Jak przekazał Instytut Pamięci Narodowej Ukrainy, decyzje zapadły na posiedzeniu ukraińskiej Państwowej Międzyresortowej Komisji ds. Upamiętnienia Uczestników Operacji Antyterrorystycznej, Ofiar Wojny i Represji Politycznych. Posiedzenie odbyło się w piątek.
"W ramach realizacji ustaleń osiągniętych przez Ukraińsko-Polską Grupę Roboczą ds. Pamięci Narodowej komisja wyraziła zgodę na przeprowadzenie badań ekshumacyjnych na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka" – ogłosił UINP w sobotę na Facebooku.
"Ponadto, w ramach działań na rzecz zachowania miejsc pamięci narodu polskiego w Ukrainie, uzgodniono przeprowadzenie badań ekshumacyjnych pochówków osób, które zginęły lub zaginęły bez wieści podczas II wojny światowej na terenie wsi Ugły w hromadzie [gminie] miejskiej Sarny, w rejonie sarneńskim obwodu rówieńskiego" – czytamy w oficjalnym komunikacie.
Wiadomo też, że "w odrębnej decyzji komisja zgodziła się na pobranie próbek materiału genetycznego (DNA) ze szczątków pochowanych w latach 1992–2015 na cmentarzu dawnej wsi Ostrówki".
Szef IPN Ukrainy deklaruje: Zgodny na ekshumacje będą wydawane natychmiast
W połowie lipca szef ukraińskiego IPN Ołeksandr Ałfiorow, zapewnił w rozmowie z Polskim Radiem, że zgody na kolejne ekshumacje ofiar rzezi wołyńskiej będą wydawane natychmiast.
Ołeksandr Ałfiorow podkreślił w rozmowie z rozgłośnią, że według ukraińskiego prawa, ekshumacje muszą być poprzedzone poszukiwaniami. Zgodę na poszukiwania wydaje ministerstwo kultury, a zgodę na ekshumację wydaje komisja przy ukraińskim IPN.
Szef IPN Ukrainy podkreślił, że po zakończeniu poszukiwań trzeba odczekać pewien czas, aby uzyskać zgodę na ekshumację. Dodał przy tym, że w obecnych warunkach komisja działa bardzo szybko i zgody na ekshumacje po zakończeniu prac poszukiwawczych wydawane będą praktycznie natychmiast.
Prace ekshumacyjne
Ekshumacje polskich ofiar zbrodni ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA przeprowadzono dotychczas przede wszystkim w trzech miejscowościach: Ostrówki – ekshumacje prowadzono w 1992, 2011, 2015 i ponownie w 2026 r. W 2015 r. odkryto m.in. mogiłę 33 osób. W lipcu–sierpniu 2026 r. IPN prowadził kolejne prace, m.in. przy fundamentach dawnej szkoły oraz przy cmentarzu.
Wola Ostrowiecka – sąsiadująca z Ostrówkami. Prace również prowadzono w 1992, 2011, 2015 i 2026 r. W 2026 r. badano m.in. zbiorową mogiłę na terenie dawnego gospodarstwa Aleksandra Strażyca.
Gaj – w 2013 r. przeprowadzono tam ekshumację szczątków 81 Polaków zamordowanych przez UPA.