Irańskie władze przeniosły tysiące wirówek do wzbogacania uranu do głęboko położonego kompleksu tuneli pod górą Kolang (z ang. Pickaxe Mountain, Góra Kilofów) w pobliżu ośrodka nuklearnego Natanz – podał we wtorek (21 lipca) "Wall Street Journal", powołując się na ustalenia izraelskiego wywiadu przekazane władzom USA.
Według gazety relokacja miała nastąpić po zeszłorocznych amerykańskich i izraelskich atakach na irańską infrastrukturę nuklearną. Izrael ocenia, że Teheran stara się w ten sposób zachować zdolność do odbudowy programu wzbogacania uranu w silnie ufortyfikowanym obiekcie, który jest znacznie trudniejszy do zniszczenia z powietrza niż dotychczas wykorzystywane instalacje.
Kompleks pod górą Kolang znajduje się w pobliżu zakładów w Natanz i od kilku lat jest rozbudowywany. Według analiz ekspertów tunele sięgają ponad 100 metrów pod powierzchnię ziemi, a obiekt ma być przeznaczony do montażu zaawansowanych wirówek oraz innych elementów programu jądrowego. Inspektorzy Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) nie uzyskali dotąd dostępu do tego miejsca.
Wirówki do wzbogacania uranu ukryte w tunelach pod górą Pickaxe. USA "wkrótce" uderzą
Prezydent USA Donald Trump powiedział podczas spotkania z prezydentem Libanu Josephem Aounem we wtorek (21 lipca), że Stany Zjednoczone są dalekie od zakończenia konfliktu z Iranem i ostrzegł, że następnym celem militarnym może być podziemny kompleks nuklearny znany jako Pickaxe Mountain.
– Wkrótce uderzymy w ten obszar i zrobimy to bardzo intensywnie – oświadczył Trump, cytowany przez agencję AFP. Dodał, że gdyby USA zakończyły wojnę teraz, to odbudowa kraju zajęłaby Iranowi 20-25 lat.
W czerwcu 2025 r., w czasie tzw. wojny dwunastodniowej, Izrael i Stany Zjednoczone zbombardowały ośrodki związane z irańskim programem nuklearnym (Fordo, Natanz, Isfahan) według Trumpa całkowicie je niszcząc, czemu zaprzecza reżim w Teheranie.
Umowa JCPOA. Trump zerwał porozumienie nuklearne z Iranem
Donald Trump w czasie swojej pierwszej kadencji zerwał umowę wynegocjowaną przez jego poprzednika Baracka Obamę, na mocy której Iran zgodził się na surowe ograniczenia wzbogacania uranu.
Chodzi o porozumienie JCPOA (Joint Comprehensive Plan of Action) zawarte w lipcu 2015 r. w Wiedniu pomiędzy Iranem a grupą państw P5+1 (Chiny, Francja, Niemcy, Rosja, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone), a także Unią Europejską.
Głównym celem umowy było zagwarantowanie, że irański program nuklearny będzie miał wyłącznie pokojowy charakter. Porozumienie przewidywało ograniczenie przez Iran swojej działalności nuklearnej w zamian za zniesienie sankcji nałożonych na ten kraj przez ONZ, UE i USA.
Stany Zjednoczone wycofały się z JCPOA w maju 2018 r., podczas pierwszej kadencji Trumpa.