Za przyjęciem obu ustaw głosowało 57 senatorów, a 29 było przeciw. Nikt nie wstrzymał się od głosu. Wcześniej w głosowaniu oddalono wnioski PO o odrzucenie obu nowelizacji.
Zmiany w KRS
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw przewiduje ona powstanie w KRS dwóch izb oraz wygaszenie po 30 dniach od jej wejścia w życie kadencji dotychczasowych członków rady, zarówno 15 sędziów, jak i sześciu parlamentarzystów. Nowi członkowie rady – sędziowie zostaną wybrani na wspólną czteroletnią kadencję (tylko raz można byłoby być wybranym do KRS ponownie). Kandydatów sędziów na członków KRS marszałkowi Sejmu ma zgłaszać prezydium Sejmu lub grupa co najmniej 50 posłów. Mogliby oni wskazywać kandydatów wyłącznie spośród sędziów zarekomendowanych przez środowiska prawnicze – stowarzyszenia sędziów lub prokuratorów, grupy co najmniej 25 sędziów lub prokuratorów, Naczelną Radę Adwokacką, Krajową Radę Radców Prawnych oraz Krajową Radę Notarialną.
Ustrój sądów powszechnych
Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw wprowadza zmiany w zasadach powoływania i odwoływania prezesów sądów, zwiększa uprawnienia ministra sprawiedliwości w tym zakresie, a także przewiduje losowe przydzielanie spraw sędziom. Nowelizacja odstępuje od modelu powoływania prezesów sądów apelacyjnych i okręgowych przez ministra sprawiedliwości po uzyskaniu opinii zgromadzeń ogólnych sądów.
W celu wzmocnienia nadzoru zewnętrznego sprawowanego przez ministra nastąpi odstąpienie od dotychczasowej zasady powoływania prezesa sądu rejonowego przez prezesa sądu apelacyjnego z zastosowaniem procedury opiniowania kandydata na rzecz powołania go przez ministra. W procedurze odwoływania prezesów opinia KRS będzie wiążąca. Musi zostać podjęta kwalifikowaną większością 2/3 głosów. Nowela umożliwia odwołanie również w sytuacji „uporczywego niewywiązywania się z obowiązków służbowych” i szczególnie niskiej efektywności działań w zakresie pełnionego nadzoru administracyjnego lub organizacji pracy w sądzie lub sądach niższych.
Przepis przejściowy nowelizacji przewiduje, że prezesi i wiceprezesi sądów „mogą zostać odwołani przez ministra sprawiedliwości, w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, bez zachowania wymogów” określonych w przepisach. Przez pół roku będzie też możliwość dokonania przez prezesów „przeglądu stanowisk funkcyjnych” w sądach, czyli m.in. przewodniczących wydziałów.
Nowelizacja przewiduje, że sprawy będą przydzielane sędziom losowo, w ramach poszczególnych kategorii, a przydział spraw ma być równy. W razie przydzielenia sprawy wymagającej „nadzwyczajnego nakładu pracy” sędzia sprawozdawca będzie mógł wystąpić do prezesa sądu o wstrzymanie mu na określony czas przydziału kolejnych spraw. Specjalny elektroniczny system wzorowany na niemieckim „zważy” gatunkowo poszczególne sprawy. Wprowadzona zostanie także zasada niezmienności składu orzekającego. Nowela zakłada, że sędzią sądu apelacyjnego będzie mógł zostać sędzia sądu rejonowego lub prokurator, pod warunkiem 10-letniego stażu pracy.