Historia Łukasza "Luke’a" Noska pokazuje drogę od polskiego emigranta do jednego z najbardziej wpływowych inwestorów Doliny Krzemowej. Urodził się w Tarnowie w 1975 roku, ale gdy miał trzy lata jego rodzice zdecydowali się na wyjazd do USA. Rodzina i znajomi wspominają, że był niezwykle zdolnym dzieckiem, ale sam Nosek twierdzi, że nie przepadał za szkołą.
"Powoli dochodziłem do wniosku, że [prawdziwa] edukacja nie jest tym, do czego się mnie zmusza" – stwierdził w książce Jimmy’ego Soni pt. "Założyciele. Historia PayPala i przedsiębiorców, który tworzyli Dolinę Krzemową".
Studia podjął na prestiżowej uczelni w Illinois w Urbana Champaign. Następnie dołączył do ACM (Association for Computing Machinery, czyli Stowarzyszenie dla Maszyn Liczących) – grupy osób interesujących się informatyką.
Przedsiębiorca, przyjaciel Muska, wizjoner
Przełomowym momentem w jego życiu było poznanie w 1998 roku Petera Thiela. Pierwsza inwestycja Thiela – 100 tys. dolarów w internetowy kalendarz tworzony przez Noska – zakończyła się całkowitą stratą, ale inwestor podkreśla, że pieniądze to nie wszystko, a w biznesie liczą się też kontakty personalne.
Wokół Noska, Thiela oraz grupy młodych przedsiębiorców szybko powstało środowisko ludzi przekonanych, że mogą zmienić świat technologii.Efektem ich współpracy było powstanie Confinity – firmy, która po latach przekształciła się w PayPala. Nosek odegrał w niej kluczową rolę jako strateg i specjalista od marketingu. To on dostrzegł problem drogich międzynarodowych przelewów, szczególnie dotykający imigrantów, i współtworzył wizję internetowego systemu płatności. Opracował także pionierski program poleceń, nagradzający nowych użytkowników i osoby zapraszające ich do platformy. Strategia ta, choć kosztowna i ryzykowna, zapewniła firmie błyskawiczny wzrost i pomogła zdobyć klientów, zwłaszcza na platformie eBay.
W tym samym czasie Confinity rywalizowało z X.com Elona Muska. Ostatecznie obie firmy połączyły siły, tworząc PayPala. To właśnie wtedy narodziła się wieloletnia współpraca i przyjaźń Noska z Muskiem. Według Noska pierwotnym celem PayPala było stworzenie globalnego systemu płatności niezależnego od banków i państw. Sprzedaż firmy eBayowi w 2002 roku uznał jednak za porzucenie tej misji. Po transakcji odszedł z firmy i na pewien czas wycofał się z działalności zawodowej.
Człowiek, który uratował SpaceX
Po powrocie do biznesu Nosek stał się jednym z członków słynnej "PayPal Mafii" – grupy przedsiębiorców, którzy później współtworzyli takie firmy jak LinkedIn, YouTube, Tesla czy SpaceX. Wraz z Peterem Thielem i Kenem Howerym założył fundusz Founders Fund, inwestujący w największe spółki technologiczne świata, m.in. Facebooka, Airbnb i Spotify. Najważniejszą decyzją inwestycyjną Noska okazało się jednak wsparcie SpaceX w 2008 roku. Po trzech nieudanych startach rakiet firma Elona Muska była bliska upadku. Inwestycja Noska wynosząca 20 mln dolarów pozwoliła przetrwać kryzys, a udany czwarty lot rakiety Falcon 1 otworzył SpaceX drogę do światowego sukcesu. Od tego momentu Nosek zasiada w zarządzie spółki.
Zafascynowany eksploracją kosmosu założył później własny fundusz Gigafund, koncentrujący się na projektach o przełomowym znaczeniu technologicznym. Inwestował nie tylko w SpaceX, lecz także w Neuralink, DeepMind, ResearchGate i Last Energy – firmę rozwijającą modułowe reaktory jądrowe.
Noska pokonała... polska biurokracja
Jednym z ambitniejszych przedsięwzięć Noska była próba rozwijania energetyki jądrowej w Polsce poprzez spółkę Last Energy Polska. Firma planowała budowę małych reaktorów modułowych oraz podpisywała porozumienia z Eneą i specjalnymi strefami ekonomicznymi. Projekt napotkał jednak liczne przeszkody administracyjne. Negatywna opinia służb bezpieczeństwa oraz brak odpowiednich decyzji administracyjnych sprawiły, że inwestycje zostały zatrzymane. Dodatkowo eksperci wskazywali, że technologia Last Energy nie została jeszcze sprawdzona w praktyce. Ostatecznie działalność spółki w Polsce wygaszono, choć sama firma nadal rozwija swoje projekty m.in. w Wielkiej Brytanii i Rumunii.
– Łukasz stracił cierpliwość, bo za dużo było tej polskiej czy unijnej biurokracji, żeby cokolwiek ruszyć do przodu. Trochę zderzył się ze ścianą tutaj nad Wisłą. Polska pod tym względem to nie Ameryka, gdzie takie projekty idą zdecydowanie szybciej. Szkoda, że tak się stało, bo była szansa, żeby rzeczywiście coś w Polsce innowacyjnego robić. A może jeszcze się uda – mówi "Wprostowi" Janusz Gładysz, wujek miliardera.
Obecnie Nosek ponownie współpracuje z Elonem Muskiem przy rozwoju systemu płatności X Money, który ma stać się elementem budowy wielofunkcyjnej platformy X. Jednocześnie pozostaje gorącym zwolennikiem eksploracji kosmosu i uważa, że kolonizacja Marsa jest jednym z najważniejszych projektów dla przyszłości ludzkości.
Czytaj też:
Musk przeszedł do historii. Nikt wcześniej tego nie dokonałCzytaj też:
Rosyjski miliarder pojawił się w Kijowie. Zełenski zdradza szczegóły rozmowy