Gra poza planszą

Polska ma kolejne polityczne kuriozum, godne umieszczenia w sławnej „Księdze rekordów Guinnessa”. Tym razem jest to decyzja o „samoślubowaniu”, podjęta przez czterech spośród sześciu sędziów wybranych przez sejmową większość „hurtem” do Trybunału Konstytucyjnego – po ponad dwóch latach, w których trakcie ta sama większość trzymała się zasady, że TK nie istnieje, nie publikowała jego wyroków, nie wysyłała do niego żadnych spraw, nie wybierała w przewidzianych prawem terminach kolejnych sędziów w miejsce kończących kadencje i nawet demonstracyjnie odmówiła uwzględnienia wydatków Trybunału w projekcie budżetu państwa. Po tym, jak z owej szóstki prezydent zaprosił do złożenia ślubowania tylko dwie osoby, argumentując, że tylko tych dwoje wybrano w przepisowym terminie i tylko co do ich statusu nie ma wątpliwości, pozostali ogłosili, że w takim razie złożą ślubowanie nie, jak głosi konstytucja, przed prezydentem, ale w Sejmie, na jakiejś prywatnej uroczystości, na którą zaprosili Karola Nawrockiego listownie.

Na ten moment trudno powiedzieć, kto jest faktycznym pomysłodawcą tego zagrania, sami sędziowie, jak twierdzą media, Donald Tusk, a może Włodzimierz Czarzasty? Stąd nie ma pewności, czym właściwie ma być owo przedziwne samoślubowanie – częścią jakiegoś politycznego planu, „symbolicznym sprzeciwem” wobec decyzji prezydenta, a może tylko PR-owską przykrywką, mającą odwrócić uwagę od afery pedofilskiej, cięć w służbie zdrowia, inflacji, cen benzyny i innych problemów rządu? Cokolwiek da się powiedzieć dopiero po dalszych działaniach wspomnianej czwórki. Czy będą próbowali wejść do siedziby TK, żądać przydziału do spraw i wypłaty pensji? Czy Tusk podejmie próbę wprowadzenia ich tam siłą za pomocą policji lub firm ochroniarskich? A jeśli, czy będzie to wstęp do jakichś dalszych działań czy skończy się na awanturze, jak w wypadku prucia szaf pancernych w KRS czy wdarcia się do Pałacu Prezydenckiego po Wąsika i Kamińskiego?

Kto ma rację?

Jeśli brać pod uwagę argumenty merytoryczne, więcej ich ma prezydent. Zgodnie z prawem kolejni sędziowie powinni być wybierani pod koniec kadencji swych poprzedników, każdy osobną uchwałą. Ten konstytucyjny mechanizm miał zmniejszyć prawdopodobieństwo przejęcia kontroli nad Trybunałem przez jedną opcję polityczną i wybór „zaległych” sędziów hurtem, w dodatku bez jakiejkolwiek zmiany prawnej, która dawałaby choćby najsłabszy pozór uzasadnienia gwałtownej zmiany stanowiska rządzących polityków co do samego istnienia TK, jest oczywistym złamaniem reguł i próbą przechwycenia politycznej kontroli nad sądem konstytucyjnym. Tym bardziej że towarzyszyła mu zapowiedź wydłużenia kadencji nowo wybranych, poprzez liczenie ich od momentu wyboru.