Jednocześnie poinformował o planach rozpisania przedterminowych wyborów prezydenckich i parlamentarnych po trwających od 18 miesięcy antyrządowych protestach.
Zapowiedź Vucicia, który od 12 lat pełni funkcję prezydenta lub premiera Serbii, padła w czasie utrzymujących się demonstracji organizowanych głównie przez studentów. Protesty wybuchły po katastrofie na dworcu kolejowym w północnym mieście Nowy Sad, gdzie w listopadzie 2024 roku zawaliła się betonowa markiza. W tragedii zginęło 16 osób.
Uczestnicy protestów, przedstawiciele opozycji oraz organizacje określające się jako broniące praw człowieka przekonują, że katastrofa była skutkiem wieloletnich zaniedbań, korupcji oraz nieprawidłowości przy realizacji inwestycji publicznych.
Vucic ustąpi ze stanowiska
Vucić oznajmił podczas prorządowego wiecu w Belgradzie, że będzie prezydentem jeszcze przez kilka tygodni, a potem zrezygnuje. Jego druga i zgodnie z konstytucją ostatnia kadencja miała zakończyć się w połowie 2027 roku.
Prezydent zapowiedział również, że będzie aktywnie wspierał swoją Serbska Partia Postępową w kampanii przed wyborami prezydenckimi i przedterminowymi wyborami parlamentarnymi, które pierwotnie miały odbyć się w 2027 roku. – Moim pomysłem jest, aby nasza zwycięska lista w nadchodzących wyborach nosiła nazwę "Zjednoczona Serbia" – powiedział.
Polityk nie podał jednak konkretnej daty swojej rezygnacji ani terminu rozwiązania parlamentu, co jest niezbędnym warunkiem rozpisania przedterminowych wyborów.
Zostanie premierem?
Zdaniem komentatorów sceny politycznej w Serbii odejście Vucicia z urzędu prezydenta nie musi oznaczać jego wycofania się na polityczną emeryturę. Jeśli jego ugrupowanie zwycięży w wyborach parlamentarnych, nic nie stoi na przeszkodzie, by stanął na czele rządu. Byłaby to kontynuacja modelu, w którym od lat pozostaje najważniejszym politykiem w kraju, niezależnie od zajmowanego stanowiska.
Analitycy przewidują również, że Vucić będzie dążył do wyłonienia lojalnego następcy na urząd prezydenta, zachowując jednocześnie decydujący wpływ na władzę. Jednocześnie sam moment ogłoszenia rezygnacji wskazuje, że wielomiesięczne protesty mogły wywrzeć istotny wpływ na decyzję prezydenta. Była to największa fala demonstracji w Serbii od czasu obalenia Slobodan Milošević w 2000 roku.
Czytaj też:
Xi spotkał się z Vucicem. Chce rozszerzenia współpracy z Serbią