Jeden z najlepszych w Polsce ekspertów w tematyce Unii Europejskiej Jacek Saryusz-Wolski uważa, że kredyt z SAFE jest "absolutnie nie do zaakceptowania". Jak wskazuje, główną przyczyną jest mechanizm warunkowości.
"Pożyczka «S A F E» jest podporządkowana unijnemu mechanizmowi warunkowości politycznej opartej na «wartościach europejskich» oraz tzw. praworządności" – pisze były europoseł na platformie X.
Mechanizm warunkowości w SAFE
Jak wyjaśnia, pożyczka SAFE jest podporządkowana tzw. mechanizmowi W A R U N K O W O Ś C I w punkcie 35 Rozporządzenia Rady UE 2025/1106 znajdującym się na str. 7. W swoim wpisie na X załącza link.
"Wspomniany wyżej pkt 35 odsyła z kolei do Rozporządzenia PE i RE 2020/2092 W tym dokumencie (na str. 1 i 3) znajdują się konkretne powiązania z tzw. PRAWORZĄDNOSCIĄ" – wskazuje ekonomista. Tu również mamy odesłanie do przedmiotowego aktu prawnego.
Jest to właśnie to rozporządzenie, na podstawie którego Komisja Europejska blokowała Polsce wypłatę pożyczki z KPO, kiedy rządził PiS.
Tak wysoki kredyt wymaga zgody ustawowej
SAFE to unijny mechanizm zadłużenia celem finansowania inwestycji militarnych. Chętne państwa UE mogą zaciągnąć pożyczki za pośrednictwem UE. Ostateczne decyzje należą do Komisji Europejskiej. Lista projektów, jakie mają być zrealizowane w Polsce nie jest jawna, ale ma być częściowo ujawniona.
Rząd Donalda Tuska chce zaciągnąć prawie 44 miliardy euro. Kredyt ma być spłacany w euro przez maksymalnie 45 lat. Obowiązywać ma 10-letnia karencja. Większość sejmowa w ekspresowym tempie przyjęła w tym zakresie ustawę. Ponieważ wzięcie pożyczki z Brukseli oznaczać będzie "znaczące obciążenie państwa pod względem finansowym", to zgodnie z art. 89 Konstytucji RP nie może być to dokonane bez zgody ustawowej i podpisu prezydenta RP.
Ambasador Berger: Zaskakujące kontrowersje
Kredytu z SAFE nie biorą Niemcy. Ambasador Niemiec Miguel Berger obserwował jednak w polskim Sejmie dyskusję posłów nad ustawą wdrażającą program i wyraził niezadowolenie, że pojawiły "zaskakujące kontrowersje".
"Sprytnie pomyślana pułapka"
Zdaniem opozycji SAFE to "pułapka", żeby wpuścić Polskę w wieloletni kredyt kontrolowany przez Brukselę, podczas gdy Polska mogłaby samodzielnie pożyczyć pieniądze na rynkach światowych. Ponadto SAFE ma zdaniem opozycji rozmywać dobre relacje Polski z USA. Sprzęt wojskowy, który będzie można pozyskać za pożyczone pieniądze ma pochodzić w zdecydowanej większości z produkcji europejskiej lub z Ukrainy.
Analityk i ekspert ds. służb specjalnych dr Rafał Brzeski powiedział, że siły zbrojne Polski są kompatybilne z armią USA i nie wolno dopuścić do mieszaniny ze sprzętem z Europy, bo będziemy mieli sprzętowo marną armię. Jego zdaniem SAFE to "sprytnie pomyślana pułapka".
Czytaj też:
Kredyt z SAFE. Mentzen: Konstytucja wymaga zgody ustawowej, ale procedowana ustawa jej nie zawieraCzytaj też:
Mentzen omawia warunkowość SAFE: KE i Tusk będą szantażowali Polaków w 2027Czytaj też:
Jednak nie dosłownie "polski przemysł zbrojeniowy". "Ważne, że firma wpływa na naszą gospodarkę"