"Nie tylko Jedwabne. Nie tylko Polacy. Prof. Jan Tomasz Gross: XX wiek to czas strasznych rzeczy, w wielu punktach świata. Jesteśmy takim samym narodem jak inne – są okresy, w których byliśmy wielcy i są takie, kiedy braliśmy udział w rzeczach potwornych" – tak Dorota Wysocka-Schnepf z TVP Info reklamuje swoją rozmowę z historykiem. Do wpisu dołączyła fragment wywiadu. Jan Tomasz Gross to polsko-amerykański socjolog i historyk, specjalizujący się w europejskiej historii XX wieku. Wielokrotnie zarzucano mu przekłamywanie faktów dot. m.in. udziału Polaków w Holokauście.
Gross: Mamy okresy, gdy zdarzały się rzeczy potworne
– XX wiek to okres strasznych rzeczy, które działy się w bardzo wielu punktach świata. Powiedzieć sobie, że jesteśmy takim samym społeczeństwem, takim samym narodem – w pewnym sensie, bo o to chodzi, o konstrukcję narodowej tożsamości – jak wiele innych. Mamy okresy, w których byliśmy wielcy, ale mamy też okresy, w których zdarzały się rzeczy potworne, w których braliśmy udział – mówi historyk.
– Cóż w tym jest takiego trudnego? Chorwaci mordowali Serbów i na odwrót. Hutu mordowali Tutsi. Turcy mordowali Ormian. Ukraińcy mordowali Polaków, Polacy mordowali Ukraińców. W czasie II wojny światowej w Europie Środkowej wielu ludzi mordowało także Żydów. To są potworne okresy. Trzeba je sobie opowiedzieć, trzeba spróbować zrozumieć, co się stało – przekonuje Jan Gross.
Dalej gość Wysockiej-Schnepf stwierdza: – Kiedy stworzy się prawdziwą narrację na temat historii, to ciało zbiorowe, jakim jest społeczeństwo i naród, nabiera wolności duchowej. Tak samo jak człowiek staje się wyzwolony od koszmarów, które nosi w sobie, jeśli przestaje wypierać potworne rzeczy, w których jako jednostka brał udział lub za które ponosi odpowiedzialność. To jest bardzo prosta rzecz. Oprócz prawdy historycznej nie ma innej drogi do tego, żeby zbudować zdrowe życie zbiorowe i szczęśliwe życie.
Czytaj też:
Program w TVP o UPA i Wołyniu. "Polska nie rozliczyła się z kolonizacją Ukrainy" Czytaj też:
MSZ: Jedwabne to przykład, do czego może prowadzić antysemityzm