba nowych rozpoznań HIV oraz zachorowań na AIDS staje się coraz wyraźniejszym sygnałem ostrzegawczym dla zdrowia publicznego – mówi w "Rzeczpospolitej" epidemiolog Artur Białoszewski.
Eksperci zwracają uwagę, że oficjalne dane mogą nie oddawać pełnej skali zjawiska. – Odsetek osób, które faktycznie są zakażone wirusem HIV, jest dużo wyższy niż ten zaraportowany – podkreśla prof. Iwona Paradowska-Stankiewicz. Powodem jest m.in. unikanie testów w obawie przed stygmatyzacją.
W tle migracja z Ukrainy
Na wzrost zakażeń nakłada się wyraźny czynnik zewnętrzny, migracja z Ukrainy. Jak podaje "Rzeczpospolita", przed wybuchem wojny w tym kraju żyło około 245 tys. osób zakażonych HIV, a rozpowszechnienie wirusa w grupie 15–49 lat wynosiło około 0,9 proc. W Polsce było to około 0,1 proc., czyli niemal dziewięciokrotnie mniej. Różnice w nowych zakażeniach były jeszcze większe – w 2021 roku Ukraina notowała 37,1 przypadków na 100 tys. mieszkańców, podczas gdy Polska 3,58 („Rzeczpospolita”).
Po 2022 roku, wraz z napływem uchodźców, liczba zakażeń w Polsce zaczęła rosnąć szybciej. Jak wynika z danych przywoływanych przez "Rz", w tym roku odnotowano 2384 nowe przypadki, z czego 682 dotyczyło osób narodowości polskiej, 263 innych narodowości, a w aż 666 przypadkach nie ustalono pochodzenia zakażonych. Łączna liczba osób żyjących z HIV wzrosła wtedy do 25,4 tys. W statystykach pojawiają się też nowe, wcześniej marginalne zjawiska. „Rz” zwraca uwagę na wzrost zakażeń wertykalnych, czyli przeniesienia wirusa z matki na dziecko – w 2022 roku odnotowano 16 takich przypadków, a w 2023 już 25. Wcześniej były to pojedyncze sytuacje.
Ważna szybka reakcja
Sanepid przypomina, że mimo rosnącej liczby przypadków drogi zakażenia pozostają niezmienne od lat. Wirus przenosi się przez kontakt z zakażoną krwią, kontakty seksualne oraz z matki na dziecko. Jednocześnie nie ma ryzyka zakażenia w codziennych sytuacjach – takich jak wspólne mieszkanie, korzystanie z tych samych naczyń, kaszel, dotyk czy ukąszenia owadów.
Instytucja zwraca też uwagę na znaczenie szybkiej reakcji po ryzykownym kontakcie. Przyjęcie leków antyretrowirusowych w ciągu 2–3 godzin znacząco zwiększa szansę uniknięcia zakażenia, a skuteczność profilaktyki utrzymuje się do 48 godzin.
Czytaj też:
Polacy na statku z groźnym wirusem. Nowe informacjeCzytaj też:
Skandal w Brazylii. Z laboratorium zniknęły groźne wirusy