Pismo zostało złożone z inicjatywy Stowarzyszenia "Wspólnota i Pamięć". Zostało poparte przez przedstawicieli ponad 80 organizacji. Sygnatariuszami są przyjaciele i współpracownicy ks. Isakowicza-Zaleskiego, działacze związani ze środowiskami kresowymi, patriotycznymi i kombatanckimi, a także grupa posłów, publicystów, historyków oraz artystów.
Pismo zostało złożone w Kancelarii Prezydenta RP w związku z przypadającą 7 września 70. rocznicą urodzin duchownego, który zmarł ponad dwa i pół roku temu.
Wniosek o Order Orła Białego dla ks. Isakowicza-Zaleskiego
Wśród sygnatariuszy wniosku jest m.in. Małgorzata Urbanik, będąca następcą ks. Isakowicza-Zaleskiego na stanowisku prezesa Fundacji im. Brata Alberta.
Apel poparli również powstańcy warszawscy i świadkowie ludobójstwa na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej: płk dr inż. Leonard Kapiszewski, Stanisław Srokowski, Edward Bień i Zdzisław Żurowski.
Na liście poparcia nie zabrakło rodzin ofiar ludobójstwa i działaczy kresowych, takich jak m.in. Ewa Siemaszko, dr Michał Siekierka, dr Leon Popek, ks. prof. Józef Marecki, ks. Antoni Moskal, Anna Lewak, ks. Ryszard Halwa czy Małgorzata Gośniowska-Kola.
Sygnatariuszami są również posłowie na Sejm RP, zasiadający w Parlamentarnym Zespole ds. Kresów RP: prof. Andrzej Zapałowski, Dariusz Matecki oraz dr Tadeusz Samborski.
Apel poparli też naukowcy, w tym historycy badający tematykę ukraińskiego ludobójstwa. Są to m.in.: prof. Jan Żaryn, prof. Stanisław Żerko, dr Lucyna Kulińska, Leszek Żebrowski i dr Leszek Pietrzak.
Kolejną grupą sygnatariuszy są publicyści, w tym red. naczelny "Do Rzeczy" Paweł Lisicki, Łukasz Warzecha i Karol Gac z "Do Rzeczy", Cezary Krysztopa, Krystian Kratiuk i Marcin Palade.
Apel cieszy się poparciem artystów wykonujących muzykę patriotyczną, m.in. Lecha Makowieckiego i Grzegorza Podwójnego, środowisk ormiańskich (ks. prof. Józef Naumowicz, Marta Axentowicz-Bohosiewicz), a także działaczy opozycyjnych w okresie PRL (m.in. Jerzy Lackowski, Józef Mroczek, Jan Franczyk i Lech Stefan).
Autorzy wyliczają zasługi zmarłego duchownego
Autor pisma wskazuje na główne obszary działalności ks. Isakowicza-Zaleskiego, które – ich zdaniem – uzasadniają nadanie odznaczenia. Jeden z nich dotyczy okresu komunistycznego, kiedy jako kleryk i młody ksiądz współpracował z podziemnymi strukturami "Solidarności". Z powodu swojej działalności był inwigilowany, a w 1985 roku dwukrotnie padł ofiarą pobicia przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Po 1989 roku opowiadał się za pełną lustracją i ujawnieniem prawdy o powiązaniach duchownych oraz osób świeckich z SB.
Sygnatariusze wskazują na pełną poświęcenia działalność charytatywną ks. Tadeusza. Przypominają, że był współzałożycielem i wieloletnim prezesem Fundacji im. Brata Alberta, tworząc ponad 30 ośrodków opieki i wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.
Twórcy apelu podkreślają, że ks. Isakowicz-Zaleski przez wiele lat pełnił funkcję duszpasterza środowisk ormiańskich w Polsce oraz angażował się w upamiętnianie ofiar ludobójstwa Ormian w Imperium Osmańskim. Był także kapelanem i jednym z głównych rzeczników środowisk kresowych.
Domagał się potępienia ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej. Wielokrotnie występował w imieniu rodzin ofiar z żądaniem przeprowadzenia ekshumacji i organizacji godnych pochówków ofiar na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, za co spotykał się z niezrozumieniem, a często również z szykanami ze strony władz państwowych i kościelnych.
Sygnatariusze listu przypominają, że część z nich już wcześniej kierowała do Kancelarii Prezydenta RP oficjalne prośby oraz podpisywała petycje internetowe w tej sprawie. Obecny wniosek stanowi ponowienie tamtych apelów.
Autorzy oczekują, że prezydent Karol Nawrocki skorzysta z przysługującej mu prerogatywy i pośmiertnie nada duchownemu Order Orła Białego, co stanowiłoby oficjalne uznanie – jak podkreślają – "jego zasług na rzecz suwerenności Polski oraz budowania świadomości historycznej".
Pismo wpłynęło do Kancelarii Prezydenta RP
Poniżej publikujemy pełną treść pisma, które wpłynęło do Kancelarii Prezydenta RP.
Szanowny Panie Prezydencie!
Działając w imieniu organizacji społecznych, patriotycznych, kresowych i kombatanckich, zwracamy się do Pana Prezydenta z uprzejmym wnioskiem o pośmiertne nadanie Orderu Orła Białego księdzu Tadeuszowi Isakowiczowi- Zaleskiemu – niezłomnemu kapłanowi, duszpasterzowi osób niepełnosprawnych, Ormian i Kresowian, działaczowi opozycji antykomunistycznej, niestrudzonemu rzecznikowi prawdy w wymiarze społeczno-politycznym i kościelnym, gorliwemu strażnikowi pamięci historycznej.
Nasz apel składamy z racji przypadającej 7 września 70. rocznicy urodzin Księdza Tadeusza. Od jego śmierci minęło już dwa i pół roku. To doskonały czas, aby nasz Duszpasterz za swoje zasługi został uhonorowany najwyższym odznaczeniem państwowym. Byłby to akt jednoznacznego uznania Państwa Polskiego dla życia poświęconego prawdzie, sprawiedliwości i służbie Ojczyźnie. Rzeczpospolita doceniłaby w ten sposób liczne dokonania Księdza Tadeusza na rzecz umacniania polskiej suwerenności, narodowej świadomości, szerzenia postaw chrześcijańskich i ogólnoludzkich.
Dzieła ks. Isakowicza-Zaleskiego, które są godne naśladowania, sięgają okresu komunizmu. Jako kleryk, a później szczególnie jako młody kapłan, aktywnie wspierał środowiska niepodległościowe, współpracując z podziemnymi strukturami "Solidarności".
Był obiektem inwigilacji i represji ze strony funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa PRL. Jego niezłomna postawa omal nie kosztowała go życia, kiedy w 1985 roku dwukrotnie padł ofiarą brutalnego pobicia. Nie dał się jednak zastraszyć i kontynuował działalność duszpasterską i społeczną na rzecz protestujących robotników, w szczególności w Nowej Hucie.
Po 1989 roku konsekwentnie sprzeciwiał się zakłamywaniu historii i domagał się ujawnienia prawdy o powiązaniach z komunistycznymi służbami zarówno osób świeckich, jak i duchownych. Publicznie podejmował temat nadużyć w Kościele oraz mechanizmów ich tuszowania. Ponosił z tego tytułu osobiste konsekwencje, spotykał się z niesłusznymi, często absurdalnymi oskarżeniami, lecz nigdy nie zrezygnował z kroczenia drogą prawdy.
Zaangażowanie ks. Tadeusza w walkę o szacunek do ludzkiej godności znalazło swoje odzwierciedlenie w ofiarnej działalności na rzecz osób niepełnosprawnych i wykluczonych społecznie, którym poświęcił większość swojego życia. Jako współzałożyciel i wieloletni prezes Fundacji im. Brata Alberta stworzył w Polsce sieć ponad trzydziestu ośrodków wsparcia i opieki dla najbardziej potrzebujących. W ten sposób łączył troskę o pamięć narodową z autentyczną postawą chrześcijańskiej miłości bliźniego. Po jego śmierci Fundacja im. Brata Alberta kontynuuje swoją działalność, będąc szczególnym dziedzictwem ks. Tadeusza.
Ks. Isakowicz-Zaleski przez wiele lat pełnił funkcję Duszpasterza Ormian obrządku ormiańskokatolickiego w Polsce. Dla tej wspólnoty nie tylko kapłanem, lecz także duchowym opiekunem, strażnikiem pamięci i rzecznikiem tożsamości Ormian polskich – wspólnoty nierozerwalnie związanej z historią i kulturą Rzeczypospolitej od stuleci. Z oddaniem troszczył się o zachowanie dziedzictwa religijnego, kulturowego i historycznego Ormian, przypominając o ich wkładzie w dzieje Polski. Angażował się również w upamiętnianie ofiar ludobójstwa na ludności ormiańskiej w Imperium Osmańskim w latach 1915–1917.
W tym kontekście pośmiertne nadanie Orderu Białego ks. Tadeuszowi byłoby nie tylko uhonorowaniem wybitnej postaci polskiego duchowieństwa, lecz również wyrazem uznania Państwa Polskiego dla wkładu Ormian w historię i współczesność Rzeczypospolitej.
Niezwykle ważne miejsce w działalności ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego zajmowała walka o prawdę, pamięć i godny pochówek ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach i obywatelach II Rzeczypospolitej innych narodowości. Ks. Tadeusz był jednym z najważniejszych publicznych rzeczników jednoznacznego potępienia i nazwania po imieniu okrutnych zbrodni, do których doszło w latach 1939-1947 na Kresach Południowo-Wschodnich II RP. Do końca życia jasno sprzeciwiał się relatywizowaniu ludobójstwa i politycznej poprawności, na ołtarzu której wielokrotnie próbowano złożyć pamięć ofiar. Przypominał, że prawdziwe pojednanie polsko- ukraińskie może być zbudowane jedynie na prawdzie. Nade wszystko zaś sprzeciwiał się blokowaniu przez stronę ukraińską godnego pochówku naszych rodaków pomordowanych na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, kierując się chrześcijańskim uczynkiem miłosierdzia – zmarłych pochować. Dla Kresowian, szczególnie dla rodzin ofiar ludobójstwa, był kapelanem, opiekunem i najwyższym autorytetem.
Mimo to, jego aktywność na polu prawdy i pamięci historycznej była często marginalizowana. Próby uciszania jego głosu – również ze strony czołowych polityków – stanowią dziś istotny kontekst oceny jego postawy jako świadka historii i obrońcy pamięci narodowej.
Panie Prezydencie, pośmiertne nadanie Orderu Orła Białego ks. Tadeuszowi Isakowiczowi-Zaleskiemu byłoby wyrazem jednoznacznego uznania Państwa Polskiego dla życia poświęconego prawdzie, sprawiedliwości i służbie Ojczyźnie. Liczymy, że jako Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wybrany głosami polskich patriotów, przywróci Pan należne kapłanowi, który swoją wiernością, odwagą i służbie naszej Ojczyźnie zasłużył na najwyższe odznaczenie państwowe.
Pragniemy zaznaczyć, że wielu sygnatariuszy tego pisma już wcześniej kierowało do Pana Prezydenta oficjalną prośbę w tej sprawie. Podpisaliśmy również petycję, która jest dostępna w internecie. Teraz pragniemy ponowić nasz apel.
W związku z powyższym prosimy o skorzystanie przez Pana Prezydenta z przysługującej prerogatywy i pośmiertne nadania Orderu Orła Białego śp. księdzu Tadeuszowi Isakowiczowi-Zaleskiemu.
Z wyrazami należnego szacunku
Paweł Zdziarski
Prezes Stowarzyszenia "Wspólnota i Pamięć"
Lista osób wyrażających poparcie dla treści powyższego apelu do Prezydenta RP:
- Małgorzata Urbanik, Prezes Fundacji im. Brata Alberta
- dr Michał Siekierka, Wiceprezes Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów we Wrocławiu
- płk. dr inż. Leonard Kapiszewski, żołnierz Szarych Szeregów i Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego, Przewodniczący Mazowieckiej Rady Kombatanckiej, Prezes Federacji Stowarzyszeń Weteranów i Sukcesorów Walk o Niepodległość RP
- Stanisław Srokowski, ocalały z ukraińskiego ludobójstwa, pisarz, poeta
- Edward Bień, ocalały z ukraińskiego ludobójstwa, Honorowy Prezes Stowarzyszenia Kresowian w Dzierżoniowie
- Zdzisław Żurowski, ocalały z ukraińskiego ludobójstwa
- Ewa Siemaszko, Kustosz Pamięci Narodowej IPN, badacz tematyki ludobójstwa
- prof. Andrzej Zapałowski, poseł na Sejm RP, Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Kresów RP
- Dariusz Matecki, poseł na Sejm RP, Wiceprzewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Kresów RP, Prezes Fundacji Ośrodek Monitorowania Antypolonizmu
- dr Tadeusz Samborski, poseł na Sejm RP, Wiceprzewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Kresów RP, Prezes Stowarzyszenia Kulturalnego "Krajobrazy"
- mec. Jan Skalski, Honorowy Prezes Światowego Kongresu Kresowian i Związku
- Wypędzonych z Kresów Wschodnich II RP, Prezydent Europejskiej Unii Uchodźców i Wypędzonych
- dr Ryszard Stefaniak, Prezes Światowego Kongresu Kresowian
- Danuta Skalska, Prezes Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich w Bytomiu, Rzecznik prasowy Światowego Kongresu Kresowian
- Witold Listowski, Prezes Patriotycznego Związku Organizacji Kresowych i Kombatanckich i Stowarzyszenia Kresowian Kędzierzyn-Koźle
- Stanisław Szarzyński, Prezes Stowarzyszenia Pamięci Polskich Termopil i Kresów w Przemyślu
- Józef Górny, Prezes Stowarzyszenia „Pamięć i Nadzieja” w Chełmie
- Janusz Bernach, Przewodniczący Stowarzyszenia Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu z siedzibą w Zamościu
- Anna Lewak, pochodząca z Wołynia działaczka społeczna i kresowa
- ks. Antoni Moskal, Kapelan środowisk kresowych
- ks. prof. dr hab. Józef Naumowicz, Duszpasterz Ormian w Polsce
- ks. prof. Józef Marecki, historyk Kościoła
- ks. Ryszard Halwa, Redaktor naczelny Prawy.pl
- ks. Paweł Rossa, Moderator Centrum Ewangelizacji Światło-Życie na Ukrainie
- dr Leon Popek, Prezes Towarzystwa Przyjaciół Krzemieńca i Ziemi Wołyńsko-Podolskiej, badacz tematyki ukraińskiego ludobójstwa
- dr Lucyna Kulińska, historyk, badacz tematyki ukraińskiego ludobójstwa
- prof. Czesław Partacz, historyk, badacz tematyki ukraińskiego ludobójstwa
- prof. Stanisław Żerko, historyk
- Marta Axentowicz-Bohosiewicz, Prezes Armenian Foundation
- dr Zbigniew Kopociński, Prezes Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów – oddział w Żarach
- dr Krzysztof Kopociński, Prezes Klubu Tarnopolan Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich
- Zbigniew Walczak, Prezes Społecznego Komitetu Budowy Pomnika "Rzeź Wołyńska" w Domostawie
- dr Witold Zych, Członek Komitetu Honorowego Społecznego Komitetu Budowy Pomnika "Rzeź Wołyńska" w Domostawie
- Małgorzata Gośniowska-Kola, Prezes Stowarzyszenia Huta Pieniacka
- Andrzej Mosiejczyk, Prezes Prabuckiego Stowarzyszenia Kresowiaków
- dr Maria Wieloch, Prezes Stowarzyszenia Rodzina Ponarska
- Adam Kiwacki, Prezes Zarządu Głównego Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów
- Południowo-Wschodnich
- • Małgorzata Zych, Członek Zarządu Głównego Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich
- Elżbieta Niewolska, Prezes Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich we Wrocławiu
- Kamil Stefan Woźniak, Prezes Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich w Krakowie
- Mirosław Szymański, Skarbnik Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich w Warszawie
- Tadeusz Płużański, prezes Fundacji "Łączka"
- Bartłomiej Ilcewicz, Wiceprezes Stowarzyszenia Kresy Wschodnie – Dziedzictwo i Pamięć
- Alicja Sopińska, Prezes Stowarzyszenia Kresy Wschodnie – Dziedzictwo i Pamięć, oddział w Dębnie
- Ewa Wielgosz, Prezes Stowarzyszenia Pomocy Polakom we Lwowie i Okolicach Tońko i Szczepko
- Hubert Frankiewicz, Dyrektor Integracyjnego Zespołu Szkolno-Przedszkolnego im. Ofiar Pacyfikacji w Radwanowicach
- Grzegorz Waśniewski, Komendant Stowarzyszenia Józefa Piłsudskiego "Orzeł Strzelecki" w Kanadzie
- dr hab. Łucja Marek, Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Krakowie
- dr Krzysztof Kawęcki, Prezes Stowarzyszenia "Wiara i Czyn"
- prof. Jan Żaryn, historyk
- dr Leszek Pietrzak, historyk
- Marcin Osowski, Prezes Stowarzyszenia Młodzież Wszechpolska
- Bartosz Malewski, Prezes Stowarzyszenia "Marsz Niepodległości"
- Marcin Trawka, Prezes Stowarzyszenia KoLiber
- Grzegorz Surdy, Prezes Małopolskiego Okręgu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej
- Łucjan Sokołowski, Wiceprezes Warszawskiego Okręgu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej
- Tomasz Karasiński, Komendant Grupy Historycznej "Zgrupowanie Radosław"
- Artur Zawisza, Prezes Klubu Narodowej Myśli Politycznej "Votum"
- Jerzy Lackowski, były Kurator Oświaty Województwa Małopolskiego, działacz opozycji demokratycznej
- Józef Baran, działacz "Solidarności" Rolników Indywidualnych
- Piotr Hlebowicz, działacz Solidarności Walczącej
- Józef Mroczek, działacz "Solidarności"
- Jan Leszek Franczyk, działacz opozycyjny w PRL i samorządowiec, Redaktor naczelny "Głosu – Tygodnika Nowohuckiego"
- Lech Stefan, działacz "Solidarności", wieloletni Prezes Klubu "Spotkanie i Dialog"
- Ryszard Sławczyński, Dyrektor Klubu Muzyki i Literatury we Wrocławiu
- Grzegorz Podwójny, muzyk, działacz kresowy i społeczny
- Lech Makowiecki, muzyk
- Jacek Gierwatowski, Prezes Stowarzyszenia Elbląscy Patrioci
- Paweł Grygoruk, Prezes Stowarzyszenia Patriotycznego "Jednostka Sokołów" w Jelczu-
- Laskowicach
- Jacek Wystop, Prezes Łódzkiego Stowarzyszenia Pamięci Rewolucji 1905 r.
- Halszka Bielecka, Prezes Fundacji Akademia Patriotów
- Józef Wieczorek, dokumentalista działalności ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego
- Piotr Nowiński, Prezes Stowarzyszenia Miłośników Kołaczyc
- Paweł Lisicki, Redaktor naczelny "Do Rzeczy"
- Łukasz Warzecha, publicysta "Do Rzeczy"
- Karol Gac, publicysta "Do Rzeczy"
- Cezary Krysztopa, Redaktor naczelny "Tygodnika Solidarność"
- Krystian Kratiuk, Redaktor naczelny PCh24.pl
- Leszek Żebrowski, historyk i publicysta
- Marcin Palade, publicysta
- Stanisław Michalkiewicz, publicysta
- Rafał Otoka-Frąckiewicz, publicysta
- Bożena Ratter, działaczka społeczna i kresowa
- Małgorzata Nowak, działaczka społeczna i kresowa
- dr Barbara Pytko, działaczka społeczna i kresowa
- Krzysztof Alwast, autor książek, działacz społeczny
- Andrzej Nowak, działacz polonijny z Toronto.
Czytaj też:
Komu przyznać Order odesłany przez Zełenskiego? Braun ma propozycję Czytaj też:
"Nadzieja silniejsza niż smutek". Trwa zbiórka na film o ks. Isakowiczu-Zaleskim