"Dzisiaj, na posiedzeniu Państwowej Międzyresortowej Komisji ds. Upamiętnienia Uczestników Operacji Antyterrorystycznej, Ofiar Wojny i Represji Politycznych, której przewodniczę, zapadła decyzja o wydaniu zgody na ekshumację grobów polskich w Galicji i na Wołyniu" – poinformował w czwartek szef ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) Ołeksandr Ałfiorow.
Chodzi o tereny dawnej wsi Hołosko Wielkie [obecnie ul. Warszawska we Lwowie], "gdzie pochowani są polscy żołnierze polegli w 1939 r.", a także o miejsca pochówku mieszkańców dawnych wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka [obecnie gmina wiejska Równe w powiecie kowelskim na Wołyniu], "którzy tragicznie zginęli w sierpniu 1943 r."
Komisja opowiedziała się także za "reekshumacją w celu przeprowadzenia selekcji i analizy DNA szczątków 60 polskich żołnierzy, ponownie pochowanych w latach 2015-2016 na cmentarzu w Mościsku w obwodzie lwowskim".
Efekt rozmów prezydentów
"Dziękuję wszystkim członkom Komisji za poparcie tych ważnych decyzji. Mają one ogromne znaczenie dla stosunków polsko-ukraińskich i stanowią logiczną kontynuację dialogu w sprawie udzielenia lustrzanych pozwoleń na badania grobów w Ukrainie i w Polsce" – napisał szef IPN Ukrainy.
Dalej Ołeksandr Ałfiorow przypomniał, że dialog w tej sprawie został zainicjowany przez rządy Polski i Ukrainy w 2022 r. i był kontynuowany przez prezydentów obu krajów w grudniu 2025 r.
Ekshumacje te będą już kolejnymi pracami, jakie odbędą się w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej. Na początku maja zakończył się kolejny etap prac poszukiwawczych w tym regionie. W trakcie działań odnaleziono dwie zbiorowe mogiły oraz jeden grób indywidualny. Wcześniej prace odbywały się tam także w latach 1992, 2011 oraz 2015. Wówczas odnaleziono i pochowano szczątki 674 osób.
Ukraina czci banderowców
Przypomnijmy, że prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zdecydował o nadaniu imienia "Bohaterów UPA" Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych "Północ" wojsk Ukrainy. To nie pierwszy taki przypadek. Część jednostek wojskowych na Ukrainie nosi nazwy związane z UPA i nazistowskimi Niemcami np. Oskarem Dirlewangerem.
Z kolei 25 maja na Narodowym Cmentarzu Wojskowym Ukrainy pochowano prochy jednego z przywódców OUN UPA – zbrodniarza Andrija Melnyka. W państwowym pogrzebie wziął udział prezydent Zełenski. Zapowiedziana została także możliwość państwowego pochówku głównego przywódcy OUN-UPA Stepana Bandery.