Nowe przepisy doprecyzowują między innymi pojęcie "pracy zarobkowej". Obejmuje ono każdą czynność o charakterze zarobkowym, niezależnie od formy zatrudnienia. Jak wylicza "Dziennik Gazeta Prawna", nie ma znaczenia, czy to odpisanie na służbowego maila, podpisanie dokumentu, konsultacja z klientem przez telefon czy zdalne "dopilnowanie projektu".
Polecenie przełożonego nie chroni pracownika
Kluczowa zmiana dotyczy tzw. czynności incydentalnych. Ustawa przewiduje wyjątek dla działań wymuszonych "istotnymi okolicznościami", np. gdy brak reakcji groziłby poważną stratą. W praktyce oznacza to odwrócenie dotychczasowej, często nieformalnej praktyki. Przez lata w wielu firmach panowało przekonanie, że symboliczna pomoc podczas zwolnienia lekarskiego nie rodzi poważnych skutków.Po 13 kwietnia 2026 r. taka interpretacja może być kosztowna.
Kontrola może odbyć się nawet w pierwszym dniu zwolnienia. ZUS ma prawo żądać wyjaśnień, analizować aktywność zawodową i weryfikować, czy nie doszło do wykonywania pracy. Wyjątkiem będzie wyjście do apteki, na kontrolę lekarską czy po podstawowe zakupy, o ile nie stoi w sprzeczności z zaleceniami lekarza. W razie stwierdzenia naruszenia – zasiłek przepada za cały okres.
Setki tysięcy spraw i miliony złotych
Za zmianami stoi twarda statystyka. Według danych prezentowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w pierwszej połowie 2025 r. przeprowadzono ponad 227 tys. kontroli zwolnień lekarskich. Efekty były znaczące. Wstrzymano wypłatę tysięcy świadczeń, obniżono zasiłki po ustaniu zatrudnienia oraz odzyskano ponad 150 mln zł.
Rząd argumentuje, że doprecyzowanie przepisów ma ograniczyć nadużycia i chronić środki Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Krytycy ostrzegają jednak, że przy tak szerokiej definicji pracy zarobkowej sankcja, jaką jest utrata zasiłku za cały okres zwolnienia, może być niewspółmierna do przewinienia.
Czytaj też:
Chorzy na raka zmuszeni do płacenia na fundację. Szokujące wyniki kontroli NFZCzytaj też:
Biznes ważniejszy niż zdrowie dzieci? Kontrowersyjna decyzja Ministerstwa Zdrowia