W arktycznych warsztatach wzięli udział nominowani do Nagrody Identitas 2025:
Małgorzata Boryczka za Nigdzie (wyd. Nisza),
Damian Kowal za Ćwirowidło (wyd. Warstwy)
Marta Michalak za Oida (wyd. Nisza)
Katarzyna Nowak-Szelejewska za Skrzypki (wyd. Książnica Podlaska)
Maciej Papierski za Halkionia (wyd. PIW), laureat Nagrody Identitas 2025
Najszerszy z warsztatów na Uløyi przygotował i przeprowadził juror Nagrody Identitas, Krzysztof Niewiadomski, jego ramy wyznaczając własnym wprowadzeniem. Teksty zawarte w nowym tomiku Nagrody Identitas są owocem tej pracy.
Fundacja Identitas począwszy od edycji konkursu z 2023 roku zaprasza nominowanych do Nagrody autorów do tworzenia tekstów podczas warsztatów na Uløyi, a następnie wydaje je w postaci zbiorczego tomiku. Od początku istnienia Nagrody Identitas jej głównym wsparciem dla autorów nie jest nagroda finansowa, a promocja samych nominowanych: tak poprzez półroczną kampanię informacyjną, jak i przez wydanie i promocję tomiku z ich tekstami. To dlatego powstał tomik „Na chłodnym brzegu. Głosy z wyspy Uløya”, jak również dwaj jego poprzednicy.
We Wstępie („Na brzegu opowieści”) autor warsztatu i redaktor tomiku, Krzysztof Niewiadomski, pisze:
„Na chłodnych brzegach wyspy Uløya rozmawialiśmy o mitach. Czytaliśmy opowieści o morzu, szukając w nich sensu o nas i dla nas. Na koniec – w nocy, na samym brzegu, na granicy światów – rozpaliliśmy ogień i opowiedzieliśmy sobie własne historie. Były to stworzone w czasie warsztatów nowe wersje prastarych mitów morza – o tym, jak stworzenie wyłoniło się z wody; o tym, jak jeden z bogów ocalił świat tylko po to, by mógł on zostać zniszczony wtedy, gdy przyjdzie na to czas; o kochance porzuconej przez bohatera na wyspie; o mściwej bogini łowiącej w swoje sieci młodych marynarzy; o okręcie zagłady, który nadciąga, by mogła rozpocząć się ostateczna bitwa; o lepszym świecie leżącym gdzieś na drugim brzegu za morzem. Odwieczne historie – przekazywane przez skaldów, aojdów, kronikarzy – przybierały nowe kształty; archetypiczne motywy zyskiwały nowe znaczenia”.
Laureat Nagrody Identitas z 2025 roku, Maciej Papierski, w wierszu „Avalon” zawraca:
„Zawracamy w głąb wyspy, gdzie toczy się woda z ukrytych wywierzysk, wypłukuje osad znaczeń ze skalnych łożysk, z żył”.
„Smutna dziewczyna z Polski” Marty Michalak nie pozwala na wahania: „Per zawahał się. Smutna dziewczyna z Polski nie wydała mu się specjalnie interesująca ani pociągająca, Per zazwyczaj unikał ludzi o melancholijnych oczach, bo nosili w sobie nieopowiedziane historie, które mogliby w pewnym momencie zacząć opowiadać. Miała natomiast jedną szczególnie atrakcyjną dla Pera cechę – wydawała się zbyt uprzejma i łagodna, by przerwać jego własne wypowiedzi. Per nieczęsto doświadczał luksusu nieskrępowanego snucia opowieści, nie była to więc okazja, z której mógł łatwo zrezygnować”.
Katarzyna Nowak-Szelejewska w tekście „Zszyć jeden brzeg z drugim” pisze: „Zszywały ze sobą dwa brzegi: brzeg lądu z brzegiem wyspy, wodę jedną z drugą, wodę śmiertelnych i nieśmiertelnych. Dwa porządki rzeczy. Garbiły się jak stare kobiety, ale kiedy jedna z nich uniosła głowę i mogliśmy zobaczyć jej twarz, okazało się, że jest młoda i silna, że jej włosy nie są siwe, lecz białe, a palce tak sprawne, iż mogła nimi – gdyby tylko zechciała – nas rozgnieść”.
Wreszcie zmraczająca „Rejoneada” Damiana Kowala: „Stali dzielni, cierpliwi, gotowi wgryźć się w gardła nadciągających olbrzymów. W południe obsydian zmrocznił słońce, zadął północny wiatr. Na horyzoncie błysnęły dwa punkty. Przyjrzeli się. Zbliżali się Felek i Killa ze swoimi karkami, pędzili w swych bawarach trupioczarnych, dudniły z nich bębny i basy”.
Rzecz opracował graficznie Adam Cedro, fotografiami opatrzył Tomasz Kaźmierowski, a wydało ją Wydawnictwo Pewne.
Jak co roku, Fundacja wspierając dobre księgarnie, współpracuje z jedną z nich, by podtrzymywać praktykę promocji mniej komercyjnej literatury na witrynie. Tym razem partnerem Identitas została krakowska księgarnia Pod Globusem położona przy ulicy Długiej 1.
Począwszy od roku 2014 Fundacja Identitas wspiera polskich pisarzy finansowo, promuje ich książki i organizuje dla nich warsztaty literackie. Przyznaje też corocznie literacką Nagrodę̨ Identitas, jedyną wśród szerzej znanych nagród literackich w Polsce niepowiązaną̨ z żadną instytucją komercyjną, państwową, polityczną czy samorządową, finansowaną oddolnie i prowadzoną przede wszystkim przez wolontariuszy.
Wśród dotychczasowych laureatów i nominowanych do Nagrody Identitas znaleźli się między innymi Jarosław Marek Rymkiewicz, Maciej Pieprzyca, Ryszard Kaczmarek, Jan Polkowski, Przemysław Dakowicz, Krzysztof Koehler, Wiesław Helak, Anna Janko, Andrzej Muszyński, Marta Kwaśnicka, Marcin Cielecki, Tomasz Grzywaczewski, Dawid Jung, Paweł Rzewuski, Michał Przeperski, Zbigniew Rokita, Radek Rak, Marta Madejska, Michał Gołębiowski, Jan Baron, Andrzej Muszyński czy Adrian Sinkowski.
Ramy kształtujące działanie jury Nagrody budowali od 2013 roku m. in. Paweł Lisicki, Andrzej Horubała, ś.p. Andrzej Paczkowski czy Witold Urbanowski.
Tygodnik Do Rzeczy od lat wspiera Nagrodę Identitas i jej zorientowaną na przybliżanie czytelnikom nowych, polskich, tożsamościowych narracji działalność.
