Choć azbest od lat jest zakazany w budownictwie, nadal znajduje się na dachach i posesjach tysięcy gospodarstw w całej Polsce. Samorządy uruchamiają kolejne nabory wniosków o dofinansowanie jego usuwania. W wielu przypadkach można otrzymać nawet 100 proc. zwrotu kosztów odbioru, transportu i utylizacji niebezpiecznych odpadów.
Programy wsparcia są skierowane do właścicieli nieruchomości, na których znajdują się wyroby zawierające azbest, takie jak płyty eternitowe, elementy elewacji czy stare rury. Warto pamiętać, że każdy właściciel, zarządca lub użytkownik nieruchomości ma obowiązek zgłoszenia obecności azbestu.
Jak podaje TVP3 Bydgoszcz, tylko w województwie kujawsko-pomorskim do usunięcia pozostaje jeszcze około 470 tys. ton odpadów azbestowych. Dotychczas udało się zutylizować około 140 tys. ton. W gminie Koronowo każdego roku usuwanych jest około 200 ton tego materiału.
– Jeżeli udaje nam się każdego roku oczyścić z azbestu od 50 do 60 nieruchomości, to przy obecnym tempie realizacji programu jego zakończenie zajmie jeszcze około 10 lat – powiedział stacji zastępca burmistrza Koronowa Sławomir Marszelski.
Nawet 7 tys. zł wsparcia. W wielu miejscach nabory jeszcze trwają
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu oferuje samorządom dotacje pokrywające do 95 proc. kosztów kwalifikowanych, do wysokości 760 zł za tonę odpadów. Gminy mogą ubiegać się o środki do 5 sierpnia, a następnie przekazywać wsparcie mieszkańcom.
W 2026 roku wiele samorządów finansuje nawet 100 proc. kosztów odbioru, transportu i utylizacji azbestu. Jak wskazuje Agrofakt.pl, w niektórych gminach – m.in. w Nowym Mieście nad Wartą – dofinansowanie może sięgnąć 7 tys. zł brutto.
Także Gdańsk oferuje mieszkańcom jednorazową dotację pokrywającą pełne koszty demontażu, transportu i utylizacji azbestu, do kwoty 3 tys. zł. Nabór wniosków trwa tam do 15 października. W Wielkopolsce dokumenty można składać do 31 października 2026 r., natomiast w województwie opolskim nabór prowadzony jest do 28 lutego 2027 r.
Nie tylko dotacje. Są też obowiązki i wysokie kary
Dotacje nie obejmują zakupu nowego pokrycia dachowego, jednak właściciele nieruchomości mogą skorzystać z innych form wsparcia. Ulga termomodernizacyjna pozwala odliczyć od dochodu wydatki do 53 tys. zł, a program "Czyste Powietrze" finansuje m.in. ocieplenie dachu i prace towarzyszące.
Należy również pamiętać o obowiązkach. Każdy właściciel wyrobów zawierających azbest powinien złożyć w gminie informację o ich ilości i lokalizacji. Brak zgłoszenia może utrudnić uzyskanie dofinansowania w przyszłości.
Warto pamiętać, że przepisy przewidują surowe sankcje za nielegalne usuwanie azbestu. Samodzielny demontaż eternitu może skutkować mandatem od 1 tys. do 20 tys. zł, natomiast porzucenie lub zakopanie odpadów zawierających azbest grozi odpowiedzialnością karną, nawet do 10 lat pozbawienia wolności.